1404-07-16-حجت الاسلام نظافت - شرح نامه ۳۱ نهج‌البلاغه امیرالمومنین علیه‌السلام ( اعتدال)

حجت الاسلام نظافت:  سلام علیکم.  سلام بر شما و همه بینندگان عزیز. بسم الله الرحمن الرحیم و به نستعین و صلی الله علی سیدنا و نبینا محمد و علی آله الطاهرین.  صلوات که می فرستیم به نیت مدد گرفتن از پیامبراکرم است که  کمک کنه چون حرف زدن کار سختی است .

شریعتی: خیلی آقا خیلی کار سختی واقعا باید کمک کنن به ما

حجت الاسلام نظافت:  اینکه می‌گیم خدایا ما را لحظه‌ای به خودمون واگذار یه واقعیتی است و لذا بسم اللهمون رو با توجه بگیم و صلواتمونم با توجه به نیت استمداد انشالله خدا دستمونو بگیره انشاالله آنچه خیر است بر زبانمون جاری بشود در خدمتتون هستم

شریعتی:  همین دعای اول دیگه انطقنی بالهدی خیلی عالی بود حالتون چطوره خدا را شکر خوشحالیم خدمت هستیم سلامت باشید بله عمرا اندک و فرصت خموشی بسیار تلخ است سکوت گفتگویی بکنیم.

و حالا این گفتگو را تقدیم نگاه پر مهر شما می‌کنیم و بحثمون با حاج آقای نظافت نامه ۳۱ نهج البلاغه است به اعتدال و اقتصاد و میانه روی رسیدیم و ادامه فرمایشات امیرالمومنین

حجت الاسلام نظافت:   بسم الله الرحمن الرحیم حضرت فرمودند و اذا انت هدییت لقصدک اگر هدایت شدی پیدا کردی قصد و میانه روی را چون این هدایت می‌خواد به همین راحتی قصد و میانه روی پیدا نمی‌شود فَكُنْ أَخْشَعَ مَا تَكُونُ لِرَبِّكَ اون موقع دیگه خشوعترین حالت رو داشته باش .یه وقت به خودت ننازی بگی من اون قصد و اعتدال رو پیدا کردیم داشتیم عرصه‌های این میانه‌روی را می‌گفتیم که اهل بیت سلام الله علیهم اجمعین در زمینه های متعدد و گوناگون مدام مراقب ما بودند که از اینور بوم نیفتیم گرفتار افراط نشیم گرفتار تفریط نشیم. ما هم هم باید مراقب خودمون در این جهت باشیم هم مراقب فرزندان هم در جهت تربیت مسئولان جامعه هم همینطور، همه همه باید همین مراقبت را داشته باشند.

شریعتی: حالا یه چیز جالب پیرو همین فرمایشات شما به یه مناسبتی من داشتم  شرح حال مرحوم آیت الله مهدوی کنی رحمت الله علیه رو می خوندم که آخر این ماه هم ایشون نگاهشون این بود که اینکه فرمودند طریق الوسطى هی الجاده نه اینکه نه اینوری و نه اونوری این طریقه وسطا و این اعتدال طریق حق است که باید مراقب بود از حق فاصله نگرفت

حجت الاسلام نظافت: خب همین حق گاهی وقتا فاصله می‌گیریم از طریق افراد گاهی فاصله می‌گیریم از طریق تفریط از حق دور می‌افت.بله و این شناخت اون نقطه اقتصاد  ومیانه روی در عرصه های گوناگون سخت است. هم اشراف میخواد احاطه دینی میخواد، همزمان شناسی میخواد حالا عرض میکنم نکات ظریفی میخواد و همینجا بگم باید مراقب هم باشید حتی اینکه میگن امر به معروف و نهی از منکر یه جهتش اینه اینه که آقا شما به من بگی آقا داری زیاد تند میدی داری کند میری یعنی کسی که داره از بیرون ما رو می بیند بهتر ما را می بیند. ما حواسمون به خودمون نیست غرق در کارها هستیم خیلی مهمه که هوای هم رو داشته باشیم مراقب هم باشیم

شریعتی: مرحوم صفایی تو اون بخش مربوط به غدیر میگن اونجا که پیغمبر که فرمود اینایی که جلوتر رفتن بایستن اینایی که عقب موندن برسن یه وجهش همین بود که همه با هم بریم

حجت الاسلام نظافت:  گرفتار تندروی و کندروی و جلو زدن از ولی و عقب موندن از ولی نشویم. المتقدم عنکم مارق والمتاخر عنکم زاهق جلو بزنه از دین خارج می شه عقب بمونه نابود می شه شکار شیطان میشود.

داشتیم جلسه گذشته می گفتیم در عبادت که اینقدر اهمیت داره گفتن اعتدال رو رعایت کنید. در ذکر نه، چون ذکر به معنای لغویش یعنی توجه، هرچه بیشتر بهتر توجه به خدا. اما عبادت در قالب نماز حدی داره اگر بیشتر از حد نماز خوندی که تو را از تکالیف دیگر بازداشت که از کارهای دیگه باز بمونه انسان... داشتیم آدمایی رو که مثلاً صدر اسلامشو بگم یه خانمی یه وقت اومد پیش پیامبر که بابا این شوهر ما همش نماز می‌خونه همه ش روزه میگیره داره که پیامبر دوان دوان رفتن واکنش به یک انحراف که این شکل نگیره اومده داره نماز میخونه نمازش تموم شد فرمود من نماز میخونم روزه میگیرم غذا میخورم ازدواج میکنم بهثتعلی شریعه سمحه وسهله.. آیین من آیین سمع و سهله یعنی سخت طاقت فرسا نیست .خب تو داری اینقدر نماز میخونی طبیعتاً از رسیدگی به زن و بچه غافل میشی، از رسیدگی به ارحام غافل میشی از رسیدگی به همسایه ها غافل میشی از رسیدگی به دستورات ولی غافل میشی. خیلی دستورات ریز و درشت هست و خیلی مراقب باشید حالا یه وقت مثلاً فرض بفرمایید ما رفتیم سفر خب دیگه عزممون رو جذب کردیم برای عبادت اونجا باز داستانش ممکنه متفاوت بشود اومدیم مشهد  اون فرصت توی مقطعیه .

