main logo of samtekhoda

98-12-12-حجت الاسلام والمسلمین حسینی قمی– سیری در نهج‌البلاغه امیرالمؤمنین (خطبه50)


برنامه سمت خدا
موضوع برنامه: سیری در نهج‌البلاغه امیرالمؤمنین (خطبه50)
كارشناس: حجت الاسلام والمسلمین حسینی قمی
تاريخ پخش: 12- 12-98

شریعتی: بسم الله الرحمن الرحیم، اللهم صل علی محمد و آل محمد و عجل فرجهم.
بی تاب‌تر از جان پریشان در تب *** بی خواب‌تر از گردش هذیان بر لب
بی رؤیت روی او بلا تکلیفم *** همچون گل آفتابگردان در شب
اللهم عجل لولیک الفرج، سلام می‌کنم به همه دوستان عزیزم، بیننده‌های خوب و نازنین‌مان، به سمت خدای امروز خیلی خوش آمدید. انشاءالله تنتان سالم و قلبتان سلیم باشد و بهترین‌ها در این ماه برای شما رقم بخورد. حاج آقای حسینی قمی سلام علیکم و رحمة الله، خیلی خوش آمدید.
حاج آقای حسینی قمی: سلام علیکم و رحمة الله، عرض سلام و ارادت خالصانه خدمت همه بینندگان عزیز دارم. ما هم مثل همه از همه پزشکان و کادر پزشکی کشور که در صف مقدم حضور دارند در این بیماری فراگیر، دستشان را می‌بوسیم و خدا قوت می‌گوییم. به خانواده‌هایشان خدا قوت می‌گوییم، انشاءالله با تحمل دوری عزیزانشان به حول و قوه الهی از این مرحله عبور خواهیم کرد. چند تقاضا دارد، اول اینکه حدیثی که هفته گذشته خواندم «ارْحَمُوا مَنْ‏ فِي‏ الْأَرْضِ يَرْحَمْكُمْ مَنْ فِي السَّمَاءِ» به زمینی‌ها رحم کنید تا آسمانی‌ها به شما رحم کنند. بازار خیلی‌ها کساد شده است. یک عده هستند آسیب نمی‌بینند ولی فراوان هستند کسانی که آسیب پذیر هستند. حقوق بگیرهای روزمزدی که کسب و کارشان تعطیل شده است. به احترام این ماه رحمت و به احترام ماه ولادت وجود مقدس امام جواد که در پیش است به همدیگر رحم کنیم و گذشت کنیم. اگر مستأجری دارید و می‌بینید حقوق بگیر است و روزمزد دریافت می‌کرد، بگویید: این ماه کرایه نمی‌گیریم. قطعاً خداوند و امیرالمؤمنین جبران می‌کنند. در آستانه شب عید هستیم، مظمئن باشید خداوند جبران می‌کند. این روزها بازار فضای مجازی گرم است، اخبار خوب و امیدوار کننده و شاد منتقل کنید. حفظ آرامش از همه چیز مهمتر است. مخاطب ما یک عده از مؤمنین هستند، اگر به خدا و رسول ایمان داریم به ترس و دلهره مردم اضافه نکنیم. شب چهارشنبه شب تولد امام جواد(ع) است. ماه شادی است و ایام شادی است، مردم دلخوش باشند. هفته آینده ولادت امیرالمؤمنین است. همین فضا فرصتی برای توجه و بیداری ماست.
خیلی‌ها گفتند: ما مراعات می‌کنیم و نگران نیستیم، حساب و کتاب می‌کنیم و حق‌الناس بدهکار بودیم پرداخت کردیم، وصیت‌نامه‌هایمان را تنظیم کردیم. شیخ صدوق کتابی دارد به نام فضایل الاشکر الثلاث، فضایل ماه رجب و شعبان و رمضان را بیان کرده است. از جمله این روایت را از امام صادق دارند که بسیار لطیف است. امام صادق فرمودند: روز قیامت ندا می‌آید «أین الرجبیون» چه کسانی هستند؟ کسانی هستند که تمام عمرشان را روزه گرفتند و صدقه دادند؟ نه، فرمود: آنهایی که چهره‌شان نزد اهل محشر می‌درخشد. کسی که ولو یک روز ماه رجب را روزه گرفته باشد. اگر کسی روزه قضا دارد در این ماه قضایش را به جا آورد که حتماً ثواب روزه در این ماه را می‌برد. کسانی که قضا دارند و نیت قضا ندارند فایده ندارد. نیت روزه قضا بکنید و ثواب روزه رجب را خواهید داشت. مردم هم الحمدلله توجه دارند و این روزها صدقات بیشتر شده است.
