حجت الاسلام نظافت: سلام علیکم. سلام بر شما و همه بینندگان عزیز. أعوذ بالله من الشیطان الرجیم. بسم الله الرحمن الرحیم و به نستعین. اللهم صل علی فاطمه و ابیها و بعلها و بنیها. اللهم صل علی علی بن موسی الرضا المرتضی الإمام التقی النقی و حجتک علی من فوق الأرض و من تحت الثرى، الصدیق الشهید، صلاة کثیرة تامة زاکیة متواصلة متواترة مترادفة أفضل ما صلیت على أحد من أولیائک.
شریعتی: گرامی میدارید. روز دحوالارض، روز زیارتی امام رضا. یکم دلم سوخت چرا الان مشهد نیستم. جانم گفتیم حداقل این صلوات خاصه امام رضا را بخوانیم انشالله جبران بشود. بله انشاالله. و خوش به حال همه آنهایی که حال و هوای مشهد را دارند تجربه میکنند، نفس میکشند هوای حرم مطهر رضوی را. و انشالله سلامرسان ما محضر حضرت رضا علیهالسلام باشند. تو مشهد بود دیگر جلسه که خدمت حاج آقای نظافت بودیم ایام میلاد گفتم تا خراسان زیاد راهی نیست، چشم بر روی هم که بگذاری کافی است. دلهایمان را راهی صحن و سرای حرم مطهر رضوی بکنیم و زائر بشویم. ولی خوشحالیم که اهالی خوب سمت خدا سر قرارشان هستند و در مشهد مشرف، ما را هم یاد میکنند. انشالله بهترین برکات در این روز بسیار بسیار نورانی و مقدس نصیب مردم عزیزمان بشود. برای نصرت و پیروزی جبهه حق دعا بکنیم، برای علو درجات شهدای عزیزمان، برای عافیت و سلامت جانبازان رشیدمان، برای مردم عزیز. و یک نکته را من همین ابتدای برنامه حاج آقای نظافت میخواهم متذکر بشوم خدمتتان. دوستان عزیزمان برادرانه و آن هم این است که ماها یک باری را بر دوشمان داریم. در این ایام به هر کسی یک وظیفه دارد. الحمدلله رزمندگان ما وظایف خودشان را میدانند. عزیزان ما در عرصه دیپلماسی همینطور، مسئولین ما همینطور. ولی ما مردم اساساً یک باری را بر دوش داریم و آن هم به نظرم یکی از بهترینهایش اصلاح الگوی مصرف ماست که باید حواسمان باشد مراقب باشیم، حتی شده به اندازه خاموش کردن یک لامپ اضافی، یک مقداری شیر آب را کمتر باز کنیم، در مصرف گاز صرفهجویی بکنیم. اینها منابعی است که متعلق به مردم ایران، متعلق به تک تک ماست. و حتی اگر داریم، حتی اگر مشکل هزینه نداریم – یک کسی میگفت آقا من پولش را دارم پرداخت میکنم – گفتم اصلاً بحث پولش نیست. جدای از اسراف، شرایط اقتضا میکند که حواسمان باشد. و خوش به حال همه آنهایی که اینجوری دارند به کشورشان خدمت میکنند، هوای مردم این سرزمین و این دیار را دارند. و به نظرم امروز جهاد ما – یکی از شئون جهاد برای مردم عزیزمان همین است: اصلاح الگوی مصرف. و امیدوارم که حواسمان باشد و مراقب باشیم. خب حاج آقای نظافت خدمتتان هستیم و از امروز بشنویم و وارد بحثمان بشویم و ادامه مباحث.
حجت الاسلام نظافت: بسم الله الرحمن الرحیم و به نستعین. حالا من هم حیفم میآید که از بحثی که شما خیلی هم اهمیت دارد وارد نشوم. ببینید استقامت نظامی با استقامت اقتصادی گره خورده است. یعنی اگر ما نتوانیم از نظر مصرف خودمان را درست بکنیم – که این یک بیماری است که ما ایرانیان را دارد رنج میدهد – شاید حدود ۱۵ سال پیش رهبر شهید یک سال را به همین اصلاح الگوی مصرف نامگذاری کردند و اصلاح نشد. در زمان جنگ بیشتر باید مراقبت بکنیم. حتی آنهایی که به قول شما میگویند ما وضعمان خوب است و پولش را میدهیم، روز قیامت چه جواب میدهند؟ قَصْداً فِی قُوتٍ – فرمود پولدار هستم باز هم تعادل را رعایت میکنند. ما باید بتوانیم مقاومتمان را بالا ببریم. یعنی حتی اگر مشکلی هم در تأمین منابع انرژی ما نداشتیم (که ربطی به جنگ هم ندارد) باز هم باید مراقبت کنیم. گفتند: کنار دریا هستی، آب اسراف نکن. بله، راه حساب میشود. اینها روز قیامت گرفتار میشویم. بعد جالب است امیرالمؤمنین سلام الله علیه فرمود: من از دنیای شما اکتفا کردم به دو قرص نان (یعنی مصرفم از همه کمتر است). بعد فرمود: میشنوم که یک نفر میگوید: «اگر علی راست میگوید، اگر خوراکش این است، پس چه جوری میخواهد بجنگد؟ این که دلاور نیست، این که حریف پشت حریف را به زمین میزند؟» حضرت فرمود: أَلَا وَ إِنَّ الشَّجَرَةَ الْبَرِّيَّةَ أَصْلَبُ عُوداً – درختان بیابان چوبشان محکم است. وَ الْخَضِرَةُ الْعِرَاقِيَّةُ أَرَقُّ – درختانی که در سرزمینهای حاصلخیز هستند پوستشان نازکتر است. وَ نَبَاتَاتُ الْعِزِّيَّةِ – یعنی گیاهان بیابانی را وقتی آتش میزنند دو تا ویژگی دارند: أَقْوَى حَرَارَةً (حرارتشان بیشتر است) و دیرتر هم خاموش میشود. امیرالمؤمنین میگوید کسی که مصرفش کم است (بله، ملتی که مصرفش کم است، تشکیلات اداری که خرجش کم است) فرمود اینها مفیدترند، مقاومتشان هم بیشتر است. مثال زد، فرمود: حرارتش بیشتر، دیرتر هم خاموش میشود. در یک کلام: کمهزینهاند. و واقعاً ما اداراتمان از این جهت الگو نیستند. حالا من نمیدانم دولت این برنامهها را مراقبت میکند که این نکتههایی که ما میگوییم را یادداشتبرداری کنند و به رئیس جمهور برسانند؟ ما که بارها گفتیم. یعنی آقای پزشکیان – بنده شهادت میدهم – ایشان خودش رعایت میکند، اما نتوانستند این را سرایت بدهند به ادارات. ببینید در ادارات خیلی جاها دلسوزی نیست. اگر مال شخص خودشان باشد رعایت میکنند، ها؛ چون مال بیتالمال است رعایت نمیکنند. بعد ما هم که به یک اداره مراجعه میکنیم، از آنها یاد میگیریم. یعنی دولت باید پیشتاز در صرفهجویی باشد. حالا کلمه بخشنامه – من دیدم آمده که ۳۰، ۷۰ درصد قرار است ادارات موظف شوند که صرفهجویی بکنند – خیلی عالی است. اگر این اتفاق بیفتد، بعد نظارت میخواهد. مال بیتالمال است. یک جمله قشنگی (عرض شود) در نهجالبلاغه هست که امیرالمؤمنین به مالک اشتر فرمود – چون ببینید دولت باید تشویق کند، جریمه هم باید بکند. همه معنوی نیستند، همه احساس مسئولیت نمیکنند. باید با تشویق و تنبیه مناسب بازدارنده باشیم. ببین حضرت چقدر قشنگ فرمود: فرمود مبادا خوب و بد نزد تو یکسان باشند (به مالک اشتر بود). بعد فرمود: اگر این کار را بکنی، آن کممصرفها دلسرد میشوند. کسی که درست دارند عمل میکنند (یک مصداقش مصرف کم است). بعد فرمود: آدمهای پرمصرف را (آدمهایی که بد عمل میکنند) آنها عادت میدهی به بدی کردن. میگویند: چه فرقی میکند؟ كُلٌّ ... مَنَ اللَّزِمَ نَفْسَهُ حَقَّ كُلِّ ... حق هر کسی را بگذار کف دستش. خب ما الان انرژی ارزان است. از یک طرف به خاطر اذان؟ قاچاق میکنند منابع ما را میبرند کشورهای همسایه (قاچاق میشود دیگر)، چون اینجا ارزان است. از یک طرف بخواهیم گران بکنیم، گرفتاریهای دیگری درست میشود. اینها همه زنجیرهوار به هم وصل است. الان گیر کردیم واقعاً. لااقل نگذاریم که اسراف بشود، محکم برخورد بکنیم. یعنی خیلی دلم میسوزد. گاهی میروم – نمیخواهم اسم ببرم – ولی دیدم مراکز خوب توجه ندارند، لامپ روشن است. متأسفانه بعضی جاها دیدم کلید ندارد. اصلاً من خواستم به سهم خودم خاموش کنم، کلید ندارد! ۱۰۰ تا لامپ کلید ندارد! ۲۰۰ تا لامپ در سالن کلید ندارد! و یک اتفاقی که میافتد... حالا خیلی از دانشآموزان عزیز الان مخاطب ما هستند. ایام تعطیلی مدارس و از طریق فضای مجازی یاد میگیرند. اینها خیلی میتوانند کمک کنند در خانه: یعنی وقتی لامپی اضافه روشن بود بروند خودشان خاموش بکنند. این دیگر سادهترین کار است. ببینید همه اولیای خدا کممصرف بودند. کمترین مصرف را پیامبران داشتند. امام رضا علیهالسلام کممصرف بودند، داشت که تابستان روی حصیر، زمستان روی پلاس. منتها میآمدند بیرون لباسشان متعارف مردم: تَزَیَّنَ لِلنَّاسِ. مصرفشان کم بود. رهبر شهید مصرفشان کم بود. انبیا داریم: الْمُسْتَضْعَفِینَ، اینها خدمتشان زیاد، مصرفشان کم. بنابراین بزرگترها باید در این جهت الگو باشند تا بچهها یاد بگیرند. بله. و صدا و سیما باید متمرکز بشود در آموزش. ما الان همش میبینیم که به هر حال پرچم نشان دادن و هیجان و اینها خوب است. در این جهت هم باید آموزشهای مصداقی داد. کلی نمیشود. مرتب این پیام را منتقل کرد به مخاطب. شما دقیقاً الان فرمودید آقا: روزی یک لیوان آب کمتر، درست؟ لوازم نمیدانم، یکبار مصرف کمتر. رفته بودیم یک جایی، آنجا هم سفره بود، هم قاشق بود، هم استکان بود، ولی از هیچکدام از اینها استفاده نکردند – لوازم یکبار مصرف بود. خب چرا؟ تازه این را جدا از آسیبهایی که دارد. مصداقهایش را صدا و سیما باید آموزش بدهد: چگونه میشود هزینه زندگی را بیاوریم پایین تا مقاومت آن بالا برود. این آموزشش ما عقبیم در این جهت. بله، کشورهای دیگر جلو زدند. دلیلش این است که آنجا انرژی ندارند و گران است. اگر دارند گران است، مجبورند خودشان را تنظیم کنند. به هر حال کممصرفها به نظر تکریم بشوند، تشویق بشوند، پاداش بگیرند. حاکمیت هم یک وظیفهای دارد، علاوه بر اینکه خودش را اصلاح میکند سیستمش را، نظارت و قاطعیت هم خیلی مهم است. خیلی مهم است. ببینید در ایام جنگ عدهای پیدا میشوند سوءاستفاده میکنند. همیشه در هر جامعه سوءاستفادهگر داریم، خائن داریم و این خیلی بد است. متأسفانه... بعد نظارت همیشه باید حاکمیت نظارت داشته باشد، قاطعیت داشته باشد. در ایام جنگ جرات نکند. آفرین. یعنی آن بازدارندگی باید ایجاد بشود. دقیقاً همین عبارت در نامه حضرت به مالک اشتر است. و فرمود: فَمَنْ ... مِنَ الِاحْتِكَارِ – احتکار صورت بگیرد، بعد فرمود: إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَ آلِهِ نَهَى عَنِ الِاحْتِكَارِ – منع کرد. منع کردن نه لسانی، یعنی با قدرت باید حاکمیت جلوی احتکار را بگیرد. با مصاحبه و تهدید نمیشود، حتی با اقدام مقطعی نمیشود. هر چند وقت یک بار میبینیم مثلاً وزیر دادگستری میآید دوربین همراهش، میرود مغازه... ببینید حضرت فرمود: فِي كَثِيرٍ مِنْهُمْ ضِيقاً فَاحِشاً وَ قُوِّيَهَا – فرمود بسیاری از تجار (بسیاری از صنعتگران) هم در تنگنا قرار میگیرند، هم بعضیهایشان حرص زشتی دارند. یعنی همه در تجار و صنعتگران هست. بعضی حرص میزنند، احتکار میکنند. بعضی واقعاً در تنگنا هستند و احتکار ... لِلْمَنَافِعِ – احتکار میکنند که منفعتها به مردم نرسد. وَ تَحَكَّمَ فِي الْبِيَاعَاتِ – یعنی وقتی جنسی را قایم میکنند، بعد کمبود ایجاد میشود، تحکم میکنند، هر قیمتی که بخواهند میفروشند. فرمود: ذَلِكَ بَابُ مَضَرَّةٍ لِلْعَامَّةِ – این توده مردم ضرر میکنند. ننگ است بر ننگ. آقا عیباً علی الولاد... فرمود: فَمَنِ احْتَكَرَ... بعد... ما از ظرفیتهایمان استفاده نمیکنیم. الان نمیدانم چقدر شده آمار جانفدایی. سی و چند میلیون نفر؟ ۲ میلیون؟ حالا دقیقش را دوستان به من بگویند. این تعداد جانفدا... من گاهی در این تجمع میروم صحبت میکنم، میگویم: کدامتان در پویش جانفدا شرکت کردید؟ اکثراً دستشان را بلند میکنند. خیلی ممنون. الان وقت جان دادن نیست که. شما اگر راست میگویید، لطف میکنید مصرف را بیاورید پایین. این الان وظیفه ماست. این کار از دستمان برمیآید. الان که ما نمیتوانیم برویم پدافند بشویم، پای لانچر باشیم. الان کاری که از دست سِلاَح ما برمیآید، صرفهجویی است. بعد از این ظرفیت دولت هم باید استفاده کند. اینهایی که گفتند ما حاضریم جان بدهیم، خب اگر بگویند آقا شماها بیایید نظارت بکنید، شما ثبتنام کردید؟ بله، بله، من ثبتنام کردم الحمدالله با افتخار. عرض شود خدمت شما، به کار بگیرد اینها را برای نظارت. شاید لازم باشد یک کسی شب در خیابان نیاید، به جایش روز برود، مثلاً بگردد ببیند کجاها بازرسی کنند، کجاها قایم میکنند اجناس را. میخواهم بگویم از این ظرفیت باید استفاده بکنیم. الان در ایام جنگ باید اینها سازماندهی بشوند. بسیج همیشه ظرفیت بوده، الان هم که این جمعیت جانفدا، از اینها استفاده بکنند. مرتب نظارت بشود. بعد با احتکار فوری برخورد کنند. از اشکالات قوه قضاییه ما این است که مثلاً یک کسی را میگیرند، خب نه ماه بعد میگویند فلانی را اعدام کردیم. کی یادش است که قرار است عبرت بشود؟ باید بلافاصله... آقا قاضی همراهش باشد، همانجا این جنسها را همانجا شلاق میخواهند بزنند، همانجا بترسند دیگر. یعنی بعضی از آدمها این حرفها حالیشان نمیشود. این قاطعیت به نظر من چقدر بد است که از این شرایط – مردم که حالا مثل سرو ایستادهاند – یک عدهای بخواهند سوءاستفاده کنند. سوءاستفاده خیلی بیمعرفتی است، خیلی بیانصافی است. احتکار استقامت مردم را کم میکند. به محتکر باید به دیده خائن وطنفروش نگاه بکنیم. همیشه باید برخورد کرد. در ایام جنگ بیشتر و شدیدتر. همیشه باید نظارت کرد، در ایام جنگ شدیدتر و بیشتر. انگار مثلاً یادمان رفته زمان جنگ است. زمان جنگ باید نظارت بیشتر باشد، قاطعیت بیشتر باشد، جریمهها باید بازدارنده باشد. همیشه بالاخره خائن پیدا میشود. بعد حضرت فرمود در نامه مالک: وَ لَكِنِ الْبَيْعُ بَيْعٌ سَمْحٌ – معامله یک معامله بزرگوارانه باید باشد. یعنی چی؟ به موازین عدل. فرمود با ترازوها و قیمتهایی که نه ظلم بکند به فروشنده و تولیدکننده، نه ظلم بکند به خریدار. قیمتها یک قیمتهایی باشد که به طرفین ظلم نشود. بعد فرمود: اول نهی کن برای احتکار. اگر کسی مرتکب احتکار شد، عقوبتش کن. نکته، منتها فرمود در عقوبت زیاد روی نکن. اینکه مثلاً اگر کسی حقش اعدام نیست، اعدام بکنیم – آن نه. ولی باید بازدارنده باشد، عقوبت کند. در روایت داریم: الاحْتِكَارُ مَيْتَةُ النَّاسِ مَرَقٌ رَنْجٌ – یعنی محتکر فکر نکند صفا میکند، خوش میگذراند. تکوین این عالم اینجوری نیست. نمیشود تو اجناس را قایم بکنی، مردم را در تنگنا قرار بدهی، بعد بتوانی خوش بگذرانی در این دنیا. الاحْتِكَارُ رَذِيلَةٌ – فرمود یک رذیله، یک عمل روش فجار است. فرمود: اگر کسی غذای مردم را جمع بکند به این امید که گران بشود، ۴۰ روز اگر نگه دارد، خدا میگوید من از تو بیزارم و آن هم از خدا بیزار است. پیامبر فرمود: الْمُحْتَكِرُ مَلْعُونٌ – دور از رحمت خداست. فرمود: مثل ملحده... کسی که محتکر است، حالا نمازت را بخوانید بد بنده... معتکر که وقتی خدا ارزانی ایجاد میکند غمگین میشود، وقتی گرانی ایجاد میشود خوشحال میشود. چقدر بد است؟ چون طرف احتکار کرده، گران بشود دیگر. چه حالت پستی انسان که آرزوی گرانی داشته باشد. وقتی معتکریم اینجوری هستیم. بعد جالب است محتکر در جهنم جایش کجاست؟ این روایت خیلی جالب است. پیامبر: الْمُحْتَكِرُونَ وَ قَتَلَةُ الْأَنْفُسِ إِلَى جَهَنَّمَ فِي دَرَجَةٍ – یعنی محتکران و قاتلان در یک رتبه در جهنم هستند. چون با احتکار غیرمستقیم موجب ریختن خونها میشود، طلاقها ایجاد میشود، گرفتاریها ایجاد میشود. الان آنهایی که خانه احتکار میکنند، خانهها را عرضه نمیکنند. وقتی عرضه نمیکنند، خب گران است دیگر. اما خیلیها میبینم جوانان گرفتارند، واقعاً ماندهاند چه کار بکنند برای زندگیشان. و روز به روز خانهها ۷۵ متر میشود ۶۰ متر، ۵۰ متر، ۴۰ متر و همینطور. اگر محتکر را مردم عزیز میشناسند، اول به خودش نهی کنند (نهی از منکر). یعنی این، بعد معرفی کنیم. همه بازرس باشیم، همه ناظر باشیم، همه خبر بدهیم، همه یار سیستم نظارت. یادمان نرود یک وقتهایی که همه سوار یک... یعنی آن که احتکار میکند و آرزوی گرانی میکند، خب خیلی چیزهای دیگر هم تو باید گرانتر بخری و مثل این دومینوها ما به هم مرتبط هستیم دیگر. یعنی یکی بیفتد آن یکی... ببینید اصل امر به معروف را از جاهایی که مورد اتفاق است باید شروع کنیم. یعنی بیتفاوت نباشیم. درست. حالا این را از جاهایی شروع میکند که دعوا درست میشود. برای اینکه اصل امر به معروف جا بیفتد، شروع کنیم که همه میفهمند. مثلاً در کرونا میگفتیم: آقا بگویید ماسک بزنید و کسی هم ناراحت نمیشد. دقت کنید؟ همه تأیید میکردند، همراه میشدند. ببینید زودتر میپذیرفت. میپذیرم و جا میافتد. برای اسراف و صرفهجویی امر کنیم، نهی کنیم. این اصل میتوانیم جا بیندازیم. برای اینکه آقا احتکار نکنند، خب برویم بگوییم. گفتن اثر دارد. واقعاً نمیتوانند خبردار شوند. کشور ۹۰ میلیونی، این عرصه وسیع. پس همه ملت باید بیایند به کمک. همه چشم ۱۱۳ و ۱۱۴ باشند، همه خبر بدهند. وظیفه دیگر عرض کردم. اگر کسی شب در خیابان نرود و روزی این کار را بکند، خدا خیرش بده. بالاخره همه باید بیایند به کمک. البته حضور در خیابان بسیار ارزشمند است. این بخش اول صحبت خیلی هم خوب است.