می‌خوام بگم این تشخیص خیلی سخته فرمود که این دین متین است یعنی استدلال داره یعنی بنیانش محکمه به رفق با نرمی واردش بشیم لاتُكْرَهُوا عِبَادَةَ اللَّهِ إِلَىْ عِبَادِ اللَّهِ بعد حالا میگه با کراهت این عبادت خودت رو به اون تحمیل نکن به بندگان خدا این عبارت عبادت رو با کراهت بهشون تحمیل نکنید که اونا مثل اسب سواری میشن که دیگه این اسبش از پا افتاد نتونست راه رو برود خسته میشن مردم.

شریعتی:  بدن آدم یه جاهایی هم چموشی میکنه

حجت الاسلام نظافت:    بله همینجوریه واقعاً همینطوریه.  بعد حالا گفتن خَادِعْ نَفْسَكَ فِي الْعِبَادَةِ حالا یه وقتایی هست حال عبادت نداریم فرمود اون موقع که حال نداری باز رهاش نکن از اونور نیفت که بگه حال ندارم گفتن  فاوغلوا فیه برفقدیگه از اونور  به رفاه و نرمی رفتار میکنیم همیشه هر موقع میخوای نماز بخونی نفست میگه من حال ندارم بگو پس خب عیب نداره عزیزم حال نداری پس نماز نخونیم الان! فرمود:  نه برای عبادت سر نفست را کلاه بگذار، بگو حالا شروع کنیم سبک تر میخونیم . فریبش بده. فریبش همینه میگه میخوام یه صفحه بخونم دو رکعت بخونم میخوام سه بار بگم بعد از نماز شُكْرًا لِلَّهِ شُكْرًا لِلَّهِ شُكْرًا لِلَّهِ وارفق بها فرمود با نرمی باهاش رفتار کن ولی مقهورش نکن غلبه نکن به سختی خَذ عفوها ببین کی فراغت داره کی میل داره به اطاعت و نشاط داره جز واجبات. سر واجبات بزن تو گوش نفست به حرفش نکن ببینید خواستن نه از اونور بیفتیم نه از این ور بیفتیم امام صادق علیه السلام فرمود که پدرم من داشتم طواف می‌کردم به من مرور کرد من جوانی بودم کوشش در عبادت داشتم عرق می‌ریختم فرمود يَا جَعْفَرُ يَا بُنَيَّ إِنَّ اللَّهَ إِذَا أَحَبَّ عَبْدًا خدا اگه بنده رو دوست داشته باشه أَدْخَلَهُ الْجَنَّةَ او را وارد بهشت میکنه و رَضِيَ مِنْه بالیسِيرٍ بِعِبَادَتِهِ به عبادت کم هم از او راضی میشود به هر حال اعتدال در عبادت یک عرصه هست که گفتن نافله ها رو اگر دیدید به واجبات ضربه می‌زند رها کنید.

 یعنی اون واجبات بسیار اهمیت داره عرصه بعدی که تذکر دادن در مصرف غذاست و موادی که انسان وارد بدنش میکنه موادی که بدن نیاز داره خب اگر زیاد بشود از یه جهت بعد آسیب درست می‌کنه شما پای یه گلدون آب زیاد بدین بالاخره ریشه می پوسه. فرمود: کلوا واشربو  بخورید بیاشامید اسراف نکنید اسراف یعنی زیاده‌روی إِنَّهُ لَا يُحِبُّ الْمُسْرِفِينَ خدا آدمایی که زیاده روی می‌کنند در عرصه خوردن و نوشیدن اونا رو دوست نداره چرا دوست نداره برای اینکه به ضرر خودشون رفتار می‌کنند جدای از اینکه هدر میدن منابعشون رو هم منابع هدر میره هم بدن ضرر میکنه باز منابع جدیدی برای اصلاح بدن باید داشته باشن یعنی از دو جهت ضرر مالی میکنند.

 یه حکمتی هست توی نهج البلاغه امیرالمومنین از یک دوستی به عظمت یاد میکن دوستی به نیکی یاد میکن میگن كَانَ لِي فِي مَاضِي الدَّهْرِ برادری داشتم این ویژگی های داشت یکیش همینه كَانَ خَارِسجا مِنْ سُلْطَانِ بَطْنِهِ میگن اون اسیر شکم نبود از سلطه شکم خارج شده بود بعد دو تا علامت میگن برای کسی که از سلطه شکم خارج شده فَلَا يَشْتَهِي مَا لَا يَجِدُ آنچه را که نمی‌یابد اصلاً اشتهاش رو نداره دیگه غصه‌شم نمی‌خوره همینی که داره با نشاط و شادی می‌خوره با آرامش می‌خوره با حالت شکر و حمد می‌خوره ولَا يَسْتَكْثِرُ إِذَا وَجَدَ فرمود وقتی که گیرش میاد اون مواد غذایی زیاده‌روی نمیکنه در هنگام ناداریی‌ها اصلاً اشتها نداره یعنی ریشه غصه رو میزنه، غصه برای غذا نشانه سطح پایینه و وقتی دست پیدا میکنه اون ماده غذایی را زیاده روی نمیکنه،  کسانی که در هنگام ناداری ها اشتهاشو دارن وقتی می‌رسند  دیگه بعد ممکنه گرفتار زیاده روی بشوند

از اون طرف مثلاً فرمود لُقْمَةُ الصَّبَاحِ مِسْمَارُ الْبَدَنِ صبحانه فرمود میخ بدنه که حتماً توصیه اگر همین صندلی اگر می‌خواست سست بشود آرام آرام دیگه متلاشی در حالی که خیلیا صبحانه رو جدی نمی‌گیرن مخصوصاً بچه‌ها دانش آموزان دانشجوها کارمندان علتش اینه که خود پدر مادران می‌خورن بله دیگه صبح باید صبحونه رو بخورن برن.