ابوطلحه انصاری از اصحاب پیامبر است، آیه نازل شد «لَنْ تَنالُوا الْبِرَّ حَتَّى تُنْفِقُوا مِمَّا تُحِبُّونَ‏» (آل‌عمران/92) یک باغستان و نخلستانی داشت به رسول خدا هدیه کرد، گفت: یا رسول الله این نخلستان در اختیار شما، به هرکس می‌خواهید بدهید. حضرت نپذیرفتند. فرمود: مگر در بین خویشاوندانت نیازمند ندارید؟ یعنی رسول خدا یک نخلستان را به صدقه از ابوطلحه قبول نکرد. تقاضای آخر من این است که توصیه‌های بهداشتی را رعایت کنیم و توجه کنیم. عزیزان یادشان باشد هفته گذشته روز شهادت امام هادی در قم بودم، چند جلسه دعوت شدم دفاتر مراجع بزرگوار تقلید، ولی بعد از این قصه و حادثه همه آقایان زنگ زدند و روضه‌های روز شهادت را تعطیل کردند.     اگر تابع دین و فقه و فقاهت هستیم شهادت می‌دهم که روز شهادت امام هادی همه مجالس تعطیل شد. رعایت کنیم و به توصیه‌های بهداشتی گوش کنیم.
«أَلَا وَ إِنَ‏ الدُّنْيَا قَدْ تَصَرَّمَتْ وَ آذَنَتْ بِانْقِضَاءٍ وَ تَنَكَّرَ مَعْرُوفُهَا وَ أَدْبَرَتْ حَذَّاءَ فَهِيَ تَحْفِزُ بِالْفَنَاءِ سُكَّانَهَا وَ تَحْدُو بِالْمَوْتِ جِيرَانَهَا» اگر از ما بپرسند: هدف‌گذاری امیرالمؤمنین در خطبه‌های نهج‌البلاغه چه بوده، یک جمله می‌گوییم که حضرت می‌خواستند ارزش‌های زمان پیامبر را به جامعه برگردانند. در این 25 سال ارزش‌ها از بین رفته بود و باید احیاء می‌شد. ارزش‌هایی چون ایثار و معنویات و اخلاق و دستگیری از دیگران که به قدرت و ثروت تبدیل شده بود. حضرت در این خطبه به مردم می‌گویند: دنیاپرستی نکنید. حضرت بخاطر همان نگاه روی این بحث اصرار دارند. چون جامعه به سرعت سمت قدرت و ثروت رفته بود و از معنویات و اخلاقیات فاصله گرفته بود. در تاریخ اسلام هیچکس به اندازه امیرالمؤمنین در 25 سال خانه‌نشینی کار عمرانی و اقتصادی نکرد. نخلستان‌ها و باغستان‌ها و مزارع، کشاورزی راه انداختند. حبّ دنیا و اسیر دنیا نباشیم.
چیست دنیا از خدا غافل شدن *** نی طلا و نقره و میزان و زن
مردم کمتر توجه به معنویات دارند، اگر مردم یادشان باشد، خدا رحمت کند مرحوم آیت الله شیخ عباس تهرانی حدود شصت سال پیش از دنیا رفتند. قبرشان حرم حضرت معصومه(س) پای پایین قبر آیت الله العظمی حائری است. از یکی از اساتید سؤال کردم: ما ایشان را درک نکردیم. شما که درک کردید از جهت علمی چه موقعیتی داشتند؟ ایشان فرمودند: ایشان ده تا آیت الله بودند و در مقام علمی و معنوی عجیب بودند. یک کسی ایشان را دعوت کرد، معماری خانه زیبا و مفصلی  ساخته بود. ایشان همه طبقات را دیده بود و گفته بود: این خانه یک نقص بزرگ دارد. معمار گفت: نقصی در این خانه نیست. همه اصول رعایت شده. ایشان گفته بود: یک عیب بزرگ دارد و اینکه دل کندن از این خانه سخت است. به یکی از علمای بزرگ گفته بودند اگر به شما خبر بدهند این هفته، هفته آخر عمر شماست چه می‌کنید؟ فرمودند: هیچ تغییری در زندگی من ایجاد نمی‌شود. همه واجبات را انجام دادم و حق الله و حق الناس بر گردن من نیست.
