main logo of samtekhoda

98-10-15-حجت الاسلام والمسلمين بهشتی– آشنایی با برخی نکات سوره حمد (آیه چهارم)


برنامه سمت خدا
موضوع برنامه: آشنایی با برخی نکات سوره حمد (آیه چهارم)
كارشناس: حجت الاسلام والمسلمين بهشتی
تاريخ پخش: 15-10- 98     

شریعتی: بسم الله الرحمن الرحیم و صلی الله علی محمد و آله الطاهرین
در دل خون و خاک خوابیدن، تازه گاهی شروع بیداری است
پیش چشمان عمه سادات، ارباً اربا شدن چه تکراری است
راستی روضه‌خوان شدن سادست، باز آتش به جانمان افتاد
عکس انگشتر تو هرکس دید، یاد انگشت و ساربان افتاد
حاج قاسم اگر چه سربسته گفته بودی شهید خواهی شد
حرفی از سوختن نبود اما، آخر روز خیمه‌گاهی شد
التماس دعا چه حال خوشی، چه دل روشنی چه معراجی
در دل شعله‌ها شب جمعه زائر کربلا شدی حاجی
عزت و غیرت و شکوه و شرف در رگ و خون هرچه ایرانی است
قاسمی رفت و قاسمی مانده کشور ما پر از سلیمانی است
حنجر این دیار تا محشر جز سرود ظفر نمی‌خواند
بر تن قطعه‌ قطعه‌ات سوگند، پرچمت بر زمین نمی‌ماند

سلام می‌کنیم به حاج قاسم سلیمانی، سلام به ابومهدی المهندس، سلام بر همرزمان شهیدشان، شهید جعفری نیا، شهید مظفرنیا، شهید طارمی و شهید زمانیان، به همه شهدایی که عند ربهم یرزقون هستند. سلام بر ملت غیور خوزستان، مردم شریف و نازنین اهواز که امروز اوج وفاداری خود را به انقلاب اسلامی و خط سرخ شهادت اعلام کردند. سلام بر مردم مشهد که امروز بعد ازظهر مهمان این کبوتران عاشق خواهد بود. سلام به همه دوستان عزیزم، بیننده‌های خوب و نازنین‌مان، حاج آقای بهشتی سلام علیکم و رحمة الله.
حاج آقای بهشتی: سلام علیکم و رحمة الله، بنده هم خدمت شما و بینندگان و شنوندگان عزیز سلام می‌کنم. «وَ مَنْ قُتِلَ‏ مَظْلُوماً فَقَدْ جَعَلْنا لِوَلِيِّهِ سُلْطاناً فَلا يُسْرِفْ فِي الْقَتْلِ إِنَّهُ كانَ مَنْصُوراً» (اسراء/33) این داغ بزرگ را به امام زمان و رهبر عزیز و مراجع تقلید و ملت بزرگ ایران تسلیت می‌گویم. فکر می‌کردم این جنس حرکتی که در کوچه و خیابان ایران راه افتاده از جنس عاشوراست، در عاشورا فراخوان نیاز نیست و همه عاشورا را از خودشان می‌دانند و شخصیت عاشورایی و حسینی، تصاویر امروز اهواز که تلویزیون نوشته بود بی نظیر، در طی این چهل سال گذشته نظیر ندارد. در تهران و قم و مشهد هم همینطور پیش بینی می‌شود. مثل روز عاشورا که همه امام حسین را از خود می‌دانند، این شخصیت بی ادعا و مردمی و بی ریا را تشییع خواهند کرد. امام صادق(ع) فرمود: من در زندگی دنبال ریاست بودم، راهش را پیدا کردم در خیرخواهی مردم، ریاستی که در سالهای محدود نمی‌گنجد و تا دنیا دنیاست این ریاست پابرجاست. از خداوند برای ملت ایران و رهبر معظم انقلاب و خانواده داغدارش صبر و آرامش و برای دشمنان رسوایی و نابودی طلب می‌کنیم.
شریعتی: سخنرانی حاج قاسم سلیمانی که به ترامپ گفت: من یک نفر برای تو بس هستم! این موجی که راه افتاد، دیشب در کاظمین و نجف و کربلا و امروز در مشهد و خوزستان و فردا در تهران، برکاتی که این خون خواهد داشت تفسیر همین کلام حاج قاسم عزیز است و انشاءالله همه مشمول شفاعت این شهدای عزیز بشویم. در ذیل بحث تربیت عبادی، به بحث قرائت رسیدیم و قدم به قدم با سوره حمد پیش می‌رویم، امروز به آیه‌ی «مالک یوم الدین» خواهیم رسید.