 همسر شهید مطهری رضوان الله تعالی علیه می‌فرمایند که در خاطراتشون می‌خوندم که شهید مطهری نماز شبشون رو که میخوندن بعد نماز صبح میخوندن بعد ایشان سما ور رو روشن می‌کردن و چایی میگذاشتند و سفره پهن میکردن و بچه ها همه دور هم غذا میخوردیم بعد میرفتن یعنی نقش پدر نقش مادر خیلی مهمه سر صبح کنار هم اگر چایی بخورند با یک شور و شعفی بچه‌ها هم به ذوق و شوق میان. اصلا یکی از زمان های ابتهاج خانوادگی همین سر سفره دور هم بودن لُقْمَةُ الصَّبَاحِ مِسْمَارُ الْبَدَنِ... به هر حال گفتن هم اسیر شکم نباش هم به با اعتدال بخور بی اعتنا نباش حتی فرمود وقتی می‌خوای غذا بخوری  خوب غذا رو جویدن اگر خوب باشد باز از خیلی از بیماری‌ها پیشگیری می‌شود خوردن زیادی هم به خاطر تند خوردن است یه بخشش. آدم وقتی که با تومانینه میخوره خود به خود کمتر میخوره و دیدید گاهی وسط سفره زنگ میزنه تلفن یا در را میزنند آدم میره دم در برمیگرده فرمان سیری میگن به مغز میرسه .پس وقتی تند تند میخوریم بهش فرصت نمیدیم فرمان بده خود به خود زیاده روی میشه.

در انفاق هم گفتن اعتدال داشته باشید خیلی خوبه انسان سخاوتمند باشه ، دست به جیب باشه بخیل نباشه، ولی فرمود مراقب باش گرفتار افراط نشوی، عِبَادُ الرَّحْمَنِ در سوره  یه دسته آیه هست که خدای متعال عِبَادَ الرَّحْمَنِ را توصیف می‌کند اونجا یکی از ویژگی‌های عِبَادَ الرَّحْمَنِ اینه که وَالَّذِينَ إِذَا أَنْفَقُوا لَمْ يُسْرِفُوا وقتی پول خرج می‌کنند زیاده‌روی نمی‌کنند حالا چه برای خودشون و خانواده‌شون چه برای در راه خدا ولَمْ يَقْتُرُوا تنگم نمی‌گیرن سختگیری نمیکنند و وَكَانَ بَيْنَ ذَلِكَ قَوَامًا تو پول خرج کردن یه حد میانه نگه می‌دارند که فرمود لَا تَجْعَلْ يَدَكَ مَغْلُولَةً إِلَى عُنُقِك و لاتبسطها کل البسطَ نه دستات به گردن زنجیر شده باشه که هیچی ندی، نه کاملا باز نگهدار  کهچیزی برای خودت ن‌مونه می‌بندی اهل انفاق نباشی اینم برای پول خرج کردن

 در پوشش تو نهج البلاغه داریم مَلْبَسَهُمُ الْإِقْتِصَادُ پوشششون اقتصاد است اقتصاد یعنی میانه روی یعنی نه لباس فاخر خیلی گران، نه لباس گدایان  که قابل موجب ترحم دیگران بشود و فقر انسان را نمایش بدهد. حتی اگر انسان ندارد گفتن سر لباس دقت کنه این لباسش کمبودش رو نباید نشان بدهد، توی خطبه متقین داریم تَجَمُّلُا فِي فَاقَةٍ متقین وقتی فقیر هستند با ظاهرشون را آراسته نگه می‌دارند تجمل می‌دونید با جمیل بودن فرق می‌کنه جمیل بودن خدادادیست تجمل یعنی ما یک کاری می‌کنیم این جمال را نشان می‌دهیم این جمال را به خودمون می‌بندیم باب تفعل است تو یکی از معانی باب تفعل تکلف است یعنی به یک نحوی انسان به خودش این جمال رو می بنده. اینجا تصنع خوبه اینجا ریا خوبه چون مومن دوست داره که عزیز باشه خدا دوست داره که مومن عزیز پس آراستگی قصه دیگه است تجمل فی فاقه

 وفرمود همون یک کلمه قبلش یا بعدش قَصْدُها فِي الغِنى پولدار که میشه باز حد نگه میداره   یعنی در دوران فقر با میانه‌روی سعی می‌کنه از این دوران فقر عبور بکنه بعد که دستش باز شد حد نگه می‌داره نمی‌گه همینجور هرچه درآمد اومد مصرف بکنم چرا چون ما ابدیت رو در پیش داریم باید برای ابدیتمون خرج کنیم دنیا به اندازه ضرورت است. اینم در مورد پوشش

 در دوستی‌ها توی نهج البلاغه داریم با کسی رفیق می شید حد نگه دارید احبب حَبِيبِک هونا اکسی رو دوست داری این دوستی با اعتدال باشه با آرامش باشه با نرمی باشه ممکنه بعد باهاش دشمن بشویم او با تو دشمن بشود ممکنه مبغظ تو بشه روابط به هم میریزه خب تاثیرش چیه کسی افراط بکنه در دوران دوستی بعد که دشمن میشن چه اتفاقی میفته؟ وقتی افراط میکنیم اسراررمون رو میگیم وقتی اسرار رو گفتیم، بعد که ناراحت میشه همین اسرار وسیله ضربه زدن به ما می شود. اینجام نباید نقطه ضعف دست کسی  داد. اصلا ازدواج کردی خب لزوم نداره عیب‌های پدر و مادر و دایی و عمه و خاله و همه رو یه جا بگی خوب نیست پس فردا که اتفاقی میفته می گی چرا من گفتم !

و همینطور نقطه ضعف‌های اقتصادیش انسان روابط با یک کشور خوب میشه خوب میشه دلیل نیست همه چی رو بگیم بعد اگه خراب شد بعد میدونه دیگه نقطه ضعف ها چیه اصولا نقطه ضعف ها رو نباید به کسی گفت این تو دوستی ها.