خدا رحمت کند مرحوم آیت الله ابوالقاسم قمی، شاگردش مرحوم ملا علی همدانی در عالم بزرخ او را در خواب دید و دستش را گرفته بود که چه خبر است؟ ایشان فرموده بود: فرشتگان به من دو بشارت دادند. بشارت اول وقتی از دنیا رفتم به من گفتند: خوشا به حالت حق الناس بر گردنت نیست. هفته پیش پیام‌های زیادی در مورد حق الناس آمده بود که چه کنیم؟ الآن فرصت خوبی است که حق الناس بر گردن دارید بدهید. «أَلَا وَ إِنَ‏ الدُّنْيَا قَدْ تَصَرَّمَتْ وَ آذَنَتْ بِانْقِضَاءٍ» مردم آگاه باشید، دنیا به آخر رسیده است. اینقدر سرعت دنیا سریع است که آدم هر لحظه می‌تواند آخرش را ببیند. اگر انسان به قوای بدنی‌اش نگاه کند، انرژی که داشت، از بین نرفته است. «وَ تَنَكَّرَ مَعْرُوفُهَا» زیبایی‌هایش از بین رفته است.
آیت الله العظمی حائری مؤسس حوزه، آیت الله العظمی گلپایگانی نقل می‌کردند. می‌گفتند: ما با استادمان داشتیم از پله‌های مدرسه فیضیه را بالا می‌رفتیم برای عیادت طلبه‌ای که بیمار بود. آیت الله العظمی حائری در هر پله توقف می‌کرد. گفتیم: چرا توقف می‌کنید؟ فرمود: می‌گردم چون این آجر است، بعضی آجرها بیشتر ساییده شده، می‌گردم کدام آجر ساییده شده که من پایم را آنجا بگذارم که چند سانت فاصله پله کمتر باشد. «وَ أَدْبَرَتْ حَذَّاءَ» دنیا به سرعت به انسان پشت کرده است. «فَهِيَ تَحْفِزُ بِالْفَنَاءِ سُكَّانَهَا» دنیا ساکنین خودش را به نابودی و فنا هول می‌دهد. نهج‌البلاغه همه هشدار است. «وَ تَحْدُو بِالْمَوْتِ جِيرَانَهَا» ساربان‌ها وقتی شترها را حرکت می‌دهند برای اینکه حرکت سریع شود یک حدی برایشان می‌خوانند. حضرت می‌فرماید: دنیا آواز کوچ را برای شما خوانده است. همسایه‌هایش را به سرعت به سمت مرگ حرکت می‌دهد. حضرت ما را در دنیا صاحبخانه نمی‌داند. ما مهمان هستیم.