حاج آقای بهشتی: بسم الله الرحمن الرحیم، الهی انطقنی بالهدی و الهمنی التقوی.
امام خمینی فرمود: نماز معجونی است آسمانی که فرد و جامعه را در دنیا و آخرت به سعادت می‌رساند. این آیه‌های کوتاه معارف بلندی دارد که ای کاش همیشه در موردش صحبت کنیم. از آیات قرآن کریم فهمیده می‌شود که انبیاء دو نقطه اصلی را هدف قرار دادند، یکی آغاز روشن برای عالم و یکی پایان روشن. پس از رفتن ما از این عالم یک عالم بزرگتر به پا خواهد شد و باور آن در سبک زندگی ما تأثیر دارد. «مالک یوم الدین» صاحب روز جزا، نمازگزار با این آیه که هر روز تکرار می‌کند، به خودش و به دیگران بگوید: من به آن جهان باور و اعتقاد دارم. کار خوب ولو کوچک پاداش دارد، کار بد ولو کوچک کیفر دارد. این پاداش و کیفر مایه امید و مایه ترس است. هر خدمتی و هر عبادتی بکنی ولو کسی نبیند، جایی ضبط می‌شود و برایش دو برابر، صد برابر یا بیشتر پاداش است. این را کسی که باور دارد با عشق به سامان می‌رساند. کسی مثل حاج قاسم سلیمانی عمری را مجاهدت کرده است. حتماً در اعتقادش این بوده که اینها فراموش نمی‌شود و پنهان نمی‌ماند و خدایی که فرمانروای این عالم است می‌بیند و می‌نویسد و در جهانی بزرگتر و حقیقی‌تر از این جهان با آن کارها روبرو خواهد شد.
آن طرف هم هست، اگر کسی باور داشته باشد که دروغ بگویم، غیبت کنم، به اموال دیگران دست درازی کنم و کسی را تحقیر کنم، رابطه دو نفر را به هم بزنم و مسخره کنم، همه ثبت می‌شود و کیفر دارد. حرف‌هایی که می‌زنیم، نگاه‌هایی که می‌کنیم، تمام کارهای ما پاداش و کیفر دارد. از امامان اهل‌بیت به ما احادیثی رسیده که به این آیه که می‌رسیدند تکرار می‌کردند. امام صادق فرمود: جدم علی بن الحسین اینقدر این آیه را تکرار می‌کرد که نزدیک بود جان بدهد. «مالک یوم الدین» خدا صاحب دنیا هم هست ولی در این دنیا چون به بندگانش اختیارات و امکاناتی داده، مقداری پول و زور داده است، مالکیت خدا یادشان می‌رود اما قیامت که می‌شود همه این اختیارات کنار می‌رود و همه می‌فهمند «الملک یومئذ لله» فرمانروایی به تمامه امروز برای خداست و کسی هیچ اختیاری ندارد. امام رضا فرمود: تفسیر مالک یوم الدین این است، ««مالِكِ يَوْمِ الدِّينِ» إقرار له بالبعث و الحساب‏ و المجازات‏، و إيجاب ملك الآخرة له كإيجاب ملك الدنيا» ما در پیشگاه خدا اقرار می‌کنیم رستاخیز را قبول داریم، پروردگارا من رستاخیز و قیامت را قبول دارم، حساب را قبول دارم، مجازات و کیفر و پاداش را قبول دارم. امام رضا فرمود: در حدیث قدسی که امیرالمؤمنین از پیغمبر نقل فرموده، خداوند فرمود: وقتی بنده‌ام می‌گوید: «مالک یوم الدین» به خاطر گفتن همین آیه حسابش را آسان خواهم گرفت و حسناتش را قبول خواهم کرد و از سیئاتش گذر خواهم کرد.
دین یعنی چه؟ کلمه دین سه معنا دارد و در قرآن با هرسه کاربرد هم آمده است. گاهی دین به معنی قوانین و مقررات و آداب و رسوم و آئین است. گاهی به معنای طاعت است، «و لله الدین الخالص» یعنی طاعت خالصانه مخصوص خداست. ده سیزده مورد در قرآن هست که دین به معنای جزا هست. حدود سیزده بار در قرآن به معنای جزا هست. هفت فراز را انتخاب کردم که خواهم خواند.
