برنامه سمت خدا
موضوع برنامه: رعايت آداب
كارشناس: حجت الاسلام والمسلمين حسيني قمي
تاريخ پخش: 19-08-94
بسم الله الرحمن الرحيم و صلي الله علي محمد و آله الطاهرين
هنوز شوق تو باراني از غزل دارد *** نسيم يک سبد آيينه در بغل دارد
خوشا به حال خيالي که در حرم مانده *** و هر چه خاطره دارد از آن محل دارد
به ياد چايي شيرين کربلاييها *** لبم حلاوت "احلي من العسل" دارد
چه ساختار قشنگي شکسته است خدا *** درون قالب شش گوشه يک غزل دارد
بگو چه شد که من اينقدر دوستت دارم؟ *** بگو محبت ما ريشه در ازل دارد
غلامتان به من آموخت در ميانهي خون *** که روسياهي ما نيز راه حل دارد.
شريعتي: سلام عرض ميکنم خدمت شما بينندگان محترم و حاج آقاي حسيني خيلي خوش آمديد
حاج آقا حسيني: سلام عليکم و رحمة الله عرض سلام و ارادت خالصانه خدمت همهي بينندگان محترم دارم چند وقت است يادمان رفته به بينندگاني که از طريق جام جم برنامه را ميبينند عرض سلام بکنيم چون جام جم مرتب برنامهها را پخش ميکند يک عزيزي پيام داده بود از سيدني استراليا مرتب برنامهها را ميبينيم پيامهاي هفتهي گذشته را بدون استثناء خواندم دهها صفحه بود استقبال خوبي هم شده بود سوالات زيادي هم مطرح شده بود چون به مناسبتي بحث نماز معذورين را گفتيم کساني که روي صندلي مينشينند خيلي سوال کرده بودند من اجازه ميخواهم از بينندگان براي اين که از نهج البلاغه دور نشويم اول مهمان حضرت شويم در قسمت بعد به سوالاتشان خواهيم پرداخت. مواظب باشيد چانه مان گرم نشود حاج آقاي فرحزاد ميفرمود يک کسي در منبر بود يک آقايي هم از پايين فوت ميکرد به چانه اش گفتند چانه اش گرم شده ادامه ميدهيم فوت ميکنيم سرد شود در نهج البلاغه در بخش کلمات حکمت آميز کلمهي 399 داريم قَالَ أَمِيرُ الْمُومِنِينَ(عليه السلام):إِنَّ لِلْوَلَدِ عَلَى الْوَالِدِ حَقّاً وَ إِنَّ لِلْوَالِدِ عَلَى الْوَلَدِ حَقّاً فَحَقُّ الْوَالِدِ عَلَى الْوَلَدِ أَنْ يطِيعَهُ فِي كلِّ شَيءٍ إِلَّا فِي مَعْصِيةِ اللَّهِ سُبْحَانَهُ وَ حَقُّ الْوَلَدِ عَلَى الْوَالِدِ أَنْ يحَسِّنَ اسْمَهُ وَ يحَسِّنَ أَدَبَهُ وَ يعَلِّمَهُ الْقُرْآن (نهجالبلاغه، حكمت 399) حضرت ميفرمايد فرزندان بر پدر و مادرها حقي دارند پدر و مادرها هم بر فرزندان حقي دارند پدر مادرها چه حقي به گردن ما دارند حضرت به يک مورد اشاره ميکند در همه چيز اطاعت پدر و مادر را داشته باشيم خيلي جالب است ديدم بعضي از شارحين نهج البلاغه تذکر خوبي دارند حضرت ميفرمايد حق يعني حق پدر و مادر اين است که اولاد در همه چيز اطاعت بکند آيا واقعا در همه چيز بر ما واجب است اطاعت بکنيم؟ توضيح زيبايي دادند فرمودند اين حق هم شامل حق واجب است هم شامل حق مستحب اگر پدر و مادر دستوري دادند که ما گوش نکنيم موجب اذيت و ناراحتي شان ميشود واجب است عمل بکنيم اما اگر نه يک چيزي گفتند ما عمل نکرديم دل شکسته و اذيت نميشود اين جا مستحب است خوب است تبعيت بکنيم پس اين که حضرت ميفرمايد حق پدر مادر اين است هر چه پدر مادر گفت اطاعت کنيم اين طوري خيلي سخت ميشود کدام واجب است کدام مستحب است؟ اگر مخالفت با پدر مادر موجب رنجش و آزار ميشود واجب است گوش دادن اما اگر يک چيزي گفتند ناراحت نميشوند خيلي سخت نميگيرند اين مستحب است اگر کسي مشغول نماز بود پدرش صدايش کرد نمازش را چه کار بکند؟ آن هفته گفتيم شکستن نماز جايز نيست گفتند اگر نماز مستحبي است حتما بشکن پدر مادر را جواب بده داريم نافله ميخوانيم يا نماز امام زمان پدر صدا کرد نماز را بشکنيم برويم سراغ پدر ولي اگر نماز واجب بود نه حق نداريم بشکنيم بله يک وقت شروع نکرديم به نماز اول وقت ميخواهيم نماز بخوانيم چقدر ثواب دارد نماز اول وقت پدر ميگويد اين کار را انجام بده حتما نماز را به تاخير بيندازيم اطاعت پدر اين جا مقدم است باز در پيامها بود ما گفتيم تعقيبات نماز را همان طور که نشستن بخوانند به هم نزنند يک کسي گفته ما مشغول تعقيبات هستيم پدر مادر صدا ميزنند چه کار کنيم حتما جواب پدر مادر را بدهيم چون تعقيبات جزء مستحبات است خود نماز اگر مستحبي بود بايد جواب ميدهيم اينها به طريق اولي است اين طاعت يک استثناء دارد مگر در معصيت خدا نه نبايد اطاعت کرد خود قرآن هم دارد «وَإِن جَاهَدَاكَ عَلَى أَن تُشْرِكَ بِي مَا لَيْسَ لَكَ بِهِ عِلْمٌ فَلَا تُطِعْهُمَا (لقمان/ 15) پدر مادر چيزي از ما ميخواهند حرام است حتما نبايد اطاعت بکنيم مثلا يک آقايي با خانمش خيلي مهربان است زندگي خوب دارد مثلا يک مادر شوهري در گوشه کنار عالمي بي جهت پسرش را تحريک ميکند عليه عروس خانم مثلا ميگويد تو بايد خانم را طلاق بدهيد همسر به اين خوبي مشکلي نداريم ميگويد نه اگر طلاق ندهي من عاقت ميکنم شيرم حرام است نه اين گناه است معصيت خدا است به چه مجوزي خانم به اين خوبي را طلاق بدهيم حتي اگر احيانا با مادر شوهر نساخته پس اگر از ما تقاضايي کردند گناه است استثناء شده مورد دومي که در بعضي روايات آمده فرمودند حقي که پدر مادر دارند اين است که لا يُسَمِّيهِ باسمِهِ (طرائف الحکم، ج27، ص 18) پدر مادر را به اسم صدا نکنيم پدر جان يا در عربي چقدر زيبا است حضرت فاطمه ميفرمودند يَا اَبَتَاه فَدَيتُکَ نَفسِي جان فاطمه به فدايت باد البته از آن طرف هم است بارها شنيده ايم پيغمبر وقتي حضرت زهرا را ميخواست صدا بزند ميفرمود فِدَاهَا اَبُوهَا پدر مادرها به بچهها بگوييد جانم به قربانت تا آنها هم بگويند متقابل باشد امام رضا عليه السلام به امام جواد نامه مينوشت اول آخر دو بار در نامه مينوشت فَدَيتُکَ نَفسِي جان رضا به فدايت امام جواد هم که نامه را ميگرفت اول به روي چشمانش ميگذاشت پس متقابل است. حتي در بعضي از تعبيرها داريم خيلي لطيف است در آداب ديني احترام پدر و مادر اين است که ما اسم پدر و مادرها را زنده بکنيم چطوري زنده کنيم؟ مثلا اگر نام پدر من احمد است من اسم بچه ام را هم بگذارم احمد و يا مثلا يک خانمي اسم مادرش فاطمه است اسم بچه اش را فاطمه بگذارد يک مثال زدند گفتند انسان يک کاري بکند او را به اسم پدرش صدا بزنند در نهج البلاغه چندين مورد حضرت علي ميخواهد خود را معرفي بکند وَ اللَّهِ لَابْنُ أَبِي طَالِبٍ آنَسُ بِالْمَوْتِ مِنَ الطِّفْلِ بِثَدْي أُمِّه (نهج البلاغه، خطبه 3) علي نميگويد علي ميگويد پسر ابي طالب شما اسمت چيست؟ من پسر احمد آقا هستم خودمان را با نام پدر معرفي کنيم اسم پدر زنده شود. سوم مِن حَقِّ الوالِدِ على وَلَدِهِ أن يَخشَعَ لَهُ عِندَ الغَضَبِ (کنزالعمال، ج 16، ص 473) اگر با پدر مادري اختلافي شد يکي بايد کوتاه بيايد در غضب فرزند کوتاه بيايد حتي اگر حق با او باشد او کوتاه بيايد چهارم احسان به پدر مادر است که شش مورد در قرآن دارد من يک مورد را اشاره ميکنم سورهي مبارکهي لقمان «وَوَصَّيْنَا الْإِنسَانَ بِوَالِدَيْهِ» (لقمان/ 14) قرآن ميگويد ما به انسان وصيت کرديم اگر تو انسان هستي آدمي زاد هستي انسان بايد مواظب به پدر مادرش باشد اين اختصاص به اهل ايمان ندارد يک وقت خطاب به يا ايها الذين آمنو دارد نه اين جا کاري به ايمان ندارد ميگويد ما به انسان سفارش کرديم نسبت به پدر مادر احسان بکند ما احسان را عمل نميکنيم چون امام باقر فرمود تفسير احسان اين است که لَا تُکَلِّفهُمَا (بحار الانوار، ج 74، ص 79) هر کس به اين درجه رسيده به ما پيام بدهد ما به او التماس دعا بگوييم فرمود کاري نکني پدر و مادر نيازشان را