 بعد فرمود: وَ أَبْغِضْ بَغِيضَكَ هَوْناً مَا وقتی روابطت با کسی به هم می ریزه بغض پیدا کردی ناراحت شدی هم این دشمنی و ناراحتی با اعتدال باشه، ممکنه با تو بعدا دوست بشه. آقا این اختلاف بعدا برطرف میشه از این هیجان میگذریم باز با هم دوست میشیم بعد اون افراطی که کردیم موجب شرمندگی ها میشه، کاش نمیگفتیم. چقدر  خوبه آدم حد نگه داره و این لازم هست که به هم تذکر بدیم یعنی اگر من هیجانی شدم ناراحت شدم خانم باید بگه حد نگهدار، من به خانم بگم حد نگهدار ، مراقب باش بعد خیلی وقتا که ما ناراحت میشیم هیجانی می شیم غیبت می‌کنیم تهمت می زنیم افراط می کنیم در گفتن بدی هاش ناجوانم آتیش خوابید دیگه روشون نمیشه تو چشم هم نگاه کنن هم رومون نمیشه از او استفاده کنیم. دیگه جمع نمیشه... بعد دیگران میگن شما که دیروز از حیثیت خارجش کردی  چیشد دوباره دوست شدین! بچه هامونم ناظر ما هستند و ما هم بشریم به ویژه ماها ایرانی ها خیلی هامون احساساتی هستیم اصولا پیروان اهل بیت احساسات ش غلیان دارد و احساسات را باید کنترل کرد . در روایت داریم: زر غبا تزدد حبا  هر روز پیش هم نرید یک روز در میان بروید یعنی افراط در دیدارها هم باز آسیب داره، زدگی می‌آورد .بعضی ها اصلاً نمی‌تونن خلوت خودشون رو تحمل کنن اصلاً نمی‌تونن تو خونه بند بشن.  بعضی هام حوصله دیگران را ندارد بازهم یا از اینورمی فته یا اونور. باز تو نهج البلاغه داریم فرمود زُهْدُكَ فِي رَاغِبٍ فِيكَ  نقصان حظک یه کسی هست به تو علاقه نشون میده تو با سردی با او برخورد میکنی خوب نیست فرمو حظ  تو این ارتباط کمه بی رغبت نباش نسبت به کسی که رغبت نشون میده

شریعتی:  دیدید بعضی ها با هیجان میگه آقا سلام میگه سلام آقا ما با هیجان گفتیم آقا سلام تو چرا واکنش گرمی نشان نمیدی چقدر یخی .

حجت الاسلام نظافت: حضرت میگه زاهد نباش نسبت به رغبت او زاهد یعنی سرد برخورد نکن از اون طرف وَ رَغْبَتُكَ فِي زَاهِدٍ فِيكَ، ذُلُّ نَفْسٍ یه کسی دوستت نداره میلی به تو نداره تو هی رغبت نشان خودتو تحمیل می‌کنی به او ذلیل می‌کنی خودتو الله اکبر چقدر قشنگ چه دین لطیفی داشتم به همین فکر می‌کردم گفتم واقعا اینا اگر بشه سبک زندگی ما چقدر زندگی ها قشنگ میشه و این دین ماست و ما اگه می‌خواستیم خودمون این ظرایف به دست بیاریم چقدر باید خسارت و چقدر باید پژوهش‌کده‌ها پژوهش می‌کردن تجربه ها بعد مفت در اختیار ما قرار دادن ما قدر نمی‌دانیم چون براش برای به دست آوردنش زحمت نکشیده پس گفت اگر کسی تو رو خیلی تحویل گرفت خیلی تحویلش بگیر ولی اگه کسی حوصله تو  رو نداره خودت رو تحمیل نکن، کوچیک میشی. یه بار سلام می‌کنی یه بار میریم خونشون دیدیم آقا مثل اینکه مثلاً دوست ندارن ما بیایم میگیم توجیه می‌کنیم شاید این دفعه یه دفعه دیگه میریم همینجوری خب نمیریم دیگه بازم همین جا نمیریم نه اینکه کلاً قطع ارتباط کن بیا سلام علیک و تلفن مریض میشه میریم دیدنش چون آدما وقتی مریض میشن خدا سوزن زده اون دلشون نرم آره یا مثلاً فرض بفرمایید یه کسی مرده اقوام جمع میشن کلاً آدما را پرتش نکنیم اسمشون رو پاک نکنیم از تو موبایل نه اینجوری نه افراطی نه

در ستایش و سرزنش چون یکی از ابزار تربیت ستایش و سرزنشه آدمای عاقل و معتدل هم ستایش میکنه هم سرزنش میکن البته باید جاش رو پیدا کرد اندازش باید در نظر گرفت به عبارتی هم تشویق دارن هم تنبیه دارند و اندازه اعتدال چون تشویق زیادی مشکل درست میکنه در نهج البلاغه فرمود: الْثَّنَاءُ بِأَكْثَرَ مِنَ الِاسْتِحْقَاقِ مَلْقَ یعنی چی؟ یعنی یک کسی رو ستایش کردی بیشتر از حد این بوی تملق می‌دهد چاپلوسی ست. خدا دوست نداره آدم چاپلوس باشه به ویژه اگه کسی مثلاً شد وزیر شد رئیس جمهور نگهدار بوی تملق است و تملق خوب نیست. عزت تو دست خداست روزی تو دست خداست تو یه مقدراتی داری خدا رو فراموش نکن مومن خودشو ذلیل نمیکنه از تملق بوی ذلت میاد بوی طمع میاد خوب نیست. البته اینکه اصلا ستایش نکنیم این هم بده بیچاره حالا جرم کرده یا قدرتی خدا بهش داده مردم بهش دادن خوبی هاش بگیم آقا شما این خوبی ها را دارید با تشکر میکنیم آقای رئیس جمهور یک دو سه باریکلا این هم این ایرادایست

بعد فرمود زیاد ثناگو باشی تملق است و کمتر از حقش و تَقْصِيرٌ عَنِ الِاسْتِحْقَاقِ اون استحقاق یه حدی از ستایش رو داره وقتی کوتاهی می‌کنی یا بی‌عرضه‌ای یا حسودی و والتقصیر عن الاستحقاق عی أو حسد نباید کوتاهی بکنیم به اندازه ای خوب بگو، امتیازش رو بگو یه وقت خدمت مقام معظم رهبری بودیم دو سه نفری بودند عزیزی پرسید شما کجا گفت من قم درس مثلا فلانی میرم حال ایشون چطوره بعد اون گفت مثلا این درس میگم اون درس میگن شروع به به تو این سنشالله خب خیلی وقتا آدما سکوت میکن نسبت به فضیلت های افراد غیبت نمی‌کند همین تعریف هم نمیکنه .مومنین زرنگن غیبت نمیکنن ولی بعد تعریف هم نمیکنن. ببینید در دوران کودکی خیلی واضح و رسواست.  روح بچه‌ها پیچیده نیستند ولی آدما بزرگ که میشن پیچیده میشه هم غیبت‌هاشون پیچیده می شه دقت کردید؟

شریعتی:  میره یه جایی از دلشون می گیره که حالا حالا نمی‌تونی پیداش کنی کجاست!