بعدها برای اینکه نماز ما عاشقانه و عارفانه شود، این هفت فراز قرآن را یادآوری کنید. سوره انفطار آیه 13 تا 19، می‌فرماید: «إِنَّ الْأَبْرارَ لَفِي‏ نَعِيمٍ » نیکان و خوبان در قیامت غرق نعمت هستند. «وَ إِنَّ الْفُجَّارَ لَفِي جَحِيمٍ» بدکاران و تبهکاران در جهنم هستند. «يَصْلَوْنَها يَوْمَ الدِّينِ» بدکاران وارد جهنم می‌شوند در روز جزا، «وَ ما هُمْ عَنْها بِغائِبِينَ» از آتش و جهنم دور نیستند و همیشه در جهنم خواهند بود. «وَ ما أَدْراكَ ما يَوْمُ الدِّينِ» سرآمد انسان‌ها پیامبر اسلام است که از همه آگاهتر و خالص‌تر است. ای پیامبر تو چه می‌دانی یوم الدین چه روزی است؟ در ادبیات عرب برای اینکه اهمیت و عظمت چیزی را بیان کنند با این آهنگ می‌گویند. تو چه می‌دانی یوم الدین چه روزی است؟ «ثُمَّ ما أَدْراكَ ما يَوْمُ الدِّينِ» تو چه می‌دانی یوم الدین چه روزی است؟ «يَوْمَ لا تَمْلِكُ نَفْسٌ لِنَفْسٍ شَيْئاً وَ الْأَمْرُ يَوْمَئِذٍ لِلَّهِ» روزی که احدی برای احدی کار دستش نیست. فقط و فقط کار دست خداست. پیغمبر فرمود: فاطمه جان اگر خیال کنی که روز قیامت می‌گویی دختر پیغمبر هستم، به دردت می‌خورد، نمی‌خورد. باید بگویی: چه کردم!
فراز دوم سوره صافات آیات 21 تا 24 «وَ قالُوا يا وَيْلَنا هذا يَوْمُ الدِّينِ» کافران می‌گویند: ای وای، وقتی مواجه می‌شوند با دادگاه عدل الهی، مرده‌ها زنده می‌شوند، همه آماده می‌شوند برای بازپرسی و چه وحشتی دارد، آنهایی که منکر بودند، می‌گویند: وای بر ما، «هذا يَوْمُ الْفَصْلِ الَّذِي كُنْتُمْ بِهِ تُكَذِّبُونَ» به آنها گفته می‌شود این روز، روز جدایی حق از باطل است. امام کاظم گریه می‌کرد برای ساعتی که منادی ندا می‌دهد، «وَ امْتازُوا الْيَوْمَ أَيُّهَا الْمُجْرِمُونَ» (یس/59) فرشتگان می‌گویند: مجرمان این طرف بیایند. خوب‌ها و بدها از هم جدا می‌شوند، حق از باطل جدا می‌شود. خداوند به فرشته‌ها دستور می‌دهد ستمگران را جمع کنید و همکاران و دستیارانشان را «احْشُرُوا الَّذِينَ ظَلَمُوا وَ أَزْواجَهُمْ وَ ما كانُوا يَعْبُدُونَ، مِنْ دُونِ اللَّهِ فَاهْدُوهُمْ إِلى‏ صِراطِ الْجَحِيمِ» اینها را به سمت جهنم راهنمایی کنید. «وَ قِفُوهُمْ إِنَّهُمْ مَسْؤُلُونَ» بایستند پاسخ بدهند. خدا رحمت کند علامه طباطبایی می‌فرمود: قرآن را با استفاده از قرآن تفسیر کنید. این «یوم الدین» چیست که در نماز اینقدر تکرار می‌کنیم؟ به نماز می‌ایستیم هر روز ده بار یاد می‌کنیم حساب و کتاب، میزان و بهشت و جهنم، اگر نمازگزار این را با توجه بگوید: خطا نمی‌کند.