خیلی خوب. وارد بحثمان بشویم. جلسه قبل من یک نکاتی گفتم در رابطه با حجاب که حالا بالاخره باید مدارا کرد، باید رشد داد. بعضی از افراد واقعاً دلسوزند، واقعاً نگرانند. ولی همیشه دلسوزی اگر همراه با هوشمندی و آگاهی نباشد، خوب جواب نمیدهد، کار را خراب میکند. یک کسی به من پیام داد که پدر ما شهید نشد تا بیحجابی باشد. فرزند ما شهید شده. خب الان حجاب یکم سستتر شده دیگر. و بالاخره این بهانه از دست دشمن گرفته شده دیگر. یعنی یک وسیلهای بود برای فشار بیشتر به جامعه داخلی درست کردن. حالا جوابش چیست؟ جوابش این است که مادر شهید، همسر شهید عزیزی که از خانواده شهدا هستی و همه آنهایی که دغدغه دارید: ما شهادت شهیدانمان را برای برپایی نظام اسلامی بود. در دل نظام اسلامی ارزشهای دینی خواهد بود. اگر نظام اسلامی ۴۷ سال برقرار است، شما خوشحال باشید. برکات نظام اسلامی را ببینید: بیداری اسلامی در دنیا را ببینید، بیداری مستضعفان را ببینید، یمن را ببینید. این برکت خون شهدای شماست. اینجوری نباشد که اگر بگوییم آقا حجاب سست شد، بگوییم خون بچهمان هدر رفت. ابداً. جنگ فرهنگی هم هست دیگر، عقبنشینی دارد. این نظام اسلامی برپا شده، تثبیت شده، این خونها آبیاری کرده است، آبیاری کرده این نظام را. ما آثار و برکات نظام را در کل دنیا ببینیم. بعد ناامید نمیشود. نباید یک عده ما را به خاطر شل شدن حجاب ناامید کنند. آن هم راه دارد. دشمن بیحجابی را به وسیله اسلحه ترویج نکرده، با شیطنت، با کار فرهنگی ترویج کرده. سالی... آقا فرمودند (رهبر شهیدمان) تهاجم فرهنگی، بعد شد شبیخون فرهنگی. باز با تعابیر مختلف: ناتوی فرهنگی. از این مدتها قبل دارند کار میکنند. پس ما باید خیلی زرنگ باشیم. راه دارد. به نظر من الان بزرگترین معروف نظام جمهوری اسلامی است. بزرگترین منکر تضعیف نظام جمهوری اسلامی است. مراقب نظام باشیم. بقیه موارد کمکم حل میشود. باید متناسب با شرایط بهترین تصمیم را گرفت. روشهای متفاوت اهل بیت را نگاه کنید. یک کتابی دارند حضرت آقا به نام «انسان ۲۵۰ ساله». یعنی چی؟ یعنی میگویند کل اهل بیت اینها متناسب با زمان روشهایشان را عوض کردند. همهشان هم اگر جای هم بودند، همان کار را میکردند. نور واحدند، یک نور واحدند. در شرایط مختلف به اقتضای شرایط، شیوه حکمرانیشان متفاوت است. در یک ریل حرکت کنیم. از جنگ که مهمتر نیست؟ خدا میگوید اگر عقبنشینی تاکتیکی میکنی، اشکال ندارد. مهم خروجی گرفتن است، مهم نتیجه گرفتن است. تصمیم میخواهی بگیری عاقبتاندیش باش. ما باید اصول ثابت را بگیریم، با توجه به شرایط بهترین موضعگیری را داشته باشیم، با توجه به اقتضائات، با توجه به امکانات، با توجه به مقدورات. شما امیرالمؤمنین را نگاه کنید. بعد از رحلت پیامبر – حالا نقلها متفاوت است – تا حدودی مقاومت کردند، حاضر نشدند بپذیرند این اتفاق تلخ را. ولی بعد حضرت روششان را عوض کردند، به این خلفا مشورت میدادند. یعنی امیرالمؤمنین انگار دید که اهم و مهم کردن. دیگر بین بد و بدتر، بد را انتخاب کردند. مسئله مهمتر از ولایت علی هست سلام الله علیه؟ نه، مهمتر از این نداریم. ولی امیرالمؤمنین به خاطر اینکه اصل اسلام بماند، کوتاه آمدند. نقطه؟ اصل اسلام بماند. در نهجالبلاغه (حالا نمیدانم چقدر امروز وقت بشود) یک نامهای هست، نامه ۶۲. بله، مثل حضرت آقا نمیگفتند جهاد تبیین، امیرالمؤمنین جهاد تبیین فرمودند. نامه به مردم مصر. بعد از مقدمهای فرمود: وقتی پیامبر به رحمت خدا رفتند، مسلمانان نزاع کردند برای اینکه خلیفه بعدی چه کسی باشد. بعد فرمود: اصلاً به ذهنم خطور نمیکرد که عرب حکومت را از خاندان ما بگیرد. با فضیلتترین، شجاعترین، با تقواترین، عالمترین... فکر نمیکردم از من دور بکنند این حکومت را. فَمَا رَاعَنِي – فرمود من را شگفتزده نکرد. دیدم رفتند دور و بر یک نفر دیگر برای بیعت کردن با فلانی بیعت کنند. من دست کشیدم، بیعت نکردم. دیدم مردم کار به جایی رسیده دارند از اصل اسلام برمیگردند، اوضاع خطرناک است. دیدم یک عدهای پیدا شدهاند يَدْعُونَ إِلَى مَلَّةِ دِينِ مُحَمَّدٍ – اللهم صل علی محمد – یک عدهای پیدا شدهاند فریاد نابودی اصل دین را سر میدهند. من ترسیدم. من علی ترسیدم اگر اسلام را یاری نکنم، مسلمانان را یاری نکنم، یک سلمهای، یک دمهای ایجاد میشود، یک مصیبتی ایجاد میشود که از مصیبت از دست رفتن ولایت بیشتر است. بعد فرمود که قیام کردند. در متن آن حادثهها قیام کردم. باطل از بین رفت، دین به آرامش رسید. حالا قیام حضرت چی بود؟ کوتاه آمد، عقبنشینی تاکتیکی کرد. اگر امیرالمؤمنین آن سکوتها را نمیکرد، چیزی باقی نمیماند از دین. به ما نمیرسید. من میخواهم بگویم حجاب بسیار اهمیت دارد، واقعاً. چون بیحجابی منجر به برهنگی میشود، این ایمان مردم را تضعیف میکند، مقاومت تضعیف میشود، خانواده فروپاشی میشود. ولی راهش را باید یاد بگیریم. همانجوری که سالها طول کشید که این بیحجابی بروز و ظهور پیدا کرد، سالها اصلاحش هم سالها طول میکشد. درود بر شما، درود بر شما. زمان میبرد. زمان یعنی یک شبه نمیتوانی انتظار داشته باشی که حالا این وضعیت درست شود. ما نمیخواهیم دست از حجاب برداریم. ما برای ارزشهای اسلامی جان میدهیم. ترویج حیا و عفت از دستور کار خارج نمیشود. دشمنان با ترویج برهنگی میخواهند به مقاصد شومشان برسند. ترویج برهنگی منجر به تضعیف ایمان است. تضعیف ایمان منجر به تضعیف مقاومت هم میشود. و اگر مقاومت نبود، برای ما تسلط پیدا میکنند. اما راه حلش چیست؟ راه حلش تقویت ایمان است. چپ حرکت نکنیم. یعنی چه بسا یک جای دیگر را باید درست بکنیم که اینجا درست بشود. اگر ما دیدیم برگهای یک درختی زرد است، نمیتوانیم رنگ برداریم سبزشان کنیم. باید کود بدهیم، باید آفتزدایی بکنیم، صبر کنیم. برگهای درخت بالاخره سبز خواهد شد. ببینید این حجاب آن برگهای درخت است. وقتی این حجاب ضعیف است، یعنی ایمان ضعیف است. یا بگویید که ترس از خدا نیست یا جا نیفتاده. یک جای کار مشکل دارد. قرآن میگوید: آمَنُوا وَ عَمِلُوا الصَّالِحَاتِ – ایمان بیاورند، درست میشود. پس ایمان را تقویت کنیم. اگرچه ما در مقطعی واقعاً غفلت کردیم و همه دستگاههای فرهنگی، تک تک ما همگی مقصریم. مقصریم. ولی الان چه کار کنیم؟ الان فایده ندارد بگوییم آن مقصر است، این مقصر است. الان ما هستیم و وضعیت موجود. پس راه: راه حل اول تقویت ایمان. راه حل دوم تقویت محبت به خدا. اگر عشق خدا در دلها بیاید، نهادینه بشود، بعد نتیجهاش عشق به پیامبر و اهل بیت و حضرت زهرا سلام الله علیها است. نتیجه این دو تا محبت، محبت به همه خوبیها از جمله حجاب است. یعنی یک وقت آن را درست میکنی، خود به خود درست میشود. و لذا من گاهی گفتم برای دعای دست، این جمله آخر مناجات محبین را حفظ کنید بینندگان بخوانند. فرمود: آخر مناجات مهم است: أَسْأَلُكَ حُبَّكَ وَ حُبَّ مَنْ يُحِبُّكَ وَ حُبَّ كُلِّ عَمَلٍ يُوصِلُنِي إِلَى قُرْبِكَ – میگوید خدایا محبت خودت را و محبت هر کس که تو را دوست دارد (که اهل بیت، علما) و هر کاری که مرا به تو میرساند، محبت آن کار را به من بده. بله، این محبت میتواند خیلی کمک بکند. در قرآن هم داریم: وَ لَكِنَّ اللَّهَ حَبَّبَ إِلَيْكُمُ الْإِيمَانَ – خدا ایمان را محبوب دلتان کرد. یک کاری کنیم ایمان محبوب دل بشود، ایمان زینت دل بشود، درست میشود. کاری کنیم ایمان در دلها محبوب شود. چگونه؟ حالا راه حلش چیست؟ چه کار کنیم ایمان محبوب دل بشود؟ منی که مدعی هستم، آن خواهری که حجابش را محکم گرفته و ایمانش قوی است، اینها باید محبوب مردم شوند. همان که در زیارت امینالله میگوییم: مَحْبُوباً فِي أَرْضِكَ. اگر ما محبوب شدیم، رفتارمان هم دوستداشتنی میشود. اگر خدای نکرده ما مبغوض شدیم، از عقیده ما و از رفتار ما هم زده میشود. و از این نکته خیلیها غافلند. محبت از شخص به عمل سرایت میکند. بالعکس، نفرت از شخص هم به عمل سرایت میکند. ممکن است بگویید آقا یک کسی میگوید من میخواهم محبوب بشم به خاطر خدا، تا بتونم این دختر خانم را تحت تأثیر قرار بدهم، نجاتش بدهم. چند تا راهکار اهل بیتی:
۱. اُنس و الفت. این خواهر چادری، این فرد مؤمن اهل انس باشد. فرمود: الْمُؤْمِنُ آلِفٌ مَأْلُوفٌ – مؤمن الفت میگیرد، انس میگیرد با دیگران. لَا خَيْرَ فِي مَنْ لَا يَأْلَفُ وَ لَا يُؤْلَفُ – خیر نیست در کسی که غده سنگین دارد با دیگران، نه خودش پا پیش میگذارد و نه اگر دیگران بیایند این پا پیش میگذارد، الفت دیگران را نمیپذیرد.
۲. چهره گشاده. در نهجالبلاغه داریم: الْبِشَاشَةُ مِصْيَدَةُ الْمَوَدَّةِ – یک دامی پهن میشود. این چهره گشاده که دام دوستی است، طرف نمیتواند دوست نداشته باشد.
۳. هدیه دادن. پول نمیخواهیم. صدقه بدیم؟ صدقات را بگذاریم کنار. هدیه بدهیم.