به زبان جاري بکنند قبل از اين که بگويند کارشان را حل بکني از کجا بفهميم حس ششم خودت بايد بفهمي نه اين که شش مرتبه بگويد دخترم نميآيي اين جا خود ما بايد متوجه شويم ده باز زنگ زده پسرم کارت دارم مجبور نبودم که به تو التماس نميکردم ميگويد باشد حالا آخر هفته ببينيم چه ميشود اينها احسان نشد احسان اين است که بدون اين که به زبان بياورند انجام بدهيم يک جملهي آخر دارد وَ اِن کَانَا مُستَغنِياً به بعضيها ميگويي ميگويند وضعشان از من بهتر است ولو آنها بي نياز باشند تو تکليف داري واقعا سخت است يک وقتي مفصل گفتيم من دنبال بهانه ميگردم براي گفتن اين مسئله يادمان نرود گفتيم چهار دسته واجب النفقهي ما هستند يکي پدر و مادر است من پدرم پدر بزرگم مادرم مادر بزرگم مادر مادر، پدر پدر اگر هستند و من توانايي مالي دارم و آنها گرفتاري دارند آنها واجب النفقهي من هستند هزينهي زندگي اش بر من واجب است بعد از تامين هزينهي همسرم چون همسر مقدم است بعد از آن نوبت پدر و مادر است به بعضيها ميگويي شما چه کار کردي ميگويد بله من تلفن کردم به برادرها گفتم ببريد خانهي سالمندان پولش را ماهانه من ميدهم. پنجم اداي دين پدر و مادر است اين هم خيلي مهم است خدا رحمت کند يکي از علماي بزرگ شيعه که از محشين کفايهي مرحوم آخوند خراساني است مرحوم رشدي يکي از بهترين محشين است ما وحشتناک فاصله داريم با بزرگان ايشان تمام نمازهاي پدرش را شصت هفتاد سال تمام نماز هايش را قضا کرده دو بار گفتند چرا دو بار گفتند زمان اولي که قضا کردم هنوز مجتهد نشده بودم مقلد يک آقايي بودم آن عن تقليد بود حالا خودم مجتهد شدم در مسائل نماز يک بار هم اجتهادي اين کار را کرديم ما اين طوري نيستيم ولي حداقل توجه کنيم يک حديثي از امام صادق عليه السلام است فرمودند من هر شب دو رکعت نماز ميخوانم براي اولادم هر روز دو رکعت بر پدر و مادر شيخ طوسي در تذهيب نقل کرده البته نماز قضا مهم تر است دين پدر مادر مهم تر است ملا عباس تربتي تمام سهم الارثش را داد براي پدرش گفت شايد خمس زکات به گردنش باشد شايد مظالم و حق الناس به گردنش باشد اگر همهي اينها را رعايت کنيم شايد يک کاري کرده ايم يک کسي داشت طواف ميکرد در دور کعبه مادرش را به دوش گرفته بود در يک دور پيغمبر را ديد گفت خوب شد شما را ديدم ببينيد چه آدم خوبي ام ديگر مادر حقي دارد فرمود فَلَا بِزَفرَةٍ مِن زَفَرَاتِهَا جبران يک ناله از نالههاي مادر نشده احمدي ميانجي ميفرمود خيلي فرق است پدر مادر با همهي احساس لذت ميبردند از خدمت به ما حالا که محتاج ما شدند ما لذت که نميبريم با عذاب خدمت ميکنيم به پدر به مادر خدمت ميکنيم منت سرش نگذاريم نگوييم عذاب است اينها از دست ميروند لذت ببريم از اين خدمت واقعا عجيب است فرمود جبران يک ناله هم نميشود. يکي از آقايان اهل منبر ما ميرفتيم يک جايي اين آقا هر شب در دعا ميگفت پروردگارا ما را محتاج روز نوبتي نکن گفتم اين دعا چيست گفت اين که آدم زمين گير شود محتاج اولاد شود بچهها ميآيند جلسه ميگيرند حسن آقا شنبه حسين آقا يک شنبه فاطمه خانم دوشنبه به فاطمه خانم ميگويند دوشنبه چرا نيامدي ميگويد شما چرا شنبه نيامدي هر موقع سر نوبت آمدي من هم ميآيم گاهي بچهها جمع ميشوند ميگوينداي خدا ما که حرفي نداريم ولي فرجي برايش برسان بچهها جمع شدند دعا براي مرگ مادر ميکنند همان مادري است شبها اگر تا صبح نميخوابيد لذت ميبرد ميگفت من نخوابيدم بچه ام خوابيده من يک برنامهاي را ميديدم آمدم بيرون اشکم جاري شد مادري در خانهي سالمندان بود ميگفت هيچ چيز نميخواهم از بچه هايم من را گذاشتند اين جا عيبي ندارد فقط بيايند من ببوسمشان همين مادر بود تا صبح نميخوابيد ده دقيقه تو