سلام میکنم به ائمهی بقیع، سلام میکنم به بقیع نورانی و سلام میکنم به تک تک شما که دلتان پر میکشد برای زیارت این مزار نورانی سلام میکنم به تک تک مخاطبان عزیز تسلیت میگویم امروز را 8 شوال سالروز تخریب قبور ائمهی بقیع را انشاالله که زیارتشان نصیب همهی ما شود و انشاالله یک روز این صحن و سرای نورانی را بسازیم و محو تماشا شویم. حاج آقای حسینی سلام علیکم و رحمة الله خیلی خوش آمدید.
حجت الاسلام حسینی قمی: سلام علیکم و رحمة الله عرض سلام و ارادت خالصانه دارم خدمت همهی بینندگان عزیز عزیزانی که صدای برنامه را از رادیو معارف میشنوند من هم تسلیت عرض میکنم 8 شوال سالروز تخریب قبور مطهر ائمهی بقیع علیهم السلام. حدود یک صد سال است این غم بسیار بزرگ بر قلب ارادتمندان اهل بیت علیهم السّلام نشسته است البته نباید گفت تخریب قبور ائمهی بقیع بلکه باید گفت تمام آثار اسلامی در مکه و مدینه متأسفانه میدانید در خود قبرستان بقیع اینها همه چیز را از بین بردند قبور شهدای واقعی حره، شهدای احد، همسران پیامبر، دختران پیامبر، اصحاب پیامبر، قبر مطهر پدر خاتم النبیین حضرت عبدالله در نزدیکی مسجد، در مکه تمام آثار اسلامی، خانهی پیامبر، دارالتبلیغ پیامبر، قبرستان ابوطالب، قبر حضرت خدیجه و حضرت ابوطالب، همه چیز را فقط قبور ائمهی بقیع نیست شعر خیلی زیبایی خواندید من هم شعری بخوانم خدمتتان. خیلیها سعی کردند عرض ارادتی به ائمهی بقیع علیهم السّلا داشته باشند.
شریعتی: و این داغ را به تصویر بکشند.
حجت الاسلام حسینی قمی: من پسندیدم خیلی زیباست این شعر شما شعر فارسی خواندید من عربی بخوانم مال علی بن حماد بصری است قرن چهارم تقریباً مال هزار سال پیش از علما و شعرای قرن چهارم است شعر مفصلی دارد من دو سه بندش را میخوانم:
بقـاع فی البقیـع مقدســات** و اكنــاف بطـف طیـبــات
مشاهد تشهد البركات فیها** و فیها الباقیات الصالحات
جبـال العلم فیها راسیــات** بحـار الجود فیها زاخرات
ترجمه کنم: میگوید این بقعههای مقدسی که در بقیع میبینید بقیع بی بقعه ولی نگاه نکنید به این قبوری که با خاک یکسان است.
ظواهرها قبور دارسات** بواطنها بدور لامعات، میگوید ظاهرش این قبرهایی است که ویران کردند ولی در دل این خاک ستارگان درخشانی هست ماه درخشانی مثل امام مجتبی، مثل امام سجاد، امام باقر، امام صادق. اصلاً شما کجای عالم سراغ دارید قبر چهار ولی خدا کنار هم؟ نجف، کربلا، مشهد قبر یک امام، کاظمین و سامرا قبر دو امام، تنها نقطهی عالم که قبر چهار امام است این نقطهی عالم است نگاه به این قبرهای با خاک یکسان نکنید این ظاهرش است.
اناس تقبل الحسنات منا** بحبهم و تمحی السیئات، کسانی در اینجا آرمیدهاند که حسنات را به محبت آنها از ما میپذیرند و گناهان ما را میبخشند.
جبال العلم فیها راسیات** بحار الجود فیها زاخرات، کوه علم و دانش، محکم، علم امام صادق، امام باقر، امام سجاد، علم امام مجتبی، دریاهای جود و سخاوت موج میزند کرامت کریمانهی امام مجتبی(ع) یا دیگر امامان علیهم السّلام.
مشاهد تشهد البركات فیها** و فیها الباقیات الصالحات خدا میداند چه برکاتی در این مشهدها و در این قبور ائمهی بقیع هست حالا مجال نیست انصافاً خیلی زیبا به هر حال...
شریعتی: خیلی خیلی بلیغ و فصیح.
حجت الاسلام حسینی قمی: ادای دینی نسبت علی بن الحسین، امام باقر، امام صادق، امام مجتبی علیهم سلام الله، انشاالله همان طور که جنابعالی دعا فرمودید خداوند زیارتشان را نصیب همهی ما با معرفت بگرداند.
شریعتی: انشاالله، شیعه میسازد برایت یک روزی حرم** بعد از آن چشم ملائک سوی باب القاسم است. خیلی خوب، خیلی خوشحالیم خدمتتان هستیم حاج آقای حسینی عذرخواهی میکنم انشاالله که حال دل همهی دوستانمان خوب باشد بحث امروز را میشنویم و حاج آقای حسینی انشاالله خواهند فرمود.
حجت الاسلام حسینی قمی: بسم الله الرحمن الرحیم در تقریباً 5، 6، جلسهی گذشته ما یک بحثی را شروع کردیم با مطالبات فرزندان از پدر و مادرها، بچههای ما از ما چه میخواهند چرا ما بچههایمان را درک نمیکنیم؟
شریعتی: پدر و مادرها را گفتیم حالا مانده بچهها.