پشه کی داند که این باغ از کی است *** نوبهاران زادش و مرگش دی است
ما کجای دنیا را گرفتیم و چقدر در این دنیا عمر داریم؟ شما همسایه دنیا هستی و مالک نیستی. من وصیت می‌کنم سند خانه مرا با من دفع کنید؟ امکان دارد؟ نه. «وَ قَدْ أَمَرَّ فِيهَا مَا كَانَ حُلْواً وَ كَدِرَ مِنْهَا مَا كَانَ صَفْواً» حضرت می‌فرماید: شیرینی‌هایش به تلخی تبدیل شده است. زلالش به کدری تبدیل شده است. حضرت به معاویه می‌فرماید: لباس فرسوده، وقتی لباس فرسوده می‌شود، از یک طرف می‌دوزی و از طرف دیگر پاره می‌شود. «فَلَمْ يَبْقَ مِنْهَا إِلَّا سَمَلَةٌ كَسَمَلَةِ الْإِدَاوَةِ» اداوه ظرف آب است، کسی ظرف آب را بنوشد، آخرش چقدر می‌ماند؟ «أَوْ جُرْعَةٌ كَجُرْعَةِ الْمَقْلَةِ» مقله در گذشته وقتی افراد سفر می‌کردند، آب کم می‌آوردند، آب را بین اهل کاروان تقسیم می‌کردند، این ظرف آب برای اینکه سهم هرکس مشخص باشد، ریگ می‌انداختند و می‌گفتند: به اندازه‌ای آب بریزید که از ریگ بالاتر نیاید. حضرت می‌فرماید: اینقدر دیگر از عمر دنیا باقی مانده است. «لَوْ تَمَزَّزَهَا الصَّدْيَانُ‏ لَمْ يَنْقَعْ» تشنه با این چند قطره آب سیراب نمی‌شود. «فَأَزْمِعُوا عِبَادَ اللَّهِ الرَّحِيلَ عَنْ هَذِهِ الدَّارِ الْمَقْدُورِ عَلَى أَهْلِهَا الزَّوَالُ» این حدیث که می‌فرماید: اگر این دنیا جای خوبی بود و بنا بود انسان جاودانه باشد، خدا انبیاء را نگه می‌داشت. «وَ لَا يَغْلِبَنَّكُمْ فِيهَا الْأَمَلُ» آرزوها برایت غلبه نکند.
در خطبه 42 نهج‌البلاغه هست «إِنَّ أَخْوَفَ مَا أَخَافُ‏ عَلَيْكُمُ‏ [اثْنَتَانِ‏] اثْنَانِ اتِّبَاعُ الْهَوَى وَ طُولُ الْأَمَلِ» آرزوی طولانی و هوا پرستی، «فَأَمَّا اتِّبَاعُ الْهَوَى فَيَصُدُّ عَنِ الْحَقِّ وَ أَمَّا طُولُ الْأَمَل‏» هوا پرستی مانع حق پرستی است. طول الامل زیاد شد، آرزوها زیاد شد آخرت فراموش می‌شود. «فَيُنْسِي الْآخِرَةَ أَلَا وَ إِنَّ الدُّنْيَا قَدْ وَلَّتْ حَذَّاءَ» دنیا به سرعت پشت کرده است. «فَلَمْ يَبْقَ مِنْهَا إِلَّا صُبَابَةٌ كَصُبَابَةِ الْإِنَاءِ» مثل چیزی که ته لیوانی بماند. «اصْطَبَّهَا صَابُّهَا أَلَا وَ إِنَّ الْآخِرَةَ قَدْ أَقْبَلَتْ» آخرت به انسان رو کرده است. «وَ لِكُلٍّ مِنْهُمَا بَنُونَ» دنیا فرزندانی دارد. «فَكُونُوا مِنْ أَبْنَاءِ الْآخِرَةِ وَ لَا تَكُونُوا مِنْ أَبْنَاءِ الدُّنْيَا» در دنیا زندگی کنید ولی فرزند دنیا نباشید. ابن الدین باشید، «فَإِنَّ كُلَّ وَلَدٍ سَيُلْحَقُ [بِأُمِّهِ‏] بِأَبِيهِ يَوْمَ الْقِيَامَةِ» فردای قیامت هرکس نزد مادرش می‌رود، هرکس نزد پدرش می‌رود. «وَ إِنَّ الْيَوْمَ عَمَلٌ وَ لَا حِسَابَ وَ غَداً حِسَابٌ وَ لَا عَمَل‏» زندگی دنیا را طولانی نپندارید.
«فَوَاللَّهِ‏ لَوْ حَنَنْتُمْ حَنِينَ الْوُلَّهِ الْعِجَالِ‏ وَ دَعَوْتُمْ بِهَدِيلِ الْحَمَامِ وَ جَأَرْتُمْ جُؤَارَ مُتَبَتِّلِي‏ الرُّهْبَانِ وَ خَرَجْتُمْ إِلَى اللَّهِ مِنَ الْأَمْوَالِ وَ الْأَوْلَادِ» حضرت دو قسم خورده است. فرمود: به خدا قسم اگر ناله کنید مثل ناله‌ی شترانی که از فرزندشان جدا شدند، صدای شما بلند می‌شود مثل صدای کبوترانی که نوحه خوانی می‌کنند. مثل راهب‌هایی که در دیر هستند، تمام اولاد و اموال شما در راه خدا هزینه شود، «الْتِمَاسَ الْقُرْبَةِ إِلَيْهِ» برای اینکه به خدا نزدیک شوید و خدا گناهان شما را بیامرزد، تمام هستی‌تان را در راه خدا بدهید «فِي ارْتِفَاعِ دَرَجَةٍ عِنْدَهُ أَوْ غُفْرَانِ‏» در برابر پاداشی که امیدوارم خدا به شما بدهد، هیچی نیست. تمام هستی‌ و زندگی‌تان و اولاد را بدهید و همه عمر ناله کنید، در برابر پاداشی که خدا باید به شما بدهد و عقابی که من نگران هستم، کم است.