حجت الاسلام نظافت:     آره خیلی.. یه جاهایی خودش هم متوجه نمی شه ،حواسش نیست، ولی ته دلش داره اون حسادت کار خودش رو می‌کنه اینکه آدم نمیتونه خوب باشه.

شریعتی: ولی اگر خوبی دیگران رو گفتی مبارزه کردی با این حسادت

حجت الاسلام نظافت:     همین رو میخوام بگم که یکی از راه های مبارزه با حسادت گفتن فضیلت هاست. فضیلت هاشون رو بگیم. فرمودمن اکثر فِي المَلامَةِ يَشُبُّ نيرانَ اللَّجاجِ  بچه ت رو زیاد سرزنش میکنیم آتش لجبازی او رو شعله ور میکنی. میخوای خودت رو تخلیه کنی دلت خنک بشه... خب هرچی میخوای بگی بگو. اما اگر میخوای مشکل رو حل کنی این سرزنش مثل فلفله به اندازه، نمک به اندازه غذای بی‌نمک و بی فلفل خوشمزه نیست. اگر سرزنش نکنی قدر تشویقات رو هم نمی‌دونه ولی به اندازه یه ذره از اونورهم زیاد نشه که شور بشه دیگه بیشتر آره بیشتر ستایش کنیم بعد یه وقت هایی یه جمله کوتاه سرزنش که میکنیم این یه جمله اثر خودش رو می‌ذاره ولی کسی که دائم داره سرزنش میکنه و خوبی ها رو نمی بینه حضرت فرمود آتش لجبازی روشن میکنه.

 به مالک اشتر در آیین حکمرانی فرمود وَاصِلْ فِي حُسْنِ الثَّنَاءِ عَلَيْهِمْ  پیوسته تعریف کن ، واصل یعنی متصل به هم. الان حضرت آقا همینجوری هستن همیشه از ملت تعریف میکنن. خب ما میدونیم عیب های داریم حاکم باید اینجوری باشه پدر باید اینجوری باشه، مدیر باید اینجوری باشه وَتَعْدِيدِ مَا أَبْلَى ذَوُو الْبَلاَءِ چی یعنی بشمار خوبی‌ها و امتیازات اونایی که توفیقاتی دارند و لذا حضرت آقا همش به این دانشمندان هسته‌ای ما این رزمندگان ما این خانواده شهدا می‌شمارند یکی یکی امتیازها یا تو هر شهری میرن امتیازهای اون شهر الان تلویزیون یک برنامه اخیراً داره ایران جان بله کار خوبیه.

شریعتی: که ما شهرهای مختلف مختلف برجسته کنیم..پیغمبر هم اینجوری بود دیگه حَسَنُ الْحَسَنِ وَيَقْوَى آفرین تحسین میکرد خوبی ها تقویت می‌کرد

حجت الاسلام نظافت:      ین اعتماد به نفس درست میکنه چون دشمنان ما میخوان روحیه ما را بگیرند از طریق تضعیف روحیه شکست آسان میشود از طریق تقویت روحیه شکست طرف مقابل سخت میشه و این خیلی کار ارزشمندیه امتیازات امتیازات هر قومی رو دیدن گفتن فرمود می‌شمارد بعد حضرت فرمود فَإِنَّ كَثْرَةَ الذِّكْرِ لِحُسْنِ أَفْعَالِهِمْ اینکه افعال خوب اونها را زیاد یادآوری می‌کنید تَهْزِ الشُّجَاعَ آدمهای شجاع را راه می‌اندازه اون آدمای تنبل و اونا هم بی‌حوصله‌هارم اوناارم تحریک میان بالا آره اونم میاد بالا چقدر کار خوبی کردن الان می‌بینم که این قهرمانی کشتی را ازش ساده عبور نکردن خیلی هم کار بزرگی بود کار بزرگی بوده خب گاهی فراموش میکنیم بی اعتنا میشیم تو همین نامه حضرت به مالک اشتر داره که خوب و بد نزد تو یکسان نباش خوبا رو دلسرد نکن بده رو عادت نده به بدی کردن فرق بذارن باید کارمندان یک اداره باید ببینن فرق حاصل شد کم مصرف های جامعه تو ناترازی برق و آب و گاز باید ببینن فرق حاصل شد نه جریتر میشن و ادامه می‌دهند

در نرمش و خشونت اعتدال داشته باشید تا جایی که ممکنه نرم ولی یه جاهایی هم باید اخم کنی یه جاهایی باید داد بزنی آقا میدون جنگه آقا این بی غفتی که داره الان ضرر میزنه به یک کشور نمی تونید اینجا با نرمی بگی باید یه جاهایی تشر زد. داد زد. فَبِمَا رَحْمَةٍ مِنَ اللَّهِ لِنْتَ لَهُمْ داریم فرمود ای پیامبر تو نرم بودی ولو كُنْتَ فَظًّا غَلِيظَ الْقَلْبِ اگر بد اخلاق بودی خشن بودی از دور تو میرفتن ولی همین پیامبر یه جاهایی تشر میزدن دیگه طبیب دوار بطِبُّه  فرمود هم مرهم داشت هم آهن‌های داغی داشت رو زخم رو ببنده. طب قدیم آهن داغ رو روی زخ جراحی می گذاشتن.

طبیب عاقل آگاه مهربان به جاش اخطار میده.