حجت الاسلام حسینی قمی: آره، بالعکس بچهها را مفصل گفتیم حالا پدر و مادرها است. یک جلسه گفتیم خیلی پیام آمده بود الحمدالله من به نظرم از پیامها متوجه میشود حساسیت بحث را، در این بخش آخری که ما گفتیم مطالبات پدر و مادرها، که از بچه چه چیز مطالبه دارند چه حقوقی دارند؟ خیلی پیام بود آقای شریعتی صادقانه عرض میکنم من همهی پیامها را خواندم خیلی هم مفصل بود ولی خیلی دلم شکست پیامهای... حالا نمیخواهم ذائقهی بینندگان عزیز را تلخ کنم ولی به هر حال این است دیگر، ما اگر نظرتان باشد یک پیامی خواندیم از یک پدر دلسوختهای که از فرزندش شکایت داشت خیلیها نوشته بودند که حالا من چند پیام را یادداشت کردم سریع میخوانم درد دهها و صدها پدر دلسوختهای چون من است کسی دیگر نوشته که الان یک سال است هر چه التماس میکنم پسرم به من سر نمیزند یک مادری نوشته فقط آرزوی مرگ دارم یک پدری نوشته که چهار سال است که دخترانم مرا ترک کردهاند من این را فقط خواندم که بدانند تک تک پیامها را میخوانیم نمیخواهم بیش از این عرض کردم کام عزیزان تلخ شود البته از آن طرف هم غیر منصفانه نگویم پیامهایی بود که پدر و مادرها از بچهها راضی بودند گفته بودند نه اینطور نیست بچههای ما بچههای با محبتی هستند ولی این طرف غلبه داشت پیامهای گلایهآمیز غلبه داشت حالا ما به جای اینکه پیامها را بخوانیم به نظرم آمد که در مباحثمان یک بیان بسیار زیبایی سید الساجدین زین العابدین علی بن الحسین در صحیفهی سجادیه دارند یک دعا، دعای 24 هست در حق پدر و مادر که در حقیقت حقوق پدر و مادر بیان شده است دعای 25 بر عکس. حالا من امروز برسم این دعای 24 را بخوانم همه چیز در این دعا هست دهها وظیفهای که ما نسبت به پدر و مادرها داریم.
شریعتی: و در واقع انتظاراتی که حضرات معصومین و ائمه از ما دارند نسبت به پدر و مادر.
حجت الاسلام حسینی قمی: من بدون مقدمه شروع کنم « اللَّهُمَّ صَلِّ عَلَى مُحَمَّدٍ عَبْدِكَ وَ رَسُولِكَ ، وَ أَهْلِ بَيْتِهِ الطَّاهِرِينَ وَ اخْصُصْهُمْ بِأَفْضَلِ صَلَوَاتِكَ وَ رَحْمَتِكَ وَ بَرَكَاتِكَ وَ سَلَامِكَ» درود به پیامبر همهی دعاها با صلوات شروع میشود خدایا بر محمد و آل محمد درود بفرست و برترین صلوات و رحمت و برکات و سلام خودت را اختصاص بده به محمد و آل محمد. بعد شروع میشود راجع به پدر و مادر. «وَ اخْصُصِ اللَّهُمَّ وَالِدَيَّ بِالْكَرَامَةِ لَدَيْكَ ، وَ الصَّلَاةِ مِنْكَ ، يَا أَرْحَمَ الرَّاحِمِينَ» همان صلواتی که امام سجاد بر محمد و آل محمد درخواست میکند میفرماید درود و صلوات خودت و کرامت و تکریم خودت را بر پدر و مادر من قرار بده «اللَّهُمَّ صَلِّ عَلَى مُحَمَّدٍ وَ آلِهِ ، وَ أَلْهِمْنِي عِلْمَ مَا يَجِبُ لَهُمَا عَلَيَّ إِلْهَاماً» اولاً خدایا یک دانش وظایف را به من یاد بده چه کار باید کنم؟ خیلی مهم است ما وظایف خودمان را نسبت به پدر و مادر بدانیم گاهی نمیدانیم «أللّهم و ألهمني» به من یاد بده دانش آن وظایفی که نسبت به پدر و مادر دارم تازه آن هم تمام«وَ اجْمَعْ لِي عِلْمَ ذَلِكَ كُلِّهِ تَمَاماً» تمام آن وظایفی که دارم بعد از اینکه یاد گرفتم «مَّ اسْتَعْمِلْنِي بِمَا تُلْهِمُنِي مِنْهُ» موفقم بدار تا وظایفم را انجام بدهم «وَ وَفِّقْنِي لِلنُّفُوذِ فِيما تُبَصِّرُنِي مِنْ عِلْمِهِ حَتَّى لَا يَفُوتَنِي اسْتِعْمَالُ شَيْءٍ عَلَّمْتَنِيهِ» یک وظیفه هم از دست من خارج نشود همه را انجام بدهم «وَ لَا تَثْقُلَ أَرْكَانِي عَنِ الْحَفُوفِ فِيما أَلْهَمْتَنِيهِ» خدایا طوری نشود که من احساس سنگینی کنم بگویم چه بار سنگینی است این همه وظیفه؟ الان میدانید جناب آقای شریعتی کسانی که با این افکار دینی آشنا نیستند اصلاً مهم نیست برایشان این آموزههای دینی، و اصلاً با این چیزها آشنا نیستند میگویند سخت است، چهقدر مگر ما راجع به پدر و مادر تکلیف داریم؟ چهقدر باید احترام کنیم؟ شاید یک وقتی گفته باشم خدمتتان یک رفیقی داشتیم در یکی از این کشورهای اروپایی میگفت یک همکارمان دیر به سر کار آمد ساعت ۸ باید میآمد ساعت ۱۰ آمد گفتیم کجا بودی دیدیم خیلی آه و ناله میکند چهقدر کارسختی، چه توقعاتی، چه انتظاراتی، گفتم چه شده است که حالا اینقدر غر میزنی؟ گفت رفته بودم خاکسپاری پدرم. دوساعت سرکار دیر آمده است سر کار غر میزند که چه کار سختی که من دو ساعت وقت مرا گرفته است خاکسپاری، ببینید این کسانی هستند که اصلاً باورهای دینی را ندارند ولی امام سجاد میفرمایند که نکند یک وقتی این بار سنگین باشد برای من این جمله اول، جمله دوم « اللَّهُمَّ اجْعَلْنِي أَهَابُهُمَا هَيْبَةَ السُّلْطَانِ الْعَسُوفِ وَ أَبِرَّهُمَا بِرَّ الْأُمِّ الرَّؤُوفِ» خدایا کاری کن که پدر و مادرم یه هیبت و جلال هیبتی در دل من داشته باشند هیبت و جلالتی که یک سلطان ستمگر، آدم وقتی حالا نه اینکه پدر و مادر ظلم کنند نه، این نیست.
شریعتی:عظمتشان در واقع، شکوهشان.