فراز سوم سوره ذاریات است «وَ الذَّارِياتِ‏ ذَرْواً» قسم به بادهایی که ابرها را به حرکت می‌آورند. باد نعمت بزرگی است. «فَالْحامِلاتِ وِقْراً» قسم به ابرهایی که آبستن باران هستند. «فَالْجارِياتِ يُسْراً» قسم به کشتی‌هایی که در دریاها به راحتی در حال حرکت هستند. «فَالْمُقَسِّماتِ أَمْراً» قسم به فرشتگانی به فرمان خدا امور عالم را بین خودشان تقسیم کردند. معلوم است خدا می‌خواهد موضوع مهمی را به ما بگوید. این آیات به ما می‌فهماند که ما آدم‌ها نسبت به قیامت و عالم برزخ بی خیال هستیم. پیغمبر فرمود: بدیهی‌ترین موضوعی که انسان‌ها نسبت به آن بی‌توجه هستند، مرگ است. برای همین است که خودشان را برای عالم پس از مرگ آماده نمی‌کنند و عزرائیل برسد او بیدار می‌شود. «إِنَّما تُوعَدُونَ لَصادِقٌ» وعده‌هایی که به شما داده شده درست است، «وَ إِنَّ الدِّينَ لَواقِعٌ» این پاداش و کیفر رخ خواهد داد. وعده‌هایی که خداوند داده حق است و شوخی نگیرید. آمریکایی‌ها ضبط صوتی در قبر گذاشتند ببینند که شب اول قبر کسی می‌آید، سؤال و جوابی هست؟ بعد دیدند نه، چیزی ضبط نشده است. آمریکایی بی اعتقاد نمی‌داند این جهان فضاهای متنوعی دارد و فقط یک فضا ندارد. فضاهایی است که امواجش را همه نمی‌توانند دریافت کنند. 124 هزار پیامبر آمدند این را به ما بگویند که پس از مردن دنیای دیگری هست. خودت را برای آن دنیا آماده کن. می‌فرماید: «إِنَّما تُوعَدُونَ لَصادِقٌ» وعده‌هایی که خدا داده است، ابرار به بهشت می‌روند و بدکاران به جهنم، درست است. دین یعنی جزا، کیفر و پاداش رخ خواهد داد.
فراز چهارم سوره معارج آیه 19 به بعد است. «إِنَّ الْإِنْسانَ‏ خُلِقَ‏ هَلُوعاً» انسان حریص آفریده شده است. مگر اینکه تربیت شود و حرص را کنار بگذارد. «إِذا مَسَّهُ الشَّرُّ جَزُوعاً» مصیبت پیش بیاید، جیغ می‌کشد. «وَ إِذا مَسَّهُ الْخَيْرُ مَنُوعاً» نعمتی به او برسد دریغ می‌کند، «إِلَّا الْمُصَلِّينَ» مگر نمازگزاران که هم در مصائب خوددار هستند و صبور هستند و هم وقتی نعمتی به آنها داده شد به دیگران می‌دهند. «الَّذِينَ هُمْ عَلى‏ صَلاتِهِمْ دائِمُونَ» خوشا آنان که دائم در نمازند. حضرت فرمودند: یک نفر در یک جمع که به یاد خدا هست، همچون تک درختی است در کویر. اما اگر همه به یاد خدا باشند، مثل سرزمین شمال ایران است که هرچه نگاه می‌کند درختان موج می‌زنند. «وَ الَّذِينَ فِي أَمْوالِهِمْ حَقٌّ مَعْلُومٌ» نمازگزاران کسانی هستند که در اموال آنها یک بخش مشخصی هست و برای خودشان نیست. برای بیچاره‌هاست. نمازگزاری که به بیچاره توجه ندارد، به سائل توجه ندارد نمازگزار نیست. «وَ الَّذِينَ يُصَدِّقُونَ بِيَوْمِ الدِّينِ» نمازگزاران آنهایی هستند که روز جزا را تصدیق می‌کنند. گاهی هم گناه می‌کنند از روی جهالت و غفلت است، پروردگارا مرا بیامرز. بهشت و جهنم را قبول دارم. در ماه رمضان می‌گوییم: «خلصنا من النار» آتشی وجود دارد و ممکن است اگر من کوتاهی کنم دامن مرا بگیرد. اینها برکات معارف «مالک یوم الدین» است. آنجایی که منافع ما هست ولی حرام است، به حرام نزدیک نمی‌شویم. خط قرمزها را رعایت می‌کنیم و عمرمان را تلف نمی‌کنیم. جوانی روز قیامت از من می‌پرسند، عمر و مال را از من می‌پرسند. از ولایت می‌پرسند. رهبری تو چه کسی بود؟ خودت را برای آن روز آماده کن. اگر معرفت به قیامت نبود چگونه عاشقانه جان می‌دادند، امام حسین(ع) شب عاشورا جایگاه شهدا را به آنها نشان داد. لذا روز عاشورا هرچه به سمت عصر عاشورا نزدیک‌تر می‌شدند، چهره‌هایشان خوشرنگ‌تر می‌شد. «وَ الَّذِينَ هُمْ مِنْ عَذابِ رَبِّهِمْ مُشْفِقُونَ» آنان که از عذاب پروردگارشان ترسان هستند.