علامه طباطبایی(ره) استناد خوبی به دو آیه قرآن دارند. چرا حضرت می‌فرماید: شما همه زندگی‌تان را هم در راه خدا بدهید، همه اموال را بدهید باز هم کم است. مرحوم علامه می‌فرماید: در دنیا سنجش‌ها خیلی ساده است. در همین نگرانی‌هایی که هست، می‌گویند: اگر بیماری تب کرد، چطور متوجه می‌شویم تب کرد؟ یک تب بر در دهان و پیشانی‌اش می‌گذارند، 37 باشد خوب است. 39 باشد زود مراجعه کند. میزان سنجش قیامت چطور است؟ ما می‌توانیم بگوییم خدا چه پاداشی می‌خواهد به ما بدهد؟ می‌توانیم بگوییم از چه عذابی نگران هستیم؟ در سوره سجده آیه 16 و 17 قرآن توصیف می‌کند، «تَتَجافى‏ جُنُوبُهُمْ عَنِ الْمَضاجِعِ» یک عده بلند می‌شوند نماز شب می‌خوانند. «يَدْعُونَ رَبَّهُمْ خَوْفاً وَ طَمَعاً وَ مِمَّا رَزَقْناهُمْ يُنْفِقُونَ» کنار نماز شب که اوج سلوک انسان است، می‌گوید: دستگیری از دیگران یادت ندهد. قرآن می‌گوید: «فَلا تَعْلَمُ نَفْسٌ ما أُخْفِيَ لَهُمْ» هیچکس نمی‌داند ما چه پاداشی برای او در نظر گرفتیم. «مِنْ قُرَّةِ أَعْيُنٍ جَزاءً بِما كانُوا يَعْمَلُون» ار درک آن عاجز هستیم.ژ
در سوره زمر آیه 47 می‌فرماید:«وَ لَوْ أَنَّ لِلَّذِينَ‏ ظَلَمُوا ما فِي الْأَرْضِ جَمِيعاً وَ مِثْلَهُ مَعَهُ» اگر تمام عالم برای آنها بود، «لَافْتَدَوْا بِهِ مِنْ سُوءِ الْعَذابِ يَوْمَ الْقِيامَةِ» حاضر هستند تمام عالم، دو برابر این را بدهند برای اینکه از عذاب قیامت نجات یابند. «وَ بَدا لَهُمْ مِنَ اللَّهِ ما لَمْ يَكُونُوا يَحْتَسِبُونَ» چیزهایی می‌بییند که در دنیا با سنجش‌های دنیا نمی‌توانستند بسنجند. قرآن می‌گوید: در پاداش نمی‌توانند حساب کنند. آقایی که در دنیا دستگیری از گرفتار کردی، خدا در قیامت پاداش می‌دهد. آقایی که نماز شب خواندی و انفاق کردی، خدا پاداشی می‌دهد که بیان کردنی نیست. در آستانه سال جدید اگر از کارگر و مستأجرت دستگیری کردی، در قیامت پاداشی که خدا می‌دهد باور کردنی نیست.     