حجت الاسلام حسینی قمی: عظمتشان، یعنی این طوری نباشد که من وقتی خدمت پدر و مادرم می روم در روایات فراوانی داریم امام صادق علیه السلام فرمودند: «لا تملأ عینیک إلّا برحمة» خیره خیره به پدر و مادرت نگاه نکن نگاهت همراه رحمت و رأفت باشد. « لا يديك فوق ايديهما» دست را بالای دستشان نبر، «لا تتقدم قدامهما» جلوتر از آنها حرکت نکن ببینید شما فرض کنید که در محضر یک شخصیت دنیایی حالا مقامات دنیایی در نظر بگیرید یک شخصیت معنوی، عالم دین، مرجع دین ما میرویم خدمتشان چهقدر مواظب و مراقب هستیم؟
شریعتی: ادب حضور را رعایت میکنیم.
حجت الاسلام حسینی: ادب حضور را رعایت میکنیم. خدایا کاری کن که هیبت و جلالت و شکوه پدر و مادرم اینطوری باشد در دل من.« وَ أَبَرُّهُمَا بِرَّ الْأُمِّ الرَّءُوفِ» اصلاً ما میرسیم به اینجا؟ چهطور یک مادر مهربان به فرزندش نیکی میکند من اینطوری به پدر و مادرم نیکی کنم. دستور بعدی تقاضای بعد، «وَ اجْعَلْ طَاعَتِی لِوَالِدَی» در یک جمله پیام این دو فراز آخر را من بگویم ببینید. دیدم بعضی از شارحین صحیفهی سجادیه خیلی قشنگ توضیح دادند، فرمودند امام سجاد میخواهد بگوید که... خواهش میکنم آنهایی که پدر و مادر دارند گوش کنند آنهایی که ندارند هم گوش کنند، رابطهی فرزند با پدر و مادر باید رابطهی عاشقانه باشد نه تکلیف. یک واجبی که اگر کوتاهی کنم خدا عذابم میکند.
شریعتی: اگر عاشقانه باشد این وظایف خودش خود به خود یک بخش عمدهاش حل میشود.
حجت الاسلام حسینی قمی: حل میشود « وَ أَبَرُّهُمَا بِرَّ الْأُمِّ الرَّءُوفِ» مادر چگونه به فرزندش خدمت میکند؟
شریعتی: اصلاً مادر احساس تکلیف نمیکند.
حجت الاسلام حسینی قمی: همه عشق است کیف میکند لذت میبرد مادر وقتی به فرزندش خدمت میکند از همان دوران بارداری، دوران شیرخوارگی دوران طفولیت یا دوران نوجوانی تا جوانی تا سالخوردگی، کیف میکند لذت میبرد رابطهی مادر با فرزند عاشقانه است میگوید خدایا کاری کن من هم یک چنین رابطهای با پدر و مادرم داشته باشم عشق بورزم نه اینکه بگویم تکلیف من است «وَ أَبَرُّهُمَا بِرَّ الْأُمِّ الرَّءُوفِ» در فراز بعدی « وَ اجْعَلْ طَاعَتِی لِوَالِدَی» اگر من مطیع پدر و مادر هستم « أَقَرَّ لِعَینِی مِنْ رَقْدَةِ الْوَسْنَانِ وَ أَثْلَجَ لِصَدْرِی مِنْ شَرْبَةِ الظَّمْان» الله اکبر، از نوشیدن یک آب خنک برای من گواراتر باشد. شما در گرما شدت گرما کسی آب خنک، شربتی برایت بیاورد چهقدر برایت لذت میبری؟ لذت ببرم در خدمت پدر و مادرم. شما خسته باشید دو سه روز نخوابیده باشید نه دو روز هم نمیخواهد بیست و چهار ساعت نمیدانم یک روز خوابت گذشته باشد نوبت خوابت، وقت خوابت، چه لذتی میبری از این خوابت؟ خدایا یک کاری کن خدمت به پدر و مادر آرامبخشتر از خواب و گواراتر از یک نوشیدنی، یعنی من کیف کنم لذت ببرم از خدمت به پدر و مادرم، این هم یک دستور. « وَ أُقَدِّمَ عَلَی رِضَای رِضَاهُمَا»
شریعتی: رضایت آنها مقدم باشد.
حجت الاسلام حسینی قمی: اگر امر دایر است کار من یا کار پدر و مادر، رضای پدر و مادر مقدم بدارد. « وَ أَسْتَکثِرَ بِرَّهُمَا بی وَ إِنْ قَلَّ وَ أَسْتَقِلَّ بِرِّی بِهِمَا وَ إِنْ کثُرَ» پدر و مادر اگر به من خدمتی کردند ولو کم این را زیاد بشمارم من خودم اگر به پدر و مادرم خدمت کردم ولو زیاد کم بشمارم. میدانید دستور راجع به همهی موارد دیگر هم هست مخصوصاً راجع به پدر و مادر. حدیث امام رضا (ع) هست که مومن یکی از ویژگیهایش این است « يَسْتَقِلُّ كَثيرَ الْخَيْرِ مِنْ نَفْسِهِ» اگر خیلی هم به دیگران خدمت کند به نظرش کم میآید. دیگران یک خدمت کمی هم به او کنند به نظرش بزرگ میآید من اینطوری باشم پدر و مادر اگر خدمت کمی هم به من کردند به نظر من بزرگ جلوه کند من یک خدمتی کردم... یک داستانی به نظرم گفتم یک وقتی در حالات خاتم النبیین هست حضرت داشتند طواف میکردند دور کعبه یک کسی رسول خدا را دید گفت رسول خدا خوب شد شما را دیدم مادر سالخوردهای دارم دیگر نمیتواند راه برود من آوردم او را مکه الان ببینید من او را روی دوشم طواف میدهم مادرم را روی دوشم گرفتم دارم طواف میدهم. چون در طواف میدانید مانعی ندارد آدمی که طواف میکند کسی هم بغلش باشد نوزادی بغلش باشد یک کسی در دوش هم خودش نیت کند هم او، آیا حق مادرم را ادا کردم تمام شد؟ فرمود: «لَا، وَلَا بِزَفْرَةٍ مِن زَفَراتتِها» جبران یک ناله از نالههای مادر را نکردی. «وَ أَسْتَکثِرَ بِرَّهُمَا بیوَ إِنْ قَلَّ» پدر و مادرت خیلی خدمت کردند خدمت کم آنها را هم زیاد بشمارم. دعای بعدی البته این را عرض کنم خدا رحمت کند گفتم این قصه را از مرحوم آقای شجاعی رحمة الله علیه میگفت ما که خدمت میکنیم از سر تکلیف است گفتم عاشقانه نیست برسد آدم به آن درجه خیلی مسیر است و حتی مینشینیم گاهی دعا میکنیم پدر و مادری که چهار ماه، پنج ماه، شش ماه در بستر بیماری افتاده بچهها دیگر خسته میشوند از نگهداری این پدر و مادر دور هم جمع میشوند خدایا ما که داریم خدمت میکنیم خودت یک فرجی برای مادر ما پدر ما برسان آقای شریعتی فرجی برسان یعنی چه؟ یعنی بچهها جمع میشوند آرزوی مرگ پدر و مادر را میکنند.