بخوابي نه طفلش نوجوان جواني اش هم همين بود ما دريغ از يک بوسهاي که پدر مادر در خانهي سالمندان نشستند ششم اين که کمک در سالمندي است داستاني از امام صادق عليه السلام در کافي شريف است کسي به حضرت گفت پدر مادر من زمين گير شدند من تر و خشک ميکنم عين روايت اين است لَقِّمْهُ بِيَدِکَ، فانّه جَنَّةٌ لک غَداً (بحارالانوار، ج 71، ص 56) به دست خودت لقمه به دهانشان بگذار فرداي قيامت سپر از آتشت ميشود من خواهش ميکنم تقاضا ميکنم از اولادها اگر ميتوانيد خودتان انجام دهيد نگوييد پول داريم سه نفر آورديم خدمت پدر مادر بکند سه ميليون ميدهيم پرستار بيايد ميخواهيم در رفاه باشند نه پدر مادر لذت ميبرد فرزندش به او خدمت بکند به احمدي ميانجي گفتند بيا برويم که فرمود نميآيم ميخواهم پيش خانم ام باشم بچهها گفتند ما هستيم گفت پيش من راحت تر است تا پيش شما پدر مادر لقمهاي که اولاد بگذارند آن را لذت ميبرند گاهي بعضيها ميگويند پدر مادر چه خدمتي به من کردند اتفاقا در خدمت فرزند اين شرطها نيست. حضرت در کلمهي 399 در ادامه دارند حق فرزندان بر پدر مادر اين است که اسم خوب براي فرزندان انتخاب بکنند تعليم قرآن هم بکنند تاديب بکنند تعليم قرآن نمونهي بارز تاديب است در مصادر قديمي ما است خيلي جالب است اِنَّ رَسُولَ اللهِ کانَ يُغَّيرُ الاَسماء القَبيحَةِ فِي الّرِجالِ وَ البُلدان (وسائل الشيعه، ج 21، ص 390) پيغمبر اگر ميديد کسي اسم بدي دارد اسم را عوض ميکرد قبيحه اگر شهري اسمش قشنگ نبود عوض ميکرد پيغمبر اسم يک شهر را عوض ميکرد آن وقت پيغمبر راضي است اسم بچههاي ما بي معنا باشد؟ اوايل انقلاب خيلي خوب بود الآن سير نزولي پيدا کرديم اسامي يا بي معناست يا معناهاي خوبي ندارد در يک روايت داريم تمام کتب اربعه نقل کردند هم مرحوم کليني هم شيخ طوسي هم صدوق حضرت علي فرمود حتي قبل از اين که فرزند به دنيا بيايد اسم خوب پيدا بکنيد گفتند نميدانيم پسر است دختر است فرمود اسمي که به هر دو بخورد به هم پسر هم دختر فرمود پيغمبر قبل از اين که حضرت محسن به دنيا بيايد اسمش را تعيين کرده بود که به شهادت رسيد وَ قَدْ سَمَّى رَسُولُ اللَّهِ ص مُحَسِّناً قَبْلَ أَنْ يُولَدَ (فروع کافي، ج 6، ص 21) البته ولادتش با شهادت همراه بود اسم خوب بايد انتخاب کرد بعدي تاديب است داريم نامهي 31 ام طولاني ترين نامهي حضرت علي به امام حسن است نامهي تربيتي امام علي عليه السلام است سوم اين است که غذاي حلال به او بدهد متاسفانه يکي از گرفتاريهاي ما اين است يک آقايي ميگفت همهي ما نگران پايان کار هستيم نگران اول نيستيم لقمهي حلال بيايد سر سفره خيلي از مشکلات حل ميشود چقدر ميگويند بچهها از دست ميروند من شنيدم بعضي از خانمها صبح که شوهر از خانه ميرود بيرون به شوهر ميگويند هر چه حلال بود بياور اگر حرام بود نياور ما نميخواهيم من خواهش ميکنم همهي خانمها اين کار را انجام بدهند سنتي شود صبح که شوهرتان از خانه ميرود بيرون دم در بگوييد هر چه حلال بود بياور حرام نميخواهيم چهارم که خيلي مهم است رعايت عدالت بين فرزندان ما است در حضور پيغمبر کسي دو فرزند داشت يکي را بوسيد يکي را نبوسيد فرمود فَهَلاّ واسَيتَ بَينَهُما (جعفريات، ص 55) الان سيل پيامکها ميآيد دختر خانمها آقا پسرها مينويسند در خانهي ما پدر مادرها فرق ميگذارند يکي تحصيلات دارد يکي ندارد يکي شغل دارد يکي ندارد يکي مقامات دولتي دارد يکي ندارد يکي پول دارد يکي ندارد ما حق نداريم فرق بگذاريم چرا آن فرزندي که شان مادي بيشتري دارد بيشتر تحويل ميگيريم به چه مجوزي؟ چرا آن دامادي که پولش خوب است آن را بيشتر تحويل ميگيري؟ حرف آخر اين که وقتي به بلوغ رسيد مقدمات ازدواجش را فراهم بکند.