شریعتی:  یه جایی قرص یه جایی شربت یه جایی جراحی

حجت الاسلام نظافت:   داورهم توی بازی فوتبال همینجوریه دیگه، کارت قرمز هم داره  اخراج هم داره. دیگه خیلی جاهایی هم ندیده می‌گیره در یه نامه حضرت فرمود خشونت را با نرمی آمیخته کن یعنی خشونت هم داشته باش ولی افراط در خشونت نکن. حساب شده الان صدا تو خونه میبری بالا صدا بد بیار پایین عزیزم این نرمش بعد از خشونت می چسپبه که بعد بغلش میکنیم بابا جون من دوست دارم بچه میفهمه که اون داده و اون خشونت هم از رو محبتشه.

خیلی قشنگ است  فرمود:  آمیخته کن خشونت را با نرمی اعتزم بالشده حین لاتغنی عنک الا الشده  واون هم آخرین گام باشه ، وقتی چاره‌ای نمونده جز خشونت. به هر حال هم رفق هم مقداری  خشونت، هم تواضع، هم چهره گشاده ،هم نرمش این ترکیبی ست که تو تربیت آدم  رو موفق می کنه .

شریعتی:ولی آدمی که همیشه نرم باشه ازش سوءاستفاده می‌کنن

حجت الاسلام نظافت:   بله از مدیرایی که همیشه نرم و ملایمند سوءاستفاده می‌کنند افراد، از پدرانی که همیشه نرمند سواستفاده می کنن. یه جاهایی جدیت لازم کار ولی اونایی که همیشه خشن اند برنده میشه خوب نیست. اون هم اثر نداره اونجا انگیزه رو میگیره فوقش از ترس پدر دو رکعت نماز میخواند که فایده نداره، ماندگار نیست چون کارمند چه اون بچه شاگرد شوق دیگه نداره شوق  نداشته باشه دوام نخواهد داشت.

چند تا نکته میخوام بگم که اسمشو میزاررم ظرافت ها و ملاحظات تشخیص اون نقطه اعتدال سخته تشخیص ۱ زمان مهمه شرایط زمانه بسیار مهمه مثلاً می‌گیم آقا ساده زیستی خب حد ساده زیستی چقدره ما در چه زمانی هستیم؟ زمانهصدر اسلام رو با زمانه ۵۰ سال بعدش ۱۰۰ سال بعدش با ۱۴ قرن بعدش اصلاً نمیشه با هم یکی یک جور مقایسه کرد.

شریعتی:  نمی‌تونی یه شابلون بزاری برای همه حکم فرق تو اون شرایط بود

حجت الاسلام نظافت:    هر زمانی اقتضا ساده زیستی و اعتدال صدر اسلام با ساده زیستی زمان امام صادق فرق میکنه یعنی کسی به امام صادق گفت شما چرا لباس جدتون امیرالمومنین نمیپوشه حضرت فرمود زمان فرق کردن اون موقع امیرالمومنین ساده زیست بودن نسبت به اون شرایط الان نسبت به این شرایط منم ساده زیست هستم الان توسعه ایجاد شده گشایش ایجاد شده در روایت داریم الْعَالِمُ بِالزَّمَانِه لَا تَهْجُمْ عَنه الْوَابِسُ اون که زمان شناسه لوابس بر او هجوم نمی‌آورد نوابس یعنی چی یعنی چیزایی که شبهه درست می‌کنه گیج می‌کنه انسان رو

 یه نیکی از راه‌هایی که انسان از گیج بودن و گرفتار شبهه شدن نجات پیدا می‌کنه توجه به این زمان است ما در چه اصلی هستیم تو چه جوی هستیم جوونای ما تحت چه فشارهای تهاجم روانی هستند بعد می‌تونیم نقطه اعتدال را پیدا بکنیم یعنی نقطه اعتدال اول انقلاب با الان فرق میکنه فرق میکنه. بله زمانه تغییر بعد همینطوریه یک کسی مثلاً توی آلمان اروپا انتظار حجابی که از او داریم با اینجا هست فرق می کنه دیگه جو اثر داره روی آدما پس زمان خیلی مهمه اسلام هم بر شناخت زمانه تاکید کرده اگر نشناسه کسی زمان را تکلیفش رو نمیشناسه گیج میشه. بعد نمیتونه مصداق اون قصد رو پیدا بکند. دوم ظرفیت افراد حالا تو همین زمان خب آدما فرق می‌کند ظرفیت روحی و ظرفیت ایمانی متفاوته پس اعتدال کسی که در پله اول ایمان است با کسی که پله پنجم ایمانه با کسی که پله هشتمه اعتدالشون فرق میکنه یک.جور نیست

شریعتی:  در یک کلام نقطه اعتدال آدم‌ها متفاوته

حجت الاسلام نظافت:      متفاوته بله! اینکه میگم سخته اینه دیگه نماز شب بر پیامبر اعظم واجبه اون هم چه نماز شبی.. يَا أَيُّهَا الْمُزْمِلُ قُمِ اللَّيْلَ إِلَّا قَلِيلًا نِصْفَهُ أَوْ نَقْصْ مِنْهُ قَلِيلًا أَوْ زِدْ عَلَيْهِ وَرَتِّلِ الْقُرْآنَ تَرْتِيلًا  تازه نسبت به پیامبر خدا باز خطکش نگذاشته. شب کم بخواب بعد میگه نیمی از شب یکم کمتر یکم بیشتر یعنی برای پیامبرهم باز خدا دقیقاً نگفته نباید یه ذره اونور باشه. نه اشکال نداره. پیامبری شرایط  فرق می‌کنه یه جاهایی جنگه یه جاهایی بالاخره جهات گوناگونی که هست قُمِ اللَّيْلَ إِلَّا قَلِيلًا نِصْفَهُ أَوْ نَقْصْ مِنْهُ قَلِيلًا أَوْ زِدْ عَلَيْهِ