شریعتی: خدا برای هیچ کسی نیاورد.
حجت الاسلام حسینی قمی: مادری را سراغ دارید که آرزوی مرگ فرزندش را کرده باشد؟ یک حدیث دیدم خیلی...
شریعتی: تازه او به امید شکوفایی و رشد و بالندگی و دامادی و...
حجت الاسلام حسینی قمی: حدیثی دیدم حدیث عجیبی است کسی آمد محضر رسول خدا گفت یا رسول الله «إنّ أبَوی بَلَغا من الکبر» پدر و مادر من به سنی رسیدند آنقدر سالخورده شدند تمام آن خدمتهایی که آنها در کودکی به من دادند من دارم برای آنها انجام میدهم الان دیدید دیگر متأسفانه گاهی پدر و مادرها سالخورده میشوند که مثل بچه مثل نوزاد هستند...
شریعتی: نیاز به رسیدگی دارند.
حجت الاسلام حسینی قمی: گفت یا رسول الله تمام خدماتی که در کودکی پدر و مادر به من کردند من الان دارم انجام میدهم «هل قضَیتَهما حقّهما»؟
شریعتی: ادا کردم حقشان را؟
حجت الاسلام حسینی قمی: مگر چه کار کردند؟ هر کاری هر خدمتی من به آنها انجام دادم حضرت فرمودند لا انَّهما، خیلی فرق است بین خدمت تو و خدمت پدر و مادرت «إنّهما کان یفعلان ذلک ما یحبّان بقاءک».
شریعتی: دوست دارند بمانی قد بکشی.
حجت الاسلام حسینی قمی: آنها محبت داشتند دوست داشتند ولی «انت تفعل ترید مؤتهما» تو داری خدمت میکنی آرزوی مرگ میکنی میگویی خسته شدیم. ایمان قوی میخواهد بگوید من دارم لذت میبرم خدایا باشند مثل یک کودک پدر و مادرم را تر و خشک کنم ولی باشند هر چه بیشتر بهتر، هستند ولی کم. قسمت بعدی « اللَّهُمَّ خَفِّضْ لَهُمَا صَوْتِي» خدایا کاری کن صدای من در برابر پدر و مادر پایین باشد اشاره به آیهی قرآن سورهی مبارکهی اسرا، « وَاخْفِضْ لَهُمَا جَنَاحَ الذُّلِّ مِنَ الرَّحْمَةِ» اصلاً بال رحمت را بگشا زیر بال رحمت بگیر صدای من بلند نباشد «وَ أَطِبْ لَهُمَا كَلَامِي» کلام من پاکیزه باشد باز در قرآن هست «قُلْ لَهُمَا قَوْلًا معروفاً» کلام طیب کلام پاکیزه، «وَ أَلِنْ لَهُمَا عَرِيكَتِي» خدایا اخلاقم را نسبت به پدر و مادر نرم قرار بده، «وَ اعْطِفْ عَلَيْهِمَا قَلْبِي» قلب من نسبت به پدر و مادرم مهربان باشد « وَ صَيِّرْنِي بِهِمَا رَفِيقاً وَ عَلَيْهِمَا شَفِيقاً» دلسوز پدر و مادر باشم رفیق پدر و مادر باشم. فراز بعدی این هم خیلی عجیب است.
شریعتی: اصلاً حاج آقا همین که امام سجاد یک دعا را اختصاص دادند به پدر و مادر با این تفصیل.
حجت الاسلام حسینی قمی: «اللَّهُمَّ اشْكُرْ لَهُمَا تَرْبِيَتِي» یعنی چه؟ یعنی خدایا من که نمیتوانم سپاس به جا بیاورم شکر تربیت پدر و مادر حقش را ادا کنم تو از آنها سپاسگزاری کن، تو جزا به آنها بده تو پاداش به آنها بده، حالا ما یک چیزی هم گفتیم لقلقهی زبان « وَ أَثِبْهُمَا عَلَى تَكْرِمَتِي» خدایا تو به آنها ثواب بده به خاطر اینکه من را بزرگ کردند گرامی داشتند «وَ احْفَظْ لَهُمَا مَا حَفِظَاهُ مِنِّي فِي صِغَرِي» هر چه در کودکی به من کردند همان حقوق را دربارهی آنها مراعات کن. فراز بعد، جالب است هر فرازی با یک نگاه است «اللَّهُمَّ وَ مَا مَسَّهُمَا مِنِّي مِنْ أَذًى» خدایا هر چه من آنها را اذیت کردم ما پدر و مادرها را اذیت نکردیم؟
شریعتی: چرا الا ماشاءالله.
حجت الاسلام حسینی قمی: کسی هست بگوید من پدر و مادرم را در دوران شیرخوارگی و...
شریعتی: هیچ کسی نمیتواند ادعا کند.
حجت الاسلام حسینی قمی: حتی دوران بارداری، قرآن کریم است دیگر میفرماید: که مادر در این دوران «حَمَلته أُمُّه کُرها وضعته کُرها» سختی دوران بارداری سختی وضع حمل، نالههایی که مادر زد در دوران... بعد «وَضَعته کُرها» دوران شیرخوارگی، خدایا این همه اذیتی که من نسبت به پدر و مادر داشتم « اللَّهُمَّ وَ مَا مَسَّهُمَا مِنِّی مِنْ أَذًی أَوْ خَلَصَ إِلَیهِمَا عَنِّی مِنْ مَکرُوهٍ» بدی که به آنها کردم « أَوْ ضَاعَ قِبَلِی لَهُمَا مِنْ حَقٍّ» حقشان را ضایع کردم خدایا تمام اینها را وسیلهی آمرزش گناهان پدر و مادر من قرار بده، علو درجاتشان و زیادی حسنات، این بخش دو پیام دارد جناب آقای شریعتی اولاً حواسمان جمع باشد بالاخره ما کوتاهی کردیم کسی نیست بگوید من کوتاهی نکردم دعا کنیم خدایا آن کوتاهی که ما کردیم، بدی که ما به پدر و مادر داشتیم خدایا تو جبران کن تو بر حسناتشان بیافزا، بر درجاتشان بیافزا، گناهانشان را بیامرز، یک پیام دیگر هم به پدر و مادرها دارد غصه نخورید.