شريعتي: صفحهي 29 قرآن کريم را تلاوت ميکنيم آيات 187 تا 190 سورهي مبارکهي بقره.
اللهم صل علي محمد و آل محمد و عجل فرجهم.
أُحِلَّ لَكُمْ لَيْلَةَ الصِّيَامِ الرَّفَثُ إِلَى نِسَائِكُمْ هُنَّ لِبَاسٌ لَّكُمْ وَأَنتُمْ لِبَاسٌ لَّهُنَّ عَلِمَ اللَّـهُ أَنَّكُمْ كُنتُمْ تَخْتَانُونَ أَنفُسَكُمْ فَتَابَ عَلَيْكُمْ وَعَفَا عَنكُمْ فَالْآنَ بَاشِرُوهُنَّ وَابْتَغُوا مَا كَتَبَ اللَّـهُ لَكُمْ وَكُلُوا وَاشْرَبُوا حَتَّى يَتَبَيَّنَ لَكُمُ الْخَيْطُ الْأَبْيَضُ مِنَ الْخَيْطِ الْأَسْوَدِ مِنَ الْفَجْرِ ثُمَّ أَتِمُّوا الصِّيَامَ إِلَى اللَّيْلِ وَلَا تُبَاشِرُوهُنَّ وَأَنتُمْ عَاكِفُونَ فِي الْمَسَاجِدِ تِلْكَ حُدُودُ اللَّـهِ فَلَا تَقْرَبُوهَا كَذَلِكَ يُبَيِّنُ اللَّـهُ آيَاتِهِ لِلنَّاسِ لَعَلَّهُمْ يَتَّقُونَ ?187? وَلَا تَأْكُلُوا أَمْوَالَكُم بَيْنَكُم بِالْبَاطِلِ وَتُدْلُوا بِهَا إِلَى الْحُكَّامِ لِتَأْكُلُوا فَرِيقًا مِّنْ أَمْوَالِ النَّاسِ بِالْإِثْمِ وَأَنتُمْ تَعْلَمُونَ ?188? يَسْأَلُونَكَ عَنِ الْأَهِلَّةِ قُلْ هِيَ مَوَاقِيتُ لِلنَّاسِ وَالْحَجِّ وَلَيْسَ الْبِرُّ بِأَن تَأْتُوا الْبُيُوتَ مِن ظُهُورِهَا وَلَـكِنَّ الْبِرَّ مَنِ اتَّقَى وَأْتُوا الْبُيُوتَ مِنْ أَبْوَابِهَا وَاتَّقُوا اللَّـهَ لَعَلَّكُمْ تُفْلِحُونَ ?189? وَقَاتِلُوا فِي سَبِيلِ اللَّـهِ الَّذِينَ يُقَاتِلُونَكُمْ وَلَا تَعْتَدُوا إِنَّ اللَّـهَ لَا يُحِبُّ الْمُعْتَدِينَ ?190?