فراز پنجم سوره مدثر آیه 40 تا 47 است. «إِلَّا أَصْحابَ‏ الْيَمِينِ» اصحاب یمین در بهشت چگونه هستند؟ «فِي جَنَّاتٍ يَتَساءَلُونَ عَنِ الْمُجْرِمِينَ» گفتگوهایی بین بهشتیان و جهنمیان هست که قرآن گزارش می‌کند، بهشتیان از جهنمیان می‌پرسند که چه شد شما در آتش افتادید، «ما سَلَكَكُمْ فِي سَقَرَ» سَقَر طبقه چهارم جهنم است. جهنم زندان هفت طبقه خداست، طبقه چهارم نامش سَقَر است، چه شد شما جهنمی شدید؟ «قالُوا لَمْ نَكُ مِنَ الْمُصَلِّينَ» از نمازگزاران نبودیم. «وَ لَمْ نَكُ نُطْعِمُ الْمِسْكِينَ» نسبت به بیچاره‌ها بی توجه بودیم. «وَ كُنَّا نَخُوضُ مَعَ الْخائِضِينَ» همرنگ جماعت فاسد می‌شدیم. «وَ كُنَّا نُكَذِّبُ بِيَوْمِ الدِّينِ» این یوم الدین را دروغ می‌شمردیم. روز جزاء و پاداش دروغ است. «حَتَّى أَتانَا الْيَقِينُ» تا اینکه مرگ به سراغ ما آمد.
سوره مطففین، «بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمنِ الرَّحِيم‏، وَيْلٌ لِلْمُطَفِّفِينَ‏» مطفف یعنی کم فروش، کم فروشی یک بیماری اقتصادی است که در زمان انبیای قبل چون حضرت شعیب بوده و هنوز هم ادامه دارد. انسان بخاطر حرص و طمعی که دارد به این بلا مبتلا می‌شود. «الَّذِينَ إِذَا اكْتالُوا عَلَى النَّاسِ يَسْتَوْفُونَ» یک کالایی را می‌خواهد بخرد، دقت می‌کند گرم به گرم و عدد به عدد درست باشد. «وَ إِذا كالُوهُمْ أَوْ وَزَنُوهُمْ يُخْسِرُونَ» اما بخواهد بفروشد کم می‌گذارد. روی جعبه نوشته که بسته پنجاه تایی است، بعد که می‌شماریم کم است. یا از وزنش کم می‌کند. ابعاد ظرفش را حفظ می‌کند، ظرف پنیر همان ظرف است ولی نیم سانت این ظرف پنیر کم شده است. «أَ لا يَظُنُّ أُولئِكَ أَنَّهُمْ مَبْعُوثُونَ لِيَوْمٍ عَظِيمٍ» اینطور آدم‌ها نمی‌دانند برای روز بزرگی برانگیخته خواهند شد. حاج آقای قرائتی می‌فرماید: منکرها هم طبقه‌بندی دارند، یک منکر اقتصادی از آن بالاتر یک منکر اعتقادی است. یعنی ریشه خیلی از رفتارهای بد ما بی توجهی به اعتقادات است. اگر اعتقاد به قیامت باشد، کم فروشی نمی‌کند. آن روز بزرگ چه روزی است؟ «يَوْمَ يَقُومُ النَّاسُ لِرَبِّ الْعالَمِينَ» روزی که مردم در دادگاه عدل الهی در پیشگاه خدا می‌ایستند. «كَلَّا إِنَّ كِتابَ‏ الفُجَّارِ لَفِي سِجِّين‏»  اینطور که آنها فکر می‌کنند نیست. کتاب بدکاران در عمق جهنم است. «وَ ما أَدْراكَ ما سِجِّينٌ» تو چه می‌دانی سجین چیست؟ «كِتابٌ مَرْقُومٌ» سرنوشتی است رقم زده شده، «وَيْلٌ يَوْمَئِذٍ لِلْمُكَذِّبِينَ» وای در آن روز بر آنهایی که می‌گفتند: دروغ است. «الَّذِينَ يُكَذِّبُونَ بِيَوْمِ الدِّينِ» آنهایی که می‌گفتند: یوم الدین دروغ است. یعنی روز پاداش و روز کیفر دروغ است. «وَ ما يُهْلِكُنا إِلَّا الدَّهْر» (جاثیه/24) یعنی روزگار ما را نابود می‌کند و بعد هم خبر دیگری نیست. همه چیز تمام می‌شود اما انبیاء گفتند: تمام نمی‌شود و شروع یک راه بزرگتر برای ابرار و نیکان و فوق العاده شیرین و برای بدکاران فوق العاده سخت است.