شریعتی: خدا جبران میکند.
حجت الاسلام حسینی قمی: خدا جبران میکند یعنی حالا این اذیت و آزار به هر حال سخت است سختی تربیت است گفتیم کار سختی است اگر کار سختی نبود اینقدر خدا ثواب نمیداد پدر و مادرهایی که ناراحت هستید دلشکستهاید، دلسوختهاید، دیگر نمیخواهد پیام بدهید ما دلمان شکست از پیامهای شما، ولی بدانید خدا جبران میکند به هر حال سختی است دیگر.
شریعتی: اصلاً اینکه فرمود بهشت زیر پای مادران است این خودش یک بخش عمدهای از آن جبران است.
حجت الاسلام حسینی قمی: یک وقتی گفتم امام رضوان الله علیه گاهی دختر خانمها، عروس خانمها میرفتند دیدنشان بچهها را نمیبردند بچههای خودشان، امام میفرمود چرا نمیآورید؟ اگر بناست نیاورید خودتان هم نیایید. امام میفرمود: نوههای من را نمیآورید خودتان هم نیایید. گفتند آقا اینها را میآوریم شما را اذیت میکنند ما خجالت میکشیم خیلی اذیت کردند زندگی شما را به هم میریزند. امام فرمود من حاضرم تمام ثوابهایی که در نامهی من هست بدهم به شما آن ثوابی که خدا میدهد به شما به خاطر تحمل بچههایتان، سختی این، آن ثواب را شما به من بدهید. تمام اعمال من ثوابهایش مال شما این را مخصوصاً مادرها گوش کنند دختران و خانمهای جوانی که خدا یک فرزند، دو فرزند، گاهی دو سه تا بچه دارند پشت سر هم، بچههای شری هستند آقا امام آن همه عبادت همهی ثوابها مال شما آن ثوابی که خدا به شما مادرها میدهد برای تحمل این سختیها. سختی دارد تربیت. فراز بعدی «اللَّهُمَّ وَ مَا تَعَدَّيَا عَلَيَّ فِيهِ مِنْ قَوْلٍ ، أَوْ أَسْرَفَا عَلَيَّ فِيهِ مِنْ فِعْلٍ» خدایا اگر پدر و مادر به من ظلمی کردند مباحث قبل نگفتیم؟ گفتیم احترام به پدر و مادر هیچ محدودیتی ندارد امام فرمود «و إن ضرباک» نباید پدر و مادر بزنند حق زدن ندارند گفتیم ولی حالا به تو زده باشند تو باید احترام کنی امام عرضه میدارد خدایا حالا آنها ظلمی به من کردند کلامی نباید به من میگفتند « أَوْ أَسْرَفَا عَلَيَّ فِيهِ مِنْ فِعْلٍ» به من زدند نباید میزدند «أَوْ ضَيَّعَاهُ» حقی از من ضایع کردند «قَصَّرَا» واجبی دربارهی من بوده است کوتاهی کردند « فَقَدْ وَهَبْتُهُ لَهُمَا» خدایا همه را گذشتم در پیامها من زیاد دیدم حالا زیاد که به هر حال بود.
شریعتی: قابل توجه بود.
حجت الاسلام حسینی قمی: آره، پسر و دخترهایی که نوشته بودند آقا چه میگویی؟ این پدری که با من اینطوری رفتار کرده این مادری که با من اینطوری رفتار کرده است شما باز میگویی من با او خوبی کنم؟ امام میگوید خدایا اگر آنها به من ظلمی کردند اگر در حق من کوتاهی کردند من خدایا بخشیدم. خواهش میکنم عزیزان من، جوانها، دخترها، پسرها، اگر ذرهای کمتر از ذرهای در دلتان نسبت به پدر و مادرها کدورتی هست به احترام این دعای امام سجاد دلها را صاف کنید. حالا پدر و مادری که این همه سختی کشیدند حالا یک گوشه را شما فقط تلخی زندگی را دیدی « فَقَدْ وَهَبْتُهُ لَهُمَا ، وَ جُدْتُ بِهِ عَلَيْهِمَا وَ رَغِبْتُ إِلَيْكَ فِي وَضْعِ تَبِعَتِهِ عَنْهُمَا» خدایا تازه جالب است بعد امام میگوید نه، نه، « فَإِنِّي لَا أَتَّهِمُهُمَا عَلَى نَفْسِي» من پدر و مادرم را متهم نمیکنم که اینها در حق من کوتاهی کردند حالا اگر با اما و اگر، « وَ لَا أَسْتَبْطِئُهُمَا» نمیگویم اینها سهل انگاری کردند «وَ لَا أَكْرَهُ مَا» نمیگویم اینها کوتاهی کردند نمیپسندم برخوردشان را با من ابداً، «فَهُمَا أَوْجَبُ حَقّاً عَلَيَّ» حق بزرگی بر من دارند «أَقْدَمُ إِحْسَاناً إِلَيَّ» چهقدر از قدیم به من احسان و لطف داشتند «أَعْظَمُ مِنَّةً لَدَيَّ» منتشان خیلی از این بالاتر است که حالا من بخواهم بگویم آقا فلان جا تو یک کوتاهی کردی و به چشمم بیاید و باید به عدالت رفتار شود. یک داستانی بگویم بعد این قسمت بعدی را بخوانم، در کافی مرحوم کلینی رضوان الله علیه، جوانها گوش کنند کسی آمد محضر رسول خدا من مخصوصاً با اینکه حدیث را حفظ بودم یک ظرائفی در روایت بود یادداشت کردم هم مرحوم کلینی دارد هم شیخ صدوق، گفت یا رسول الله «إنّي راغبٌ فی الجهاد» دوست دارم به جهاد بروم رغبت دارم به جهاد بروم «نشیطٌ» نشاط جنگ و جهاد دارم دوست دارم بروم، حضرت فرمودند: برو، اگر به شهادت برسی درجاتت این است اگر... گفت: «أنّنی والدین کبیرین» پدر و مادر سالخوردهای دارم گمانشان این است که «یأنسان بی» به من انس دارند. دیدید بعضی پدر و مادرها دلشان میخواهد هر روز بچههایشان را ببینند هر روز یک زنگی بزنند، هر روز یک سری بزنند، « وَ يَكْرَهَانِ خُرُوجِي» دوست ندارند من خودم میل به جهاد دارم نشاط دارم اینها موافق نیستند، حضرت فرمودند بمان پیش پدر و مادرت، «فَوَ اَلَّذِي نَفْسِي بِيَدِهِ لَأُنْسُهُمَا بِكَ يَوْماً وَ لَيْلَةً» به خدا قسم یک شب و روز خدمت پدر و مادر آنها به تو انس بگیرند یک شبانه روز پدر و مادر با تو انس بگیرند «خَيْرٌ مِنْ جِهَادِ سَنَةٍ» آقای شریعتی خیلی عذر میخواهم این تعبیر را برای خودم میگویم از بینندگان خجالت میکشم ببینید ما یا بارو داریم یا نداریم این حدیث عرض کردم هم مرحوم کلینی هم شیخ صدوق نقل کردند جهاد یک سال یعنی چه؟ یک روز شما در جنگ و جهاد باشی آقا هر لحظه خطر است، شهادت است، جراحت است، ترس است، وحشت است.