لذا امیرالمؤمنین در نهج‌البلاغه می‌فرماید: اگر همه هستی خود را در راه خدا بدهید، مثل شتری که از بچه‌اش جدا شده ناله بزنید و تمام عمر گریه کنید در برابر پاداشی که خدا داده و عقابی که نگرانش هستم کم است. «وَ [بِاللَّهِ‏] تَاللَّهِ لَوِ انْمَاثَتْ قُلُوبُكُمُ انْمِيَاثاً» حیف که ما خیلی از نهج‌البلاغه دور هستیم. «وَ سَالَتْ عُيُونُكُمْ مِنْ رَغْبَةٍ إِلَيْهِ أَوْ رَهْبَةٍ مِنْهُ دَماً ثُمَّ عُمِّرْتُمْ فِي الدُّنْيَا مَا الدُّنْيَا بَاقِيَةٌ» اگر تا آخر عمر خون گریه کنید و قلبتان آب می‌شد، «مَا جَزَتْ أَعْمَالُكُمْ» در برابر نعمت‌هایی که خدا به شما داده، این اعمال شما در برابر نعمت‌ها چیزی نیست. «عَنْكُمْ وَ لَوْ لَمْ تُبْقُوا شَيْئاً مِنْ جُهْدِكُمْ» تمام تلاشتان را به کار بیاندازید، تا آخر عمر دنیا زنده باشید و خون گریه کنید و قلبتان ذوب شود، «أَنْعُمَهُ عَلَيْكُمُ الْعِظَامَ وَ هُدَاهُ إِيَّاكُمْ لِلْإِيمَانِ‏» باز در برابر نعمت‌های پروردگار کاری نکردید. ناشکری نکنیم. با این بیماری که آمده دیدم بعضی‌ها خیلی ناشکر هستند. این یک ویروس است و میلیون‌ها ویروس از شما دور است. این همه نعمت داریم.
کبد و کلیه ما اگر نبود، به جای کبد اگر یک کارخانه به ما وصل بود، می‌دانید این کارخانه باید چند کیلومتر در چند کیلومتر باشد و چند صد کارگر داشته باشد؟ بی انصافی نکنیم. داستانی دیدم که مرحوم طبرسی در احتجاج دارد. می‌گوید: دو نفر خدمت امام سجاد آمدند، یکی گفت: این قاتل پدر من است. این قاتل گفت: من اشتباه کردم و پشیمان هستم. بگویید: مرا ببخشد و بگذرد. حضرت فرمود: ببخش! ثواب بزرگی دارد. انتقام خوب نیست. گفت: نه، حاضر نیستم بگذرم. امام سجاد فرمود: این حقی بر گردنت ندارد به جای آن حق از او بگذری و معامله کنی؟ گفت: چرا، ولی آن حق اینقدر نیست که از خون پدرم بگذرم. شاید بخاطر آن حق راضی شوم به دیه مصالحه کنم! امام سجاد فرمود: چه حقی بر گردنت دارد؟ گفت: این خداشناسی یاد من داده، توحید و پیامبر شناسی را یاد من داده است. امامت امیرالمؤمنین و اصول دین را یاد من داده است. کاری کرد خدا و پیغمبر را بشناسم. تا این را گفت، امام سجاد گفت: چنین حقی برگردنت دارد این جبران خون پدرت را نمی‌کند که از او بگذری؟ فرمود: به خدا قسم اگر خون تمام اهل زمین غیر از انبیاء و ائمه بر گردن این بود، در برابر چنین حقی جا داشت از او بگذری.
شریعتی:
پیری و جوانی پس هم چون شب و روزند *** ما شب شد و روز آمد و بیدار نگشتیم
بر روی معاصی خط عذری نکشیدیم *** پهلوی کبائر حسناتی ننوشتیم
انشاءالله بیدار شویم و به سمت خدای متعال حرکت کنیم. امروز صفحه 334 قرآن کریم آیات نورانی سوره مبارکه حج را تلاوت خواهیم کرد.