فراز هفتم سوره ماعون است، «أَ رَأَيْتَ‏ الَّذِي يُكَذِّبُ بِالدِّينِ» آیا می‌شناسی کسی را که روز جزا را قبول ندارد و می‌گوید: دروغ است. توضیحی که آیه می‌دهد مطالبی را خدا فرمود که به ما برمی‌گردد، یعنی ما که می‌گوییم قبول داریم. یعنی به کفار و مشرکین برنمی‌گردد. فکر نکنیم مخاطب ما نیستیم. وسط سوره می‌فرماید: وای بر نمازخوان‌ها! قاعدتاً باید بفرماید: وای بر بی‌نمازها. آیا می‌شناسی کسی را که این یوم الدین را قبول ندارد. جزاء و پاداش را قبول ندارد. «فَذلِكَ الَّذِي يَدُعُّ الْيَتِيمَ» آن کسی که یتیم را از خودش می‌راند. «وَ لا يَحُضُّ عَلى‏ طَعامِ الْمِسْكِينِ» نسبت به طعام بیچاره‌ها بی تفاوت است. حتی اگر ندارد، می‌تواند تبلیغ کند و پیامک بزند و یا پولی را از دوستانش بدهد، این کار را نمی‌کند. دیگران را تشویق به طعام مسکین نمی‌کند. اهل‌بیت ما با اینکه روزه‌دار بودند و نیاز به طعام داشتند ولی اعتقاد به قیامت باعث شد «إِنَّما نُطْعِمُكُمْ‏ لِوَجْهِ اللَّهِ لا نُرِيدُ مِنْكُمْ جَزاءً وَ لا شُكُوراً إِنَّا نَخافُ مِنْ رَبِّنا يَوْماً عَبُوساً قَمْطَرِيراً» (انسان/9) کسی که اعتقاد دارد گرسنگی را تحمل می‌کند و می‌گوید: باشد برای قیامتم! «فَوَيْلٌ لِلْمُصَلِّينَ» وای بر نمازگزاران، «الَّذِينَ هُمْ عَنْ صَلاتِهِمْ ساهُونَ» آنان که از نمازشان غافل هستند. نماز برای تربیت و ترحم است. «الَّذِينَ هُمْ يُراؤُنَ» نمازخوانی که ریا می‌کند، چه کسی ریا می‌کند؟ کسی که یا خدا را ناظر نمی‌داند و یا قیامت را باور ندارد اما کسی که قیامت را قبول داشته باشد از ریا فاصله می‌گیرد و می‌گوید: من نمازی می‌خواهم که برای قیامت و قبر من بماند. پروردگار نمازم را برای خوشایند بودن تو انجام می‌دهم نه برای این و آن و از ترس این و آن. مالک یوم الدین که ضمیمه شده با الرحمن الرحیم، باعث تربیت انسان می‌شود. «وَ يَمْنَعُونَ الْماعُونَ» ماعون اینطور تفسیر شده، وسایلی در بعضی خانه‌ها هست و در همه خانه‌ها نیست، دیگ بزرگ، نردبان، وسایلی که گاهی لازم می‌شود. همسایه‌ها می‌آیند از یک دیگر بگیرند، اما او نمی‌دهد و بخل می‌ورزد. اگر به قیامت باور داشته باشد می‌گوید: این یک نوع کمک کردن به هم نوع است. بعضی تفسیر کردند «یمنعون الماعون» یعنی انفاق نمی‌کند.
شریعتی: همین لفظ «مالک یوم الدین» که روزی چند بار در نماز تکرار می‌کنیم، تلقین این هم مهم است و به کارهای ما جهت می‌دهد.
حاج آقای بهشتی: یکی از چیزهایی که در خود ما و دیگران اثر دارد تکرار و تلقین است. وقتی نماز می‌خوانیم به مفاهیم و معانی اذکار دقت کنید. می‌بینید این نماز در شوق و امید و معرفت و سلامت شما تأثیرگذار است.
شریعتی: چقدر خوب است ثواب تلاوت آیات امروز را هدیه کنیم به شهدایی که مظلومانه در این حادثه تروریستی به شهادت رسیدند، انشاءالله همه مهمان سفره‌ی امام رضا باشند. فردا تهران دیدنی‌تر از همیشه خواهد بود و همه حضور پیدا می‌کنیم و یک اعلام قدرشناسی نسبت به زحمات و رشادت‌های ایشان خواهد بود. امروز صفحه 277 قرآن کریم، آیات 88 تا 93 سوره مبارکه نحل را تلاوت خواهیم کرد.