۴. دیدن خوبیها و ذکر خوبیها، چشم بستن بر بدیها. این در دعای مکارم است: أَشْكُرُ الْحَسَنَةَ – میگوید خوبیهای دیگران را ببینم، تشکر کنم. بالاخره هر کسی خوبیهایی دارد. فرزندمان، جوانمان، شاگردمان، بگردیم دنبال نکته مثبتش، همان را برجسته کنیم و عیبش را به رخش نکشیم. آن الان در حجاب ضعیف است، این را الان به رخش نکشیم. نکات مثبتش را ببینیم. آن زمان سال ۴۰۱ که قائله حجاب و اینها پیش آمد (زمان بله)، خاطرم هست یک آقای طلبه رفته بود یک دبیرستان دخترانه که صحبت کند برای این دختر خانمها. خانم مدیر هم ایستاده بود. بعد یک بار یکی از این دخترها روسریاش را برداشت – آن موقع دیگر کسی جرأت نداشت این کار را بکند – این را برداشت. همه بلافاصله تشویق کردند. گفت: آفرین، احسنت، چه جرأتی! ما همینجور میخواهیم از شما شروع کرد از فضیلت جرأت داشتن گفتن، و بعد... ذرهای آنها مات و مبهوت: چه داره میگوید؟ آره، آره. بعد شروع کرد فواید را گفتن. با مقدمهچینی، صحبت نیم ساعته که میخواست نیم ساعت به زور گوش بدهند، یک ساعت طول کشید، شاید هم بیشتر. بعدم ذره ذره روسریها را برگرداندند. بعدم با احترام بدرقه کردند. بله دیگر. آن شیوه برخورد خیلی فهمید که الان باید این نکته را بگوید. این دختر منافق نبود، جرأت را آشکار کرد. بعد توانست ورق را برگرداند. اینها دیگر خدا باید به انسان الهام بکند که چه جور برخورد بکنیم. و حالا میبینیم خیلی از این درایت ما الحمدالله در این روزها و این شبها میدان دارند برای دفاع از این پرچم. بله، این نکته مثبت را ببینیم. این را سکو قرار بدهیم برای نکات مثبت دیگر. این در نهجالبلاغه هست: اگر در یک فردی یک صفت خوب باشد، بقیه صفتها را منتظر باشید. منتها آن را ببینید. شنیدید حضرت عیسی (علی نبینا و آله و السلام) داشت با دوستانش میرفتند، یک سگ مرده ژولیده بدبو افتاده بود، متعفن. همه دستشان را گرفتند به بینیشان، گفتند: چقدر بدبو است. حضرت عیسی سلام الله علیه فرمود: چه دندانهای سفیدی دارد! سفید و قشنگی دارد. یعنی خواستم بگویم چرا به آن دندانها توجه نکردید؟ یعنی در رفتار برخورد با دیگران اول آن دندانهای سفید را ببینید، اول نکته مثبت را ببینید، اول این جنبههای عیب را نبینید. این راهش است به نظر من، جواب خواهد داد. اگر همه ما مسلط بر این تکنیکها باشیم.
پنجم: برخورد منصفانه. وَ اصْلِحْ ذَاتَ بَيْنِكُمْ – با انصافی که دوستانت زیاد میشوند، حق بده به آن. تو در شرایطی بوده، شرایط تو را نداشته. دقت میکنید؟ شرایط خیلیها را نداشته. شرایط نمیدانم، معلمها، شرایط خانوادگی. اصلاً قصه یک خطی نیست دیگر. خیلی پیچیده است و باید ابعاد مختلفش آدم اشراف داشته باشد. و بعد با تکنیکهایی که هست – الان مثلاً نکتههایی که حاج آقای نظافت فرمودند – عوامل محبوبیت بود. اگر این محبوبیت اتفاق بیفتد، دیگر آن کلام تو به آن جایی که باید بنشیند مینشیند و اثر میکند. که الان بعضیها میگویند در اجتماعات چه کار کنیم؟ من میگویم رفیق بشوید، شماره بگیرید. از حقیقت به مجاز، استمرار ارتباط. بعضیها میخواهند با یک تذکر مسئله حل بشود. استمرار ارتباط تا بتونیم کتاب بدهیم، تا بتونیم اقناع کنیم.