فرض بفرمایید یه عالم ربانی؛ نمی‌تونه مثل پیامبر نماز شب بخونه پیامبر کجا این کجا بعد یه کسی که پیرمرده؛ یه کسی که  جوان است.  یک کسی تو این عصره شرایط آدما فرق میکنه.. یعنی آدما به اندازه که ایمان دارند به همون اندازه میتوانند بارهای معنوی را بردارند و لذا اگر ما میخوایم که خروجی بیشتری بگیریم از افراد باید ایمان ش قوی کنیم ایمانشون قوی بشه شناختششون تقویت میشه ، ایمانشون قوی بشه کارهای خیر دیگه هم قویتر انجام شناختشون بیشتر میشه ظرفیت‌هاشون متفاوت میشه. پس اعتدال نسبت به ظرفیت افراد حالا ظرفیت فکری ظرفیت ایمانی توان مالی توان جسمی اینا همه ظرفیت‌ها متفاوته سوم جایگاه افراد یعنی چی یعنی یه کسی مسئول تو مسئولی ازت انتظار دیگه‌ای هست تو عالمی تو امام جمعه این شهری تو استانداری آمدی توی جایگاه قرار گرفتی فرق میکنه از تو انتظار بیشتره اقتصاد و اعتدال رهبر رئیس جمهور و مومنین عادی اینا با هم فرق میکنه. رهبر هم افراط نمیکنه، ولی میگه من تو این جایگاه هستم اعتدال من اینه اون قرار نیست افراط بکنه ممکنه ما اینا همه رو با هم بسنجیم میگیم او داره افراط میکنه نه او تو جایگاه خودش اعتدالش فرق میکنه با دیگران حالا دو تا سند بیارم یکی اینکه توی نامه امیرالمومنین سلام الله علیه گفتند که در نامه‌ای که به عثمان ابن حنیف نوشتند فرمودند من از دنیای شما اکتفا کردم به دو قرص نان. اول فرمود هر مامومی یک امامی دارد که باید به امامش اقتدا کنه از نور علم امام پرتو بگیره بعد فرمود امام شما اکتفا کرده به دو قرص نان و دو تا لباس کهنه خب حالا اقتدا بکنه اقتدا یعنی چی فرمود شما قدرت ندارید از شما این انتظار برداشتم اینجا نمیخوام مثل من باشید نمیتونید.

اصلا به نظر من طمعش گناهه بی معرفتیه یک کسی طمع داشته باشه مثل امام بشه پس تو نشناخته او را تو طمع داشته باش از او جدا نشوی تو طمع داشته باش که از نور او استفاده کنی. این طمع خوبه اما که تو میخوای مثل او بشی خب پس نشناختی امیرالمومنین فرمود لَا يَرْقَى إِلَيَّ در یک اوجی هستم که هیچ پرنده‌ای نمی‌تونه سقف پروازش مثل من باشد پس حضرت واقع‌بینه میگه آقا تو می‌خوای به من اقتدا بکنی دو قرص لَا تَقْدِرْون علی ذلک پس اعتدال ما فرق کرد با اینکه اقتدا هم می‌کنیم بعد فرمود تو همون نامه فرمود دلمو خوش کنم اسم من امیرالمومنینه آدرس خودش میکنه وزیر شدم این دل خوش کنم که من این پست رو دارم این مقام رو دارم که دل خوش کنم نیست اینا همش اعتباره بله اعتباری که زود از بین میره مسئولیت هم داره فرمود آیا قانع باشم به أَنْ يُقَالَ هَذَا أَمِيرُ الْمُؤْمِنِينَ و لَا یَشَارِكْكهمْ فِي مَكَارِمِ الدَّهْرِ تو این جایگاه باید سطح مصرفم رو بیارم پایین شریک مستضعفان در مکارم الدهر و در مشکلات روزگار باشم. حالا که من شدم امیرالمومنین و خلیفه تو این جایگاه بالا قرار گرفتم اسوه در سختی ها باشم، اسوه در سختی‌ها یعنی چی؟ یعنی سخت‌ترین زندگی داشته باشم که هر کسی که گرفتاره بگه خب علی هم اینجوری مثل ماست این میشه مایه دلداری پس اینکه میگن جای جایگاه ها فرق میکنه

نمونه سند دیگه تو خطبه ۲۰۹ داریم امیرالمومنین رفتن شهر بصره در شهر بصره رفتن دیدن یکی از دوستاشون رفتن دیدن که خونش بزرگه خونه بزرگ میخوای چیکار کنی؟ تو در آخرت به اون محتاج تری مگه چقدر آدم عمر میکنه تو این دنیا ما زندگی ابدی در پیش داریم بهش انتقاد کردن بعد فرمود : بله آری می‌شود با همین خانه بزرگ به آخرت برسی.. خب هرکه غنیمت داره غرامتشو بپردازه تو باید اقوام رو جمع بکنی تو باید ایتام رو بیاری تو باید فقرا رو بیاری تو باید سفره بیندازی اول انتقاد بعد راهی باز کردن تکلیف به حسب دارایی بعد اون به نظرم با انتقاد جا خورد بعد که حضرت راهی باز کردن جون گرفت گفت آقا به شما شکایت می‌کنم أشكو إليك أخي عاصم بن زياد قال عليه السّلام: و ما له؟ قال: لبس العباء و تخلّى من الدّنيا، از داداشم به شما شکایت میکنم. حضرت فرمود: داداشت چشه ؟ یک عبای پوشیده و ترک دنیا کرده حضرت فرمودند : بگید بیاد. وقتی اومد فرمود: عدي نفسه لقد استهام بك الخبيث ای دشمن کوچک نفس! یعنی تحقیرش کردن تو بلد نیستی با نفس اماره ت چطور دشمنی کنی! به قول قدیمی ها سوراخ دعا رو گم کردی، راه رو گم کردی روش را بلد نیستی. فرمود شیطان خبیث تو را سرگردان کرده و به بیراهه کشانده. به خانواده ات رحم نمی‌کنی به فرزندانت رحم نمی‌کنی یا چنین می‌پنداری که خداوند برای تو چیزهای پاک و پاکیزه را حلال کرده و همون خدا میگه نباید بخوری استفاده نکنید تو خیلی خاری که نسبت به خدا اینجوری فکر کنی

 بعد می‌دونی اون چی گفت ؟گفت : علی خودت چی؟ این لباس تو خشن غذای تو هم از پایین نمیاد ناگوار.