«الَّذِينَ كَفَرُوا وَ صَدُّوا عَنْ‏ سَبِيلِ‏ اللَّهِ‏ زِدْناهُمْ عَذاباً فَوْقَ الْعَذابِ بِما كانُوا يُفْسِدُونَ «88» وَ يَوْمَ نَبْعَثُ فِي كُلِّ أُمَّةٍ شَهِيداً عَلَيْهِمْ مِنْ أَنْفُسِهِمْ وَ جِئْنا بِكَ شَهِيداً عَلى‏ هؤُلاءِ وَ نَزَّلْنا عَلَيْكَ الْكِتابَ تِبْياناً لِكُلِّ شَيْ‏ءٍ وَ هُدىً وَ رَحْمَةً وَ بُشْرى‏ لِلْمُسْلِمِينَ «89» إِنَّ اللَّهَ يَأْمُرُ بِالْعَدْلِ وَ الْإِحْسانِ وَ إِيتاءِ ذِي الْقُرْبى‏ وَ يَنْهى‏ عَنِ الْفَحْشاءِ وَ الْمُنْكَرِ وَ الْبَغْيِ يَعِظُكُمْ لَعَلَّكُمْ تَذَكَّرُونَ «90» وَ أَوْفُوا بِعَهْدِ اللَّهِ إِذا عاهَدْتُمْ وَ لا تَنْقُضُوا الْأَيْمانَ بَعْدَ تَوْكِيدِها وَ قَدْ جَعَلْتُمُ اللَّهَ عَلَيْكُمْ كَفِيلًا إِنَّ اللَّهَ يَعْلَمُ ما تَفْعَلُونَ «91» وَ لا تَكُونُوا كَالَّتِي نَقَضَتْ غَزْلَها مِنْ بَعْدِ قُوَّةٍ أَنْكاثاً تَتَّخِذُونَ أَيْمانَكُمْ دَخَلًا بَيْنَكُمْ أَنْ تَكُونَ أُمَّةٌ هِيَ أَرْبى‏ مِنْ أُمَّةٍ إِنَّما يَبْلُوكُمُ اللَّهُ بِهِ وَ لَيُبَيِّنَنَّ لَكُمْ يَوْمَ الْقِيامَةِ ما كُنْتُمْ فِيهِ تَخْتَلِفُونَ «92» وَ لَوْ شاءَ اللَّهُ لَجَعَلَكُمْ أُمَّةً واحِدَةً وَ لكِنْ يُضِلُّ مَنْ يَشاءُ وَ يَهْدِي مَنْ يَشاءُ وَ لَتُسْئَلُنَّ عَمَّا كُنْتُمْ تَعْمَلُونَ»
ترجمه آیات: كسانى‏كه كافر شدند و (مردم را) از راه خدا بازداشتند، به سزاى فساد مداومشان عذابى بر عذابشان افزوديم. و (ياد كن) روزى را كه در هر امّتى، شاهدى بر آنان از خودشان برانگيزيم و تو را بر آنان گواه آوريم و بر تو اين كتاب را نازل كرديم كه روشنگر هر چيز است و مايه‏ى هدايت و رحمت و بشارت براى مسلمانان است. همانا خداوند (مردم را) به عدل و احسان و دادن (حق) خويشاوندان، فرمان مى‏دهد و از كارهاى زشت و ناپسند و تجاوز، نهى مى‏فرمايد او شما را موعظه مى‏كند باشد كه متذكّر شويد. و به عهد خدا آنگاه كه پيمان بستيد وفادار باشيد و سوگندها را پس از استوار ساختنش نشكنيد، زيرا كه خدا را بر خودتان كفيل (وگواه وضامن) قرار داده‏ايد. همانا خداوند آنچه انجام مى‏دهيد مى‏داند. و مانند آن زن نباشيد كه بافته‏ى خويش را پس از محكم بافتن، رشته رشته مى‏كرد، سوگندهاى خود را دستاويز (فريب و خيانت) ميان خودتان مى‏گيريد به خيال آنكه گروهى از گروه ديگرى بيشتر است، (وپيمانى را كه با گروه ضعيف بسته‏ايد مى‏شكنيد) جز اين نيست كه خداوند شما را با آن سوگندها، آزمايش مى‏كند و حتماً آنچه را كه در آن اختلاف مى‏كرديد در قيامت برايتان روشن خواهد ساخت. و اگر خداوند خواسته بود (همه شما را به طور اكراه و اجبار) يك امّت (مؤمن و) متحد قرار داده بود، (تا ميان شما هيچ اختلافى نباشد، ولى اين اجبار و اكراه خلاف سنّت و برنامه اوست و لذا) هر كه را بخواهد گمراه مى‏كند (و به حال خودش وامى‏گذارد) و هر كه را بخواهد (و استحقاق هدايت دارد) هدايت مى‏كند و قطعاً شما از آنچه انجام مى‏داديد بازخواست خواهيد شد.
شریعتی: انشاءالله تمام این آیات قرآن کریم به دل ما بنشیند و معاد باور شویم و باور کنیم
این زندگی مکثی است ما بین دو تا سجده *** استغفراللهی بگو ما باز می‌گردیم
خوش به حال آنهایی که بازگشتشان با شهادت است، مثل حاج قاسم سلیمانی. اشاره قرآنی را بفرمایید.