ترجمه:
در شبِ روزهايي که روزه دار هستيد، آميزش با زنانتان براي شما حلال شد. آنان براي شما لباسند و شما براي آنان لباسيد. خدا ميدانست که شما [پيش از حلال شدن اين کار] به خود خيانت ميکرديد، پس توبه شما را پذيرفت و از شما در گذشت. اکنون [آزاد هستيد که] با آنان آميزش کنيد و آنچه را خدا [در اين کار] براي شما مقرّر داشته [از فضيلت، ثواب، پاکدامني از حرام و فرزند شايسته] طلب کنيد. و بخوريد و بياشاميد تا رشته سپيد صبح از رشته سياه شب براي شما آشکار شود؛ سپس روزه را تا شب به پايان بريد. و در حالي که در مساجد معتکف هستيد با زنان آميزش نکنيد. اينها حدود خداست، به آنها نزديک نشويد. خدا اين گونه آياتش را براي مردم بيان ميکند تا [از مخالفت اوامر و نواهي او] بپرهيزند. (???) و اموالتان را در ميان خود به باطل و ناحق مخوريد. و آن را به عنوان رشوه به سوي حاکمان و قاضيان سرازير نکنيد تا بخشي از اموال مردم را [با تکيه بر حکم ظالمانه آنان] به گناه و معصيت بخوريد، در حالي که [زشتيِ کارتان را] ميدانيد. (???) از تو درباره هلالهاي ماه ميپرسند، بگو: آنها وسيله تعيين اوقات [براي امور دنيايي و نظام زندگي] مردم و [تعيين زمان مراسم] حج است. و نيکي آن نيست که به خانهها از پشت آنها وارد شويد، [چنان که اعراب جاهلي در حال احرام حج از پشت ديوار خانه خود وارد ميشدند نه از در ورودي] بلکه نيکي [روش و منشِ] کسي است که [از هر گناه و معصيتي] ميپرهيزد. و به خانهها از درهاي آنها وارد شويد؛ و از خدا پروا کنيد تا رستگار شويد. (???) و در راه خدا با کساني که با شما ميجنگند بجنگيد، و [هنگام جنگ از حدود الهي] تجاوز نکنيد، که خدا تجاوزکاران را دوست ندارد. (???)
اللهم صل علي محمد و آل محمد و عجل فرجهم
شريعتي: بعد از اشارهي قرآني در مورد پيامهاي هفتهي گذشتهي شما از زبان حاج آقاي حسيني خواهيم شنيد.
حاج آقا حسيني: آيهي ... لباس مرد پوشش زن است زن پوشش مرد است زن و شوهر هر کدام بايد لباس هم باشند از اين تشبيه خيلي نکته ميشود استفاده کرد يکي اين که لباس عيوب انسان را ميپوشاند خانم بايد عيوب شوهرش را بپوشاند آقا بايد عيوب خانمش را بپوشاند دوم لباس هم به درد گرما ميخورد هم به درد سرما ميخورد هميشه با هم باشيد روز خوشي روز سختي يک کلام طلايي است حضرت زهرا به اميرمومنان عرض کرد روحي لروحک نفسي لفنکس جانم سپر بلاي شما در خير با شما هستم در سختي هم با شما هستم واقعا هم بودند سوم لباس زينت است آدم لباس ميپوشد قشنگ ميشود زن و مرد زينت هم باشند ننگ هم نباشند چهارم طرح و رنگ و جنس لباس بايد مناسب با هر کسي باشد زن و مرد بايد کفو هم باشند. من همهي پيامها را ميخوانم گاهي پيامها را منتقل ميکنيم به جاهايي که بايد. مثلا اين هفته پيامها را خواندم ديدم يک پيام چقدر پيشنهاد قشنگي داده نوشته شما به حرم امام رضا عليه السلام پيشنهاد بدهيد يکي از رواقها را اختصاص بدهند روزي دو سه ساعت براي نماز قضا آدم تنهايي خيلي همت نميکند به نماز قضا برود جمعي بخواند مشهد ميروند کاري ندارند زيارت ده دقيقه نيم ساعت است بلافاصله تماس گرفتم با تبليغات آستان قدس رضوي با مشهد با شيراز با همهي چهار حرم نوراني گفتم اين پيشنهاد را منتقل بکنم چندين هزار نفر نماز قضا ميخوانند اگر عملي شود. مسئلهي مهمي که آن هفته ما مطرح کرديم اين است که هر کس از راه آمد نرود در ميز صندلي بنشيند يک عده بله معذور هستند جاي خودش اگر کسي واقعا معذور است نميتواند سجده برود ضرر دارد دکتر گفته خانم نوشته من باردار هستم هر چه هر مشکلي دارد اين اگر ننشيند روي صندلي نمازش باطل است بايد حتما رعايت بکند ما گفتيم متاسفانه باب شده هر کس از در مسجد ميآيد اول نگاهش به صندلي ميافتد يک آقايي از بينندگان گفته ما شاطر محل هستيم ما مخلص شاطرين هستيم يکي از اساتيد بزرگ حوزه ميآمد نانوايي به بندگان خدا شاطران ميگفت من را حلال بکنيد شما در اين گرما به ما نان ميدهيد اين نان را چطوري بخوانم آقا ميگفت شاطر محلهي ما چهار پنج ساعت آن جا ايستاده مسجد که ميآيد بلافاصله روي صندلي مينشيند خيليها گفتند ما در راه رفتن مشکل نداريم زانوي ما خم نميشود بله درست است اينها از اول ننشينند روي صندلي حمد و سوره را ايستاده بخوانند شما که ميتوانيد ايستاده باشيد موقع رکوع سجده مشکل داريد از اول چرا روي صندلي مينشيني؟ ما خواستيم يک تلنگري باشد عزيزان بروند سوال بکنند يا مثلا خيليها نوشتند ما دو زانو نميتوانيم بنشينيم لذا روي صندلي مينشينيم اين اشتباه است کسي که نميتواند دو زانو بنشيند بايد زمين بنشيند ولو چهار زانو. چهار زانو روي زمين بنشين. ما سوالات خيلي زياد است اگر بخواهيم همهي اينها را مطرح بکنيم ديگر تمام وقت ما را ميگذرد ما فقط خواستيم بگوييم اين که باب شده هر کسي از راه ميآيد آن کسي که ساعتها ايستاده بوده هر کسي فوري مينشيند روي صندلي از اول مينشيند روي صندلي بله زانو درد دارد مشکل سجده دارد نميتواند حتي چهارزانو بنشيند اين آقا بنشيند روي صندلي ولي قيامتش را که ايستاده ميتواند بخواند حتي ولو به تکيه يا عصايي دستش بگيرد به ديوار تکيه بدهد اينها مقدم بر نشستن است دستت را روي همان ميز بگذار ولي ايستاده کم کم دارد زياد ميشود يکي از نکاتي که خيلي مهم است من تقاضا ميکنم عزيزان وقتي مسجد حرم مجلس روضه ميروند مواظب باشند اگر اطفال يا سالخوردگاني همراهشان است مراعات حال آنها را داشته باشند شما ميروي زيارت اين بچه را همراه ميبري اين بچه حوصله اش نميآيد اين همه ساعت را البته حرم امام رضا ماشاء الله از بس بزرگ است بچهها ميروند دنبال کار خودشان اما اگر ديديد بچهها هماهنگ نيستند زيارت را کوتاه بکنيد قطعا خدا به شما ثواب ميدهد خدا رحمت کند امام رضوان الله عليه با دوستان حرم مشرف شده بودند بقيه ميرفتند حرم زيارت مفصلي بکنند امام زودتر از همه ميآمد خانه آب و جارو ميکرد چايي درست ميکرد ميگفتند حرم امام رضا است ميفرمود خدمت به زائرين کمتر از حضور در حرم نيست الآن فرض کنيد روضه است ميرويد روضه بچه حوصله ندارد دو ساعت بنشيند مراعات حالش را بکن بينندگان ميگويند شما ميگوييد زيارت ميرويم اصرار بر چسبيدن به حرم نکنيد پس چه کار کنيم اولا با اذن دخول وارد شويد قرآن است «يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا لَا تَدْخُلُوا بُيُوتَ النَّبِيِّ إِلَّا أَن يُؤْذَنَ لَكُمْ» (احزاب/ 53) بعد وارد شديد زيارت نامه بخوانيد ما دوستانه ميگوييم باور بکنيد خيلي از اين هايي که اصرار دارند خودشان را بچسبانند به ضريح از آن در ميروند جانم به قربان زائرين اهل بيت يک زيارت نامه هم بخوانيد در مفاتيح قبل از زيارت رسول خدا ايشان آداب زيارت را نوشتند سي ادب نوشتند بنشينيم بخوانيم اول آدم آداب را بخواند بعد مشرف شود زيارت نامه را خواندي نماز زيارت بخوان خدا رحمت کند مرحوم آيت الله بهجت خيليها از ايشان ميپرسيدند مشهد ميرويم چه کار کنيم ايشان ميفرمود نماز زيارت و زيارت که تمام شد بالاي سر يا هر جا نماز حضرت جعفر طيار بخوانيد در حديثي است عين روايت است مرحوم کليني در کافي دارد که اگر نميتوانيد اين سي صد تا سبحان الله والحمدلله و لا اله الا الله و الله اکبر را که در نماز است بخوانيد دو دو رکعت بخوانيد راه بيفت برو سي صد تا را در راه بگو از پيامهاي بينندگان بود مادر من اشتباه ميکند ده تا کجا پانزده تا کجا عيب ندارد دو دو رکعت بخواند بعد سي صد تا تسبيحات را بگويد از آداب زيارت هر امامي اين است که انسان آن جا قرآن بخواند هديه بکند به امام نکتهي ديگر اين است که نوشتند ما ميرويم زيارت گريه مان نميآيد گريه نکنيم زيارت ما قبول نيست؟ نميچسبد چه کسي گفته؟ گريه که هميشه نيست خدا رحمت کند آيت الله بهجت را ميفرمودند يک آقايي متوسل شد به امام رضا عليه السلام از ايران نبود از يکي از کشورها بود بيماري داشت ميخواست جراحي مغز بکند در عالم رويا کسي را از طرف امام ديد حضرت برايش پيام دادند ما شفا داديم ديگر نياز به جراحي نيست ولي اين چند روز که مشهد بوده خيلي گريه ميکرده امام رضا فرموده بودند اين قدر گريه نکنيد ما از گريهي شما دوستان متاثر ميشويم امام رئوف است السلام عليک ايها الامام الرئوف اگر اشکي آمد اشکال ندارد خيليها ميگويند اين همه مشتاق بوديم رسيديم کربلا گريه نکرديم الزاما نبايد گريه کرد خيلي اين را شرط ندانيم مواظب باشيم جلسات را طولاني نکنيم فرق ندارد در نمازها هيئتها سخنرانيها دعاي کميلها رعايت حال مردم را بکنيم من ديدم بعضي از جلسات ميروي دو ساعت آقا مداحي کرده مردم خسته شدند تمام شده ميگويند اين پير غلام امام حسين آمده اين هم ده دقيقه بخواند اين هم نوجوان است اين هم مهمان است ده دقيقه بخوانند مردم چه گناهي کردند ما به هم تعارف ميکنيم پيغمبر خدا خبر شدند سعد معاذ نماز جماعت خوانده به جاي توحيد سورهي بقره خواند يک کسي فرادي شد رفت خبر را به پيغمبر دادند حضرت سعد معاذ را احضار کرد گفت سورهي بقره ميخواني؟ حضرت فرمود عَلَيْكَ بِالشَّمْسِ وَ ضُحَاهَا وَ ذَوَاتِهَا (الفقيه، ج 1، ص 390) اين را بخوان از اين سورههاي کوچک بخوان در جماعت نماز را طول ندهيم بگذاريم مردم با نشاط شرکت بکنند حاج آقاي قرائتي ميفرمود منبرت روضه که تمام شد ببينيد مردم چطوري ميروند اگر الفرار ميدهند بدان پدر مردم را در آوردي اگر نه ميگفتند حيف شد به اين زودي تمام کردي نشاط است يکي از اصحاب پيغمبر ميفرمود أَمَرَنَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم بِإِقْصَارِ الْخُطَبِ پيغمبر به ما دستور داده بود سخنرانيها را کوتاه کنيم طولاني ترين خطبهي پيغمبر را تقريبا همين خطبهي شعبانيه است بخوانيد يک ربع ميشود آن وقت ما گاهي دو ساعت سخنراني ميکنيم مهم نشاط است نمازهاي جماعت طولاني نباشد بعضيها نوشتند ما ميرفتيم اين قدر بين نماز طول ميدهند نميرويم يک آقاي بسيار بزرگوار ماه رمضان نماز مغرب عشا قبل از افطار ميخواند خيلي کار خوبي است خيليها اين کار را ميکنند بعد از اذان قبل از افطار اول وقت نماز ميخوانند ولي هر شب ماه رمضان قبل از افطار بين مغرب عشا دعاي توسل هم ميخواند زود بخوانيم برويم يک کاري بکنيم جماعتها هيئتها زيارتها با نشاط و لذت باشد. يک مادري نوشته من وقتي نماز ميخواندم همان دستوري که شما گفتيد ميشود بچه را بغل کرد البته بينندگان گفتند رکوع سجده چه در رکوع و سجده آدم ميگذارد زمين بعد بغل ميکند حتي زير چادر ميتواند شير بدهد نوشته مادري من اين کار را از قديم ميکردم حالا بچه ام پانزده سالش شده بچه به من ميگويد من دينت را دوست دارم چون خاطرهي خوش از آن دارم ببينيد چقدر قشنگ است چون يادم است وقتي کودک بودم با من با محبت بودي در نماز هم من را بغل ميکردي يک کاري بکنيم بگوييم مشهد بگويند به به خسته شان نکنيم هيئت مسجد هر کجا باشد ايجاد خستگي نشود مطلب آخر اين است که تقاضاي ما اين است که مساجد فقط براي نماز خواندن نيست نماز که کاري نشد مسجد بايد مرکز همهي خدمات باشد در حالات پيغمبر و حضرت علي است نمازشان که تمام ميشد برميگشتند به سمت مردم ما از خودمان حرف نميزنيم پيغمبر برميگشت سوال ميکرد هَل مَرِيض کسي مريض است برويم عيادت ميرفتند عيادت کسي از دنيا نرفته برويم تشييع جنازه کسي گرفتاري ندارد؟ مسجد بايد مرکز حل مشکلات مردم باشد صرف نماز نباشد عبادي و اجتماعي با هم باشد جهيزيهاي براي دختران تهيه کنيم در محلهي خود ما خدا خيرشان بداند هر ماه دهها جهيزيه ميدهند بدون مبالغه ميگويم. امام جماعت باني باشد همه حاضر هستند اين که فکر کنيم نماز جماعت اين است که بدو بدو آخرين نفر در محراب نماز بخوانيم برويم اين فايدهاي ندارد.
شريعتي: خيلي ممنون التماس دعا خدانگهدار.