حضرت فرمود وای بر تو من مثل تو نیستم خدا بر پیشوایان عادل واجب کرده است تنگ بگیرند به خودشون مطابق با وسع اونها. چرا  که من امامم لكَيْلَا يَتَبَيَّنَ لَهُ فَقْرُهُ با فقیره تا فقر فقیر او را فشار نیاره فشار روحی نیاره مثل ماست دیگه دلش آرام میشه امیرالمومنین آفرین این پس سه تا نکته شد زمانه بله جایگاه جایگاه‌ها اگه کسی مسئولیتش بالاییه باید یه جوری باشه که مایه دلداری باشه.

شریعتی: که متاسفانه فاصله‌هایی گرفتیم... آقا خیلی ممنون و متشکرم سپاسگزارم نکته‌های خوبی رو شنید مثلاً این چهارشنبه ها آیین زندگیه دیگه در بیان و کلام امیرالمومنین کسی که به راه‌های آسمان آشناتره تا راه‌های زمین و انشالله که زندگیمون رو با همین معیارها تطبیق بدیم و منطبق بکنیمالله راه رو در پیش بگیریم سپاسگزارم مجدداً صفحه ۵۸۰ رو دوست دارم امروز تلاوت میکن آیات پایانی سوره مبارکه انسان یا سوره دهر رو می شنویم و آیات ابتدایی سوره مبارکه مرسلات رو بشنویم و ببینیم بعد از تلاوت قرآن چقدر فرصت داریم. انشالله با احترام با عشق همراه شما هستیم و در کنار شما بفرمایید

صفحه580 قران کریم

اللهم محمد و آل محمد اللهم ص علی محمد و آل محمد و عجل فرجهم. دیروز اشاره کردم قصه قهرمانان توحید این هفته به شخصیت جناب عبدالله ابن رواحه از صحابی گرانقدر و گران سنگ پیغمبرمون، این شاعر شجاع انقلابی اختصاص داره. می‌تونید برید قصش رو با بیان شیوای حاج آقای بهشتی بشنوید و کیف کنید و لذت ببرید دوستان زیرنویس می‌کنن می‌تونید عضو کانال بشید اگر هم هستید که اونجا بارگذاری شده و انشالله بهره‌مند بشید. دو سه دقیقه فرصت داریم جمع بندی بکنیم بحث رو انشالله بقیش بمونه هفته آینده

حجت الاسلام نظافت:  خب در اهمیت اقتصاد و میانه روی و عرصه های گوناگونش عرض کردیم. راه تشخیصش چند تا ملاحظه گفتیم یکی اینکه زمانه رو در نظر بگیریم یکی اینکه افراد رو جایگاه افراد رو یه چهارمی هم داره شرایط جامعه رو ببین. شرایط جنگی با شرایط صلح فرق می‌کنه نماز در شرایط جنگی مدلش متفاوت است اصلاً

ببینید پس این شرایط جامعه هم اینم فرق می‌کنه اینم باید در نظر گرفت به هر حال نگاه کنید ما همین الان هم داریم از افراط تفریح یه زمانی نسبت به حجاب سختگیری کردند حالا اونقدر ها میکنه که یک عده نگران این که دشمنان ترویج برهنگی کنند. پیداست که داریم باز یه غفلت های داریم میکنیم یعنی رها نباید کرد . چون ما دشمنان فرهنگی هم داریم از راهش البته باید رفت.

شریعتی: بله یعنی همچنان اون تهاجم فرهنگی هست

حجت الاسلام نظافت:  هستش و به این مقدمه تهاجم نظامی میشه دیگه یعنی چی یعنی اگه ملت ایمانش ضعیف شد خطرناک تر از بعد نمی‌تونه اصلاً نمی‌تونه مقابله بکنه بعد ایمان که ضعیف بشه اختلاف میره بالا فرقی نمی‌کنه و اینا رو هم اثر داره بله اونایی که دغدغه حجاب رو دارن نباید جنبه‌های دیگر رو غافل بشوند. اونها که جنبه‌های دیگه رو توجه دارن این جنبه رو غافل نشوند. ما انسانیم و ما یک مجموعه هستیم، حکم خدا را در تشخیص اعتدال باید در نظر گرفت عقلانیت رو باید در نظر گرفت مشورت هم خیلی مهمه یعنی در تشخیص این نقطه اعتدال که گفت نکته رو در نظر بگیرند. گاهی هم انسان به تنهایی نمی فهمه باید آدم ها به همدیگه رو مشورت بدهند.

شریعتی: بسیار عالی یه نقطه بذاریم بقیش بمونه هفته آینده انشالله خیلی ممنون و متشکرم چهارشنبه های ما منوره و مزین به نور حضرت رضا علیه السلام و السلام خیلی ها التماس دعایی ویژه گفتن مریض دارند گرفتاری دارند برای عاقبت بخیری جوان ها میگن دعا بکنیم برای رفع گرفتاری ها مشکلات قرض بدهی اجاره خونه و نمیدونم همه گرفتاری هایی که هممون کم و بیش درگیرش هستیم حاج آقای نظافت دعا بکنند و انشالله ما و مخاطبان عزیزمون آمین.

حجت الاسلام نظافت:  خدایا به حق محمد و آل محمد حوائج التماس دعاگویان رو به هر کس که ما وعده دادیم که او را دعا کنیم حوائجشون رو برآورده بفرما . ازدواج و اشتغال مسکن جوانانمون رو تامین بفرما و اونایی که بیمار دارند ...بدهی دارن خدایا حوایجشون برآورده بگردان الهی آمین حوایج امام زمان رو هم فوق رغبتش برآورده بفرما الهی آمین.

شریعتی: خیلی ممنونم متشکر خیلی خوب خیلی ممنونم از لطف و همراهی و همدلیتون باید خداحافظی بکنید فردا انشالله با حضور حاج آقای عاملی خدمتتون خواهیم رسید و به شما سلام خواهیم کرد خورشید بی غروب خراسانمان سلام یا حضرت رئوف شه مهربان سلام و حالا از همین جا کبوتر دلمون رو راهی مشهد الرضا می‌کنیم و دست به سینه عرض می‌کنیم اللهُمَّ صَلِّ عَلَى عَلِيِّ بْنِ مُوسَى الرَّضَا الْمَرْتَضَى