«وَ كَذلِكَ‏ أَنْزَلْناهُ‏ آياتٍ بَيِّناتٍ وَ أَنَّ اللَّهَ يَهْدِي مَنْ يُرِيدُ «16» إِنَّ الَّذِينَ آمَنُوا وَ الَّذِينَ هادُوا وَ الصَّابِئِينَ وَ النَّصارى‏ وَ الْمَجُوسَ وَ الَّذِينَ أَشْرَكُوا إِنَّ اللَّهَ يَفْصِلُ بَيْنَهُمْ يَوْمَ الْقِيامَةِ إِنَّ اللَّهَ عَلى‏ كُلِّ شَيْ‏ءٍ شَهِيدٌ «17» أَ لَمْ تَرَ أَنَّ اللَّهَ يَسْجُدُ لَهُ مَنْ فِي السَّماواتِ وَ مَنْ فِي الْأَرْضِ وَ الشَّمْسُ وَ الْقَمَرُ وَ النُّجُومُ وَ الْجِبالُ وَ الشَّجَرُ وَ الدَّوَابُّ وَ كَثِيرٌ مِنَ النَّاسِ وَ كَثِيرٌ حَقَّ عَلَيْهِ الْعَذابُ وَ مَنْ يُهِنِ اللَّهُ فَما لَهُ مِنْ مُكْرِمٍ إِنَّ اللَّهَ يَفْعَلُ ما يَشاءُ «18» هذانِ خَصْمانِ اخْتَصَمُوا فِي رَبِّهِمْ فَالَّذِينَ كَفَرُوا قُطِّعَتْ لَهُمْ ثِيابٌ مِنْ نارٍ يُصَبُّ مِنْ فَوْقِ رُؤُسِهِمُ الْحَمِيمُ «19» يُصْهَرُ بِهِ ما فِي بُطُونِهِمْ وَ الْجُلُودُ «20» وَ لَهُمْ مَقامِعُ مِنْ حَدِيدٍ «21» كُلَّما أَرادُوا أَنْ يَخْرُجُوا مِنْها مِنْ غَمٍّ أُعِيدُوا فِيها وَ ذُوقُوا عَذابَ الْحَرِيقِ «22» إِنَّ اللَّهَ يُدْخِلُ الَّذِينَ آمَنُوا وَ عَمِلُوا الصَّالِحاتِ جَنَّاتٍ تَجْرِي مِنْ تَحْتِهَا الْأَنْهارُ يُحَلَّوْنَ فِيها مِنْ أَساوِرَ مِنْ ذَهَبٍ وَ لُؤْلُؤاً وَ لِباسُهُمْ فِيها حَرِيرٌ»
ترجمه آیات: و اين گونه قرآن را (به صورت) آيات روشن نازل كرديم، و البتّه خداوند هر كس را بخواهد هدايت مى‏كند. همانا خداوند در قيامت، ميان مؤمنان (مسلمان) و يهوديان و صابئين و نصارى‏ و مجوس و مشركان، داورى كرده و حقّ را از باطل جدا خواهد نمود، همانا خداوند بر هر چيزى گواه (و از همه چيز آگاه) است. آيا نديدى كه هركه در آسمان‏ها وهركه در زمين است و خورشيد و ماه و ستارگان و كوه‏ها و درختان و جنبندگان و بسيارى از مردم براى خدا سجده مى‏كنند؟ البتّه بسيارى از مردم (به خاطر تكبر و لجاجت) قطعاً گرفتار عذابند، و هر كه را خدا خوار كند، هيچ احترام كننده‏اى براى او نيست، همانا خداوند هر چه را بخواهد انجام مى‏دهد. اين دوگروه مخالف، (كثيرى كه اهل عبادتند باكثير ديگرى كه مستحق عذابند) درباره‏ى پروردگارشان به مخاصمه و جدال پرداختند، پس براى كسانى كه كفر ورزيدند، لباس‏هايى از آتش بريده شده است، (و) از بالاى سرشان مايع جوشانى ريخته مى‏شود. با آن مايع جوشان (كه از بالاى سرشان ريخته مى‏شود)، آنچه در درون و برونشان هست گداخته مى‏شود. و براى (كيفر) آنان گرزهايى از آهن است. هرگاه اراده كنند كه از (شدّت) غم از دوزخ خارج شوند، به آن برگردانده مى‏شوند (و به آنان گفته مى‏شود:) بچشيد عذاب سوزان را. قطعاً خداوند كسانى را كه ايمان آورده و كارهاى نيكو انجام داده‏اند، به باغ‏هايى كه نهرها از زير (درختان) آن جارى است، وارد مى‏كند، در آن جا با دستبندهايى از طلا و مرواريد زينت داده مى‏شوند و در آن جا لباسشان از ابريشم است.
شریعتی: پیشاپیش ایام میلاد با سعادت حضرت جواد الائمه را به همه شما تبریک می‌گویم. این هفته قرار گذاشتیم از یکی از صحابه گرانقدر امام جواد، جناب احمد بن محمد بن عیسی اشعری یاد کنیم. نکات شما را خواهیم شنید.