شریعتی: تیغ است و تیر است و شمشیر.
حجت الاسلام حسینی قمی: دشمن است، یک سال جهاد فرمود: « لَأُنْسُهُمَا بِكَ يَوْماً» یک شبانه روز پدر و مادر به تو انس بگیرند از جهاد یک سال بالاتر است همین جا باز دوباره یادآوری کنم این بحث همیشه این حاشیه را دارد به این معنا نیست که ما طوری به پدر و مادر خدمت کنیم که حق همسرمان را از بین ببریم نگفتم انس؟ عرض کردم بعضی پدر و مادرها دوست دارند بچههایشان را هر روز ببینند ولی به این معنا نیست... واقعاً نمیشود که حق همسرمان را رعایت کنیم و هم حق پدر و مادرمان را رعایت کنیم؟ هم همسرمان با ما انس داشته باشد حق همسر ادا شود هم حق پدر و مادران؟
شریعتی: یک ذره هوشمندی میخواهد برنامه ریزی میخواهد.
حجت الاسلام حسینی قمی: هوشمندی میخواهد، پدر و مادر هم دوست دارند دیگر بچهشان است انس میگیرند هر روز ببینند، هر روز دوست دارند بچهشان را ببینند، هر روز تماس بگیرند، فرمود یک شبانه روز، عرض کردم یا ما معنای جهاد سنة را نمیدانیم یا این حدیث را باور نداریم، جهاد یک سال فرمود اما یک شبانه روز، یک 24 ساعت پدر و مادر وقتی میروی سر میزنی انس میگیرند این از آن جهاد بالاتر است نمیخواهد به جنگ و جهاد بروی. باز در یک روایت دیگری هست گفت آقا چه کنم راجع به پدر و مادر؟ الله اکبر، حضرت فرمود: «لقّمه بیدک» لقّم یعنی چه؟ با دستت لقمه بگذار دهانشان، « فَإِنَّهُ جُنَّةٌ لَكَ» سپر تو هستند سپر از آتش، در یک روایت دیگری هست باز کسی آمد خدمت رسول خدا گفت: حق پدر و مادر چیست؟ خیلی قشنگ و لطیف است، یک جمله است در ذهن بسپارند فرمود: «هما جنّتک و نارک» پدر و مادر میتوانند بهشت تو باشند با خدمت میتوانند با کوتاهی وسیلهی جهنم اصلاً آتش برای خودش بخرد. قسمت بعدی، حضرت میفرماید: نه نه، اینها آنقدر خدمت کردند من...
شریعتی: دعای چندم صحیفه است؟
حجت الاسلام حسینی قمی: دعای 24 صحیفه است. خدایا آنقدر اینها به من خدمت کردند چه است اصلاً من یک جمله گفتم حضرت نفرمود حالا اگر اینها یک کوتاهی کردند من بخشیدم بعد میگوید نه نه، خیلی اینها به گردن من حق دارند من نمیگویم اصلاً متهمشان نمیکنم حالا ما یک چیزی گفتیم خدایا اگر کوتاهی کردن من بخشیدم اما نه آنها خیلی حق دارند «أَینَ إِذاً یا إِلَهِی طُولُ شُغْلِهِمَا بِتَرْبِیتِی» چند سال اسیر ما بودند پدر و مادر طول دوران تربیت، «أَینَ شِدَّةُ تَعَبِهِمَا فِی حِرَاسَتِی» سختی آنها در حراست از من نگهداری از من، « أَینَ إِقْتَارُهُمَا عَلَی أَنْفُسِهِمَا لِلتَّوْسِعَةِ عَلَی» به خودشان سخت میگرفتند برای اینکه من راحت باشم پدر و مادرها اینطوری نیستند؟ از لقمهی دهان خودش نمیگیرد به بچه بدهد؟ الان پدر و مادرها اینطوری نیستند؟ از خواب خودش مخصوصاً دوران کودکیاش، شیرخوارگی از خواب خودش نمیگذشت؟ برای اینکه بچهاش آرام باشد؟ اصلاً همین دوران بارداری، حالا من مجال نیست با عجله میگویم عزیزان ببینند اطلاعاتشان بیشتر از من است، بچه غذایش از کجاست؟ شیرهی جان مادر را میمکد، نیست مگر؟ چرا دوران بارداری مادرها اینقدر سختی میکشند کمبود آهن پیدا میکنند کمبود چه پیدا میکنند؟ خوابشان به هم میخورد، همهی زندگیشان به هم میخورد، وقتی هفت هشت ماه که میشود دیگر خوابش، هر طوری میخواهد بخوابد یک دردسری دارد.
شریعتی: خودش را باید با بچهاش تنظیم کند.
حجت الاسلام حسینی قمی: هماهنگ کند بعد دوران شیرخوارگی شیر از کجا میآید؟ دارد از شیرهی جان خودش به این بچه میدهد تا بچه را تغذیه کند.
شریعتی: بعد تازه تمام این نکتههایی که شما میگویید یک فصل جدیدی هم میشود باز کرد و آن هم نگهداری از بچههای معلول و ناتوان است.