حاج آقای بهشتی: «الَّذِينَ كَفَرُوا وَ صَدُّوا عَنْ‏ سَبِيلِ‏ اللَّهِ‏» آنهایی که حق را پوشاندند و انکار کردند و جلوی راه خدا را گرفتند، «زِدْناهُمْ عَذاباً فَوْقَ الْعَذابِ» عذابی فوق عذاب دیگر می‌افزاییم، «بِما كانُوا يُفْسِدُونَ» بخاطر آن فسادی که کردند. انشاءالله به حول و قوه الهی و براساس سنت الهی راه حق پرستان باز خواهد شد و امت اسلامی روی خوش خواهد دید و استکبار جهانی و اسرائیل و آل سعود روزهای تلخی را در پیش دارند. وعده‌های خدا راست است و امت اسلام صداقت این وعده‌های خدا را با چشمان خود خواهند دید.
شریعتی: این هفته قرار گذاشتیم در مورد شخصیت جناب فضه صحبت کنیم.
حاج آقای بهشتی: حضرت فضه بانویی است که بیست سال با قرآن سخن می‌گفت. فاطمه زهرا(س) کارش در خانه خیلی سخت بود. بچه‌هایی با فاصله سنی کم داشت. شوهرش غالباً در خانه نبود، یا در جبهه بود یا کمک پیامبر بود در کارهای تدبیر حکومت لذا یکبار که امیرالمؤمنین به خانه آمد دید دست‌های همسر و شانه‌های او بخاطر کار زیاد پینه بسته است. زن و شوهر کمک کردند که کمک کاری از پیغمبر بگیرند. امیرالمؤمنین به خانه پیامبر آمدند و حضرت مهمان داشتند و رویشان نشد بیان کنند، فردا صبح پیغمبر تشریف آوردند و پرسیدند: کارتان چه بود؟ قصه را تعریف کردند و بعد حضرت تسبیحات را به دخترش یاد داد. دختر پیغمبر هم دختر خدیجه است و یکی از ثروتمندان بزرگ عرب و الآن در خانه محقری با عشق و داوطلبانه زندگی می‌کند. مدتی گذشت و جنگی پیش آمد و از غنایم جنگ فضه قسمت این خانواده شد. نام فضه را پیغمبر بر روی او گذاشت به معنی نقره، به خانه فاطمه زهرا که آمد، گفتند: فضه جان، یک روز تو و یک روز من! حاضر نشدند همه کارها به روی دوش او باشد. تقسیم کار کردند و از همانجا آموزش قرآن شروع شد. کدام خانه را داریم که صاحبخانه به فکر معنویت خدمتکار و تربیت او باشد؟ طوری قرآن را به او یاد بده که بیست سال هرکس از او سؤال بپرسد با قرآن جواب می‌دهد. در شهادت حضرت فاطمه هم وقتی امیرالمؤمنین پیکر حضرت زهرا را غسل دادند، کفن کردند، بچه‌ها را صدا زدند که بیایید برای بار آخر وداع کنید و این بار فضه را هم صدا زدند. ای حسن و ای حسین، ای زینب و ام کلثوم و ای فضه! در ماجرای سوره هل أتی که نذر کرد امیرالمؤمنین با فاطمه زهرا برای شفای بچه‌ها روزه بگیرند. پنج نفر روزه گرفتند با اینکه دو نفر نذر کرده بودند. بنا شد امیرالمؤمنین و فاطمه زهرا روزه بگیرند، بچه‌ها هم گفتند: ما هم می‌خواهیم روزه بگیریم. وقتی کار خوبی رخ می‌دهد به آن بپیوندیم. وقتی مسکین و یتیم و اسیر آمدند، فضه هم همراهی کرد و غذایش را نخورد و سه روز روزه‌داری کرد. از همه التماس دعا داریم، صدقه بدهید تا این مراسم، مراسم امام زمان پسند و سرمایه‌ای برای عاقبت انقلاب باشد.    
شریعتی: دعا بفرمایید و آمین بگوییم.
حاج آقای بهشتی: خدایا ما را ادامه دهنده راه شهیدان و تحقق بخش آرمان شهیدان قرار بده، خون آنها را حتماً به ثمر می‌رسانی، ما را شاهد جلوه‌های پیروزی مسلمین قرار بده.
شریعتی: خط خون نقطه‌ی پایان سلیمانی نیست *** بهراسید که این اول بسم الله است
«السلام علیک یا أبا عبدالله»