حاج آقای حسینی قمی: آیه 21 که تلاوت شد متناسب با بحث ماست. سلمان فارسی از بازار آهنگرها عبور می‌کرد، دید مردم دور کسی جمع شدند، جوانی از هوش رفته است. مردم تا سلمان را دیدند گفتند: بیا، مثل اینکه او جن زده شده است. جوان به هوش آمد. سلمان گفت: مشکلی داری؟ گفت: از بازار آهنگرها عبور می‌کردم دیدم اینها تکه‌های آهن را داخل کوره می‌گذارند و بیرون می‌آورند و دو نفری می‌کوبند، یاد آیه 21 سوره حج افتادم، «وَ لَهُمْ مَقامِعُ مِنْ حَدِيدٍ» اهل آتش گرزهایی از آتش دارند و اگر بخواهند دوباره از آتش بیرون بیایند بر سر آنها می‌زنند و برمی‌گردانند و می‌گویند: این عذاب  را بچشید. سلمان وقتی این جوان را دید گفت: باید افتخار بدهی با من رفیق شوی. تو با این ایمانی که داری با من رفیق شو و رفیق دائمی شدند.
احمد بن محمد بن عیسی اشعری از اصحاب سه امام هست. امام رضا، امام جواد و امام هادی(ع)، شیخ طوسی در مورد ایشان می‌فرماید: بزرگ قمی‌ها بود و در زمان خودش فقیه بود و عنوان بسیار خوبی داشت، رئیس شهر بود. کتاب‌های فراوانی داشت. وقتی مدینه محضر امام جواد می‌رفت، حامل نامه از امام جواد برای زکریا بن آدم بود. در مورد این بزرگوار در سند دو هزار و دویست و نود حدیث حضور داشتند. اگر احکام دین داریم و حج خدا می‌رویم و احکام حج و نماز و روزه بلد هستیم، در سند دو هزار و دویست و نود حدیث این بزرگوار حضور دارد و یک حدیث منشأ صدها مسأله فقهی است.
خدا را قسم می‌دهیم به حق محمد و آل محمد و مولود این هفته امام جواد(ع)، پاره تن امام رضا(ع) همه کسانی که التماس دعا گفتند گرفتاری‌ها برطرف بفرما. مریض‌ها لباس عافیت بپوشان. حوائج دنیا و آخرت برآورده بخیر بفرما. آرمش بیشتر به مردم جامعه ما عنایت بفرما.
شریعتی: صحبت‌ها و توصیه‌های کارشناسان عزیز ما درباره نحوه مواجه با مشکلات را بشنویم. امروز صحبت‌های حاج آقای عابدینی حسن ختام برنامه ماست.
حاج آقای عابدینی: هیچکس نیست که در زندگی بی مشکل و سختی باشد. همه به سختی مبتلا می‌شوند. در نظام خانوادگی سعی داریم در برابر مشکلات از چند چیز بهره بگیریم. بعضی از مشکلات را با قربانی، سعی می‌کنیم اول ماه یک خروس حتی قربانی کنیم. این سنتی است که برای دفع بلا می‌کنیم. اگر مشکل سنگین باشد، گوسفند قربانی می‌کنیم. یکی دیگر از مسائل ختم صلوات است. هرشب ختم صلوات داریم. اگر انسان آرامش داشته باشد سیستم ایمنی بدن قوی‌تر است و اگر بدن قوی باشد امکان ابتلاء کمتر است. ممکن است کسب بعضی رشد کرده باشد و کسب بعضی سقوط کرده باشد. اگر جای آنها بودیم، چون همیشه ما بالا نیستیم، مریضی پولدار و فقیر و مسئول و مأمور نمی‌شناسند و ممکن است برای همه پیش بیاید. از خدا چه توقعی داریم؟ سعی کنیم مجرای رحم الهی برای دیگران باشیم. جهاد یک بابی از ابواب الهی است که برای اولیائش در مواقع خاصی گشوده می‌شود. پزشکان و پرستاران ما بدانند این باب جهاد است. این ایام می‌گذرد، هرکس بتواند خدمتی کند ماندگار است.
«والحمدلله رب العالمین و صلی الله علی محمد و آله الطاهرین»