حجت الاسلام حسینی قمی: آن که خیلی مهم است خیلی مهم است یک وقتی من مفصل عرض کردم.
شریعتی: با چه عشقی این پدر و مادر نگهداری میکنند از آنها.
حجت الاسلام حسینی قمی: یک داستانی عرض کردیم که گفتیم بالاترین خدمت، بالاترین جهاد خدا انشاالله اجر و پاداش بیشتر بدهد به این کسی که واقعاً یک وضعیت فوق العادهای دارند یعنی مادر تمام هستیاش را، حضرت میفرماید: «إقْتَارُهُمَا» پدر و مادر از خودشان گذشتند از دهان خودشان لقمه گرفتند از زندگی خودشان برای اینکه بچهها راحت باشند « هَیهَاتَ، مَا یسْتَوْفِیانِ مِنِّی حَقَّهُمَا» نه نه، من نمیتوانم حقشان را ادا کنم اعتراف میکنم « وَ لَا أُدْرِک مَا یجِبُ عَلَی لَهُمَا» نه نه، اصلاً نمیتوانم در توان من نیست حالا نه اینکه یک جمله امام فرمود خدایا اگر آنها کوتاهی کردند من بخشیدم مدام دوباره تکرار میکند نه نه، آنها خیلی حق دارند من نمیتوانم حقشان را ادا کنم « فَصَلِّ عَلَی مُحَمَّدٍ وَ آلِهِ، وَ أَعِنِّی» خدایا کمکم کن «یا خَیرَ مَنِ اسْتُعِینَ بِهِ، وَ وَفِّقْنِی یا أَهْدَی مَنْ رُغِبَ إِلَیهِ، وَ لَا تَجْعَلْنِی فِی أَهْلِ الْعُقُوقِ» عاق پدر و مادر نشوم جز آنها نباشم «اللّهم صل علی محمّد و آله و ذریّته وخصص ابویّ» دعا میکند «بافضل ما خصصت به آباء عبادک» خدایا بهترین چیزهایی که به پدر و مادرها دادی مومنین بهترینها را به پدر و مادر من بده، عرض کردم هر کدام از اینها خیلی با عجله واقعاً خیلی دارم با عجله میگویم هر فرازی با یک نگاه «اللَّهُمَّ لَا تُنْسِنِي ذِكْرَهُمَا فِي أَدْبَارِ صَلَوَاتِي ، وَ فِي إِنىً مِنْ آنَاءِ لَيْلِي ، وَ فِي كُلِّ سَاعَةٍ مِنْ سَاعَاتِ نَهَارِي» این هم یکی از شارحین صحیفه خیلی نکتهی زیبایی فرمودند اول ترجمه کنم این دعا را خدایا کاری کن که من بعد از نمازها پدر و مادر یادم نرود، بعد از هر نمازی برای پدر و مادر دعا کنم، در تمام آناء شبانه روز من یاد پدر و مادر باشم. این نکتهای که عرض کردم فرمودند بعضی از شارحین این است اصلاً ما کجا داریم جناب آقای شریعتی چه ذکری است چه یادی است که ما باید شبانه روز یادمان باشد؟ امام گفتند یاد خدا همیشه باید در ذهنت باشد نیست؟
شریعتی: اینطوری دائم الذکر باشیم.
حجت الاسلام حسینی قمی: همیشه یاد خدا، آنکه ما در شبانه روز یادش باشیم یاد خداست، در کنار یاد خدا یاد پدر و مادر، خدایا یک کاری کنم بعد از نمازها تمام آناء، عزیزان من بینندگان عزیز دارم دعای امام سجاد میخوانم استثنا نکرده است « وَ فِي إِنىً مِنْ آنَاءِ لَيْلِي ، وَ فِي كُلِّ سَاعَةٍ مِنْ سَاعَاتِ نَهَارِي» تمام شبانه روز به یاد پدر و مادرم باشم اقای شریعتی ما الان اینطوری هستیم؟ دیدم باز جملهی قشنگی است ساعات لیل یعنی چه؟ شب که ما خوابیم؟ چهطور شب از خواب بیدار میشوی میگویند یک یا الله بگو، یاد خدا باش همان دل شب از خواب بیدار شدی بگو « رَبَّنَا اغْفِرْ لِی وَلِوَالِدَیَّ».
شریعتی: رَبِّ ارْحَمْهُمَا كَمَا رَبَّيَانِي صَغِيرًا.
حجت الاسلام حسینی قمی: امام سجاد دارد یاد ما میدهد دل شب از خواب بیدار شدی « رَبَّنَا اغْفِرْ لِی وَلِوَالِدَیَّ». در تمام ساعات روز یاد پدر و مادر باش بعد از هر نمازی یاد پدر و مادر باش، بعد « اللَّهُمَّ صَلِّ عَلَى مُحَمَّدٍ وَ آلِهِ ، وَ اغْفِرْ لِي بِدُعَائِي لَهُمَا» خدایا من برای آنها دعا میکنم آنها را مورد مغفرت قرار بده «وَ اغْفِرْ لَهُمَا بِبِرِّهِمَا بِي» از بس که به من نیکی کردند همین بر و نیکی را وسیلهی آمرزششان قرار بده «مَغْفِرَةً حَتْماً ، وَ ارْضَ عَنْهُمَا بِشَفَاعَتِی» خدایا من دارم به تو التماس میکنم خدایا پدر و مادر من را بیامرز مورد شفاعت و رحمت خودت قرار بده، دعای ما باید همیشه همین باشد « وَ بَلِّغْهُمَا بِالْكَرَامَةِ مَوَاطِنَ السَّلَامَةِ» آنها را به جایگاههای سلامت برسان. دعای آخر بخش آخر، « اللَّهُمَّ وَ إِنْ سَبَقَتْ مَغْفِرَتُكَ لَهُمَا فَشَفِّعْهُمَا فِيَّ» خدایا اگر آنها را آمرزیدی اول آنها را آمرزیدی آنها را شفیع من قرار بده اگر اول من را آمرزیدی به هر حال میدانید بچههایی بودند اولیاء خدا و علمای بزرگ اینها نسبت به پدر و مادرها مقام علمی و معنوی گاهی پدر و مادر مقایسه کنی بچهها مقامشان بسیار فوق العاده است میگوید خدایا اگر مرا زودتر آمرزیدی من را شفیع آنها قرار بده «حَتَّى نَجْتَمِعَ بِرَأْفَتِكَ فِي دَارِ كَرَامَتِكَ وَ مَحَلِّ مَغْفِرَتِكَ» آقای شریعتی خیلیها من این هم اضافه کنم امروز نگاه میکردم...