شریعتی: بسیار عالی. آقا خیلی ممنون، متشکرم. حالا برگردیم ببینیم چقدر فرصت داریم. انشالله با حاج آقای نظافت در کنار شما هستیم. عزیزانم امروز صفحه ۲۰۰ مصحف شریف و قرآن کریم را تلاوت میکنند. آیات را بشنویم در روز دحوالارض، روز بسیار بسیار بزرگی، روز بارش رحمت حق تعالی. و خوش به حال همه آنهایی که چترشان را میبندند که زیر این بارش باران رحمت الهی خیس خیس بشوند. گوارای وجودتان. باز میگردیم با احترام همراه شما هستیم و در کنار شما. صفحه200 قران کریم
شریعتی: گفتم خوش به حال همه آنهایی که مشهدند. انشالله سلام ما را برسانند. برای شفای بیماران عزیزمان، شفای مجروحان جنگ رمضان دعا بکنیم. خیلیها چشم به راه دعای شما هستند. برای آرامش و آسایش کشور عزیزمان، برای نصرت رزمندگانمان حتماً دعا بکنیم. این دعاها بدون شک و بدون تردید اثر خواهد داشت. در لحظات دقایق پایانی برنامه ادامه فرمایشات و مباحث حاج آقای نظافت عزیز را خواهیم شنید و بهرهمند خواهیم شد. بله، داشتیم میگفتیم اگر کسی دوست دارد دست یک کسی را بگیرد، دلش میسوزد از اینکه این حجابش خوب نیست و نگرانش است و غصه دارد، باید از راهش وارد بشود. هر کاری یک راهی دارد. عرض کردیم: ارتباط داشته باشند، استمرار ارتباط مهم است. أَفْضَلُ الْأَعْمَالِ إِدَامَةُ الْعَمَلِ وَ إِنْ قَلَّ – عجله نکردن هم مهم است. فرمود: الْحِلْمُ وَ التَّأَنِّي تَوْأَمَانِ يَنْتِجُهُمَا عُلُوُّ الْهِمَّةِ – اگر همتت بلند است، باید هم حلم داشته باشی، هم اهل شتاب نباشی، اهل تأنی باشی. یعنی خیلی صبوری میخواهد، صبوری میخواهد قدم به قدم. مثل بذری که میکاری تا نتیجه بگیری، باید به طرف فرصت بدهی، باید به طرف مهلت بدهی. و از طرفی التماس تفکر داشت و دعوت به تفکر کرد و دعوت به شنیدن و مقایسه دو مسیر: این مسیر انتهایش چیست، آن مسیر انتهایش چیست. علمداران مسیر برهنگی ترامپ و آنها هستند. الان دارند این مسیر، اینور هستند خوبان هستند. باید بگیم این مقایسه را بکنیم. خیلی اگر فکر میکردیم، اگر میشنیدیم یا عقل خودمان را به کار میگرفتیم، جهنمی نمیشدیم. ما شرایط تعقل آدمها را فراهم کنیم و دعوت به خوبیها کنیم و صبوری کنیم. وَمَنْ أَحْسَنُ قَوْلًا مِمَّنْ دَعَا إِلَى اللَّهِ وَ عَمِلَ صَالِحًا وَ قَالَ إِنَّنِي مِنَ الْمُسْلِمِينَ. یک آقایی میگفت (دیشب خدمتش بودیم، خیلی مرد شریفی بود، زحمت کشید) گفتم که چند تا فرزند؟ گفت: دو تا. بعد گفت که صحبت کرد، گفت: فرزندان من متأسفانه حجابشان را گذاشتند کنار. چقدر هم سخت است برای پدر و مادرها. بعد حالا گفت: مادرش هم چادری متدین است. گفت: میدانی علتش چیست؟ یکی از اینها رفته بود مسجد و یک خانمی – بچه بوده – بعد برخورد کرده، زده شد. از هر کسی؟ چقدر تاثیر دارد! بله، چنانکه اخلاق خوش اثر دارد، اخلاق بد هم اثر دارد. راه حل بعدی که عرض میکنم: ایجاد نفرت نسبت به مستکبران. خدای متعال فرمود: كُرِّهَ إِلَيْكُمُ الْكُفْرُ وَ الْفُسُوقُ وَ الْعِصْيَانُ – این کراهت اگر ایجاد بشود خود به خود درست میشود. نفرت پیدا کنند. اگر از آن ور گاهی عمل نکنیم که نسبت به حجاب نفرت پیدا کنند، بدتر میشود. وَ إِنَّ الْقَلْبَ ... خلاصه یک کاری کنیم فهم اتفاق بیفتد، بلاغ شکل بگیرد. امام رضا علیهالسلام فرمود: لَوْ عَلِمُوا مَحَاسِنَ كَلَامِنَا لَاتَّبَعُونَا – همه پیروی میکنند. بعد جالب است که رهبر شهید یک بیانی دارند، میگویند: خیلی از کسانی که کشف حجاب میکنند نمیدانند. اگر بدانند پشت این کاری که میکنند چه کسانی هستند، قطعاً نمیکنند. بعد فرمود: من میدانم خیلی از اینها کسانی هستند که اهل دینند، اهل ماه رمضانند، اهل توجه ندارند چه کسی پشت این سیاست مبارزه با حجاب هست. جاسوسهای دشمن، دستگاههای جاسوسی دشمن پشت این است. بله، خیلی کار کردند. میخواهم بگویم حضرت اینجا... و اینجاست که اهمیت جهاد تبیین کاملاً واضح و ملموس است و تاکیدات ایشان بر جهاد تبیین. رحمت الله علیه.
شریعتی: خیلی ممنون و متشکرم از شما. دعا بفرمایید انشاالله. خداحافظ.
حجت الاسلام نظافت: خدایا به حق محمد و آل محمد، مهر خودت و مهر اولیاءت را و مهر همه خوبیها را به نسل ما منتقل بفرما. الهی آمین. دست ملت ما را بگیر الهی آمین. ما را و جوانانمان را در برابر وسوسههای شیاطین محافظت بفرما الهی آمین. دشمنان اسلام را، دشمنان امام زمان را نابود بگردان الهی آمین.
شریعتی: انشاالله. یک وقت من گفتم: عادی نشود دیدن این پرچمگردانیها، بنیانداریها و میدانداریهای شما مردم که در قاب تلویزیون هر شب دارید میبینید در شبکههای مختلف سیما، در خیابانها وقتی میروید مردم سر چهارراه... این معجزه عصر و زمان ماست. این بعثتی است که رهبر شهید ما پیشبینی کرده بودند برای مردم. و این از مؤلفههای قدرت جمهوری اسلامی و کشور عزیزمان است. انشالله پاینده باشید و برقرار. به امید نصرت و پیروزی جبهه حق و جشن نهایی این نصرت و پیروزی. در پناه خدا باشید. بهترینها را برای همه شما آرزو میکنم. تا فردا و تا سلامی دوباره. خیلی ممنون و متشکرم از شما.