شریعتی: سه چهار دقیقه تا پایان فرصت داریم.
حجت الاسلام حسینی قمی: چهقدر؟ سه چهار دقیقه، این هم عرض کنم یک دعایی بود میخواستم بخوانم صرف نظر میکنم خیلیها مسابقه دادند در این که یک شعر راجع به پدر و مادر بگویند امروز نگاه میکردم شعرهای شهریار خیلی جالب بود ولی در عین حال یک شعری از مرحوم مؤید دیدم سید رضا مؤید شعر تاریخی است به نظرم خدا بر زبانش آورده امام رضا بر زبانش آورده است. این را بخوانم و هر چهقدر فرصت کردیم...
شریعتی: کتاب هم میخواهیم معرفی کنیم.
حجت الاسلام حسینی قمی: بله، کتاب هم معرفی کنیم، مخصوصاً کسانی که مادر دارند،
آبـروی اهل دل از خاک پـای مادر است** هر چه دارند این جماعت از دعای مادر است
آن بهشتی را که قرآن میکند توصیف آن** صــاحب قـرآن بگفتــا زیـر پــای مــادر است
آسـمان زندگی روشـن شــد از نـور پـدر** گلشـن هستـی مصفــا ز نـور مــادر است
گرمی آغــوش مهـرش را نـدارد آفتــاب** مهربانتر دیگر از مادر خدای مادر است
قدر و جـایی را که دارا شـد در اسـلام اویـس** از کمـال طاعـت و خـدمت بـرای مـادر است
بس که محبوب است مادر داشتن بر هر کسی** مصطفی را دخترش زهرا به جای مادر است
مـن کـه از مهـر عـلـی جان و دلـم دارد صفـا** این صفـای باطـن من از دعــای مـادر است
بهترین منظر به چشم و دل مرا سیمای اوست** خوشترین آواز در گوشم صدای مادر است
این کتاب هم شرح صحیفهی سجادیه حضرت ایت الله مکارم شیرازی انصافاً خدا سلامت بده به ایشان سه تا کار جاودانه ایشان دارند میان همهی تألیفاتشان یکی دورهی 27 جلدی تفسیر قرآن است تفسیر نمونه، این را خیلیها میشناسند دو کتاب ایشان دو دورهی خدمتی ایشان متأسفانه شناخته شده نیست یکی دورهی 15 جلدی پیام امام شرح نهج البلاغه، یکی هم شرحی بر صحیفهی سجادیه که تا الان چهار جلدش منتشر شده است تقریباً نیمی از صحیفه است در همین دعای 24 و 25 و نیمی دیگر تقریباً هنوز باقی مانده پس تفسیر نمونه، پیام امام شرح نهج البلاغه، عرفان اسلامی شرح صحیفه...
شریعتی: پس من نشان بدهم به دوستان.
حجت الاسلام حسینی قمی: بله، این کتاب و شرح نهج البلاغه را هم عزیزان بهتر است آشنا شوند.
شریعتی: شرحی جامع بر صحیفهی سجادیه با عنوان عرفان اسلامی بله دوستان دارند میبینند جلد چهارم هست با همکاری جمعی از فضلا و اندیشمندان و دانشمندان این مدون شده دوستانی که اهل تحقیق و مطالعه هستند اهل صحیفه هستند میتوانند این کتاب را تهیه کنند بهرهمند شوند هم به بخش فروش اینترنتی محصولات فرهنگی در سایتمان هم کانال ما اگر موفق نشدید 20000303 شمارهی پیامک ماست همین جا هم دعا کنیم همهی آنهایی که دوست دارند مادر شوند، پدر شوند، انشاالله به حق دعای خیر خانوادهی بزرگ و صمیمی سمت خدا به این مقام نائل شوند و ما هم دعا میکنیم در فرزندان غدیر هم بد نیست همراه شوید و خیلیها را به این آرزویشان برسانید انشاالله که قدر پدرها و مادرهایمان را بدانیم آنهایی که هستند سلامت باشند و مشمول دعای خیرشان، و آنهایی هم که از دنیا رفتند انشاالله مهمان سفرهی اهل بیت باشند یک سلام ویژه و مخصوص هم میکنیم به همهی مادران و پدران صبور شهدا که همیشه در یاد و خاطرهها ماندگارند. حاج آقای حسینی دعا کنید و خداحافظی کنیم و آیات را بشنویم.
حجت الاسلام حسینی قمی: خدا را قسم میدهیم به حق محمد و آل محمد تمام این دعاهایی که امام سجاد (ع) و وظایفی که برای ما تذکر دادند یادآوری کردند خداوند توفیق عملش را به همهی ما عنایت بفرماید (الهی آمین) پدر و مادرهایی که هستند سایهشان را بر سر فرزندانشان خداوند نگه دارد پدر و مادرهایی که رفتند و آسمانی شدند، پدر و مادران شهدا، همهی پدر و مادرها خداوند به حق سید الشهدا (س) همه با غریق رحمت بفرماید (الهی آمین) خداوند به حق محمّد و آل محمّد همهی آنهایی که آرزوی فرزند دارند خانهی آنها را با فرزندان صالح و مومن انشاالله نورانی بگرداند (الهی آمین) مریضهایی که التماس دعا گفتند به حق سید الشهدا به حق ائمهی بقیع لباس عافیت بپوشاند انشاالله.
شریعتی: انشاالله، رَبَّنَا ٱغۡفِرۡ لِي وَلِوَٰلِدَيَّ وَلِلۡمُؤۡمِنِينَ يَوۡمَ يَقُومُ ٱلۡحِسَابُ این هم دعای آخر ما. صفحهی 289 را دوستان تلاوت میکنند ثوابش را هدیه کنیم به روح بلند ائمهی نورانی بقیع و نبی مکرم اسلام که امروز، روزشان است تا فردا و تا سلامی دوباره، خیلی از شما ممنون و متشکرم.
اللّهم صلی علی محمّد و آله محمّد
صفحهی 289قرآن کریم
اللّهم صلی علی محمّد و آله محمّد