main logo of samtekhoda

98-03-13-حجت الاسلام والمسلمین فرحزاد-شرح دعای هفدهم (شناخت شیطان)

حجت الاسلام والمسلمين فرحزاد – سیری در صحیفه سجادیه، شرح دعای هفدهم (شناخت شیطان)
برنامه سمت خدا
موضوع برنامه: سیری در صحیفه سجادیه، شرح دعای هفدهم (شناخت شیطان)
كارشناس: حجت الاسلام والمسلمين فرحزاد
تاريخ پخش: 13-03- 98
شریعتی:
بسم الله الرحمن الرحیم، اللهم صل علی محمد و آل محمد و عجل فرجهم.
آقا سلام، ماه مبارک تمام شد *** شب‌های آخر من و ماه صیام شد
درهایی از ضیافت حق بسته شد ولی *** پشت در نگاه شما ازدحام شد
سفره دوباره جمع شد و دیر آمدیم *** دیر آمدیم و قسمت ما فیض عام شد
بین دعای آخر سفره دعا کنید *** شاید که سال، سال ظهور امام شد
آقا دعا کنید که شب‌های آخر است *** شاید که مهمانی ما هم به کام شد
«اللَّهُمَّ لَا تَجْعَلْهُ آخِرَ الْعَهْدِ مِنْ‏ صِيَامِنَا إِيَّاهُ فَإِنْ جَعَلْتَهُ فَاجْعَلْنِي مَرْحُوماً وَ لَا تَجْعَلْنِي مَحْرُوماً» سلام می‌کنم به همه بیننده‌ها و شنونده‌های خوبمان، طاعات و عبادات شما قبول باشد. حاج آقای فرحزاد سلام علیکم، خیلی خوش آمدید.
حاج آقای فرحزاد: عرض سلام دارم خدمت جنابعالی و بینندگان و شنوندگان عزیز. آرزوی قبولی طاعات را داریم. انشاءالله ماه رمضان را با بهترین عنایات خدا پشت سر بگذاریم و از امشب غفلت نکنیم. در روایات داریم خدای متعال در هر شبی یک میلیون نفر را از آتش جهنم آزاد می‌کند. هر ساعتی یک میلیون، شب‌های قدر عفو عمومی است، شب آخر ماه به تعداد کل ماه، رحمت الهی جوشش می‌کند و هم شب عید فطر و هم شب آخر عنایت و لطف خدا خیلی ریزش دارد. اگر کسی از این قافله جا مانده است، امشب و فردا را قدر بداند. پیغمبر ما فرمودند: «فإنّ‏ الشقي‏ من‏ حرم‏ غفران اللّه في هذا الشهر العظيم» شقی و بدبخت کسی است که از رحمت خدا در این ماه محروم شود. یک ماه سفره الهی پهن است و استفاده نکند. از همه عزیزانی که در ماه رمضان برنامه اعتکاف را در مشهد، قم و جمکران برگزار کردند تشکر می‌کنم. انشاءالله سالهای دیگر هم این سنت الهی بهتر و کاملتر برگزار شود.
شریعتی: ماه مبارک رمضان گره خورده با صحیفه سجادیه، امروز برای ما از دعای هفدهم صحیفه سجادیه صخن خواهند گفت.
حاج آقای فرحزاد: بسم الله الرحمن الرحیم، الحمدلله رب العالمین، اللهم صل علی محمد و آل محمد و عجل فرجهم.  
در دعای هفدهم حضرت پناهندگی به خدا از شر شیطان و چه کار کنیم راهکارهایی که از شر شیطان محفوظ بمانیم، حضرت می‌فرماید: «اللهم صل علی محمد و آله» در جا جای صحیفه و دعاهای ما ذکر صلوات تکرار شده است. «وَ اشْغَلْهُ‏ عَنَّا بِبَعْضِ‏ أَعْدَائِكَ» خدایا شیطان را مشغول کن به دشمنانت ور برود. اینکه دشمن به دشمن بزند و ما این وسط جان سالم به در ببریم. خدایا شیطان را به بعضی از دشمنانت مشغول کن «وَ اعْصِمْنَا مِنْهُ بِحُسْنِ رِعَايَتِكَ» ما را در عصمت خودت، با رعایت کامل هوای ما را داشته باش و ما را از خطرات شیطان حفظ کن و نگهدار. «وَ اكْفِنَا خَتْرَهُ» از مکر و نیرنگ‌های شیطان ما را کفایت کن. «وَ وَلِّنَا ظَهْرَهُ» رویش را از ما برگردان. «وَ اقْطَعْ عَنَّا إِثْرَهُ» خدایا گام‌های شیطان را از ما قطع کن که نتواند طرف ما بیاید. «اللَّهُمَّ صَلِّ عَلَى مُحَمَّدٍ وَ آلِهِ» هنگام ذکر نام پیغمبر صلوات مستحب مؤکد است، شیخ صدوق و شیخ بهایی و دیگر بزرگان واجب می‌دانند.
«وَ أَمْتِعْنَا مِنَ الْهُدَى بِمِثْلِ ضَلَالَتِهِ» به جای گمراهی‌هایی که شیطان به ما ارائه می‌دهد، شما با هدایت خودت ما را بهره‌مند ساز. «وَ زَوِّدْنَا مِنَ الْتَّقْوَى ضِدَّ غَوَايَتِهِ» در مقابل گمراه کردن شیطان ما را به مسیر تقوا، اصلاً فلسفه وجوب ماه رمضان این است که تقوایمان مایه‌دار شود. پر رنگ شود، چیزی که ما را از شر شیطان حفظ می‌کند، تقواست. هرچه بتوانیم ملکه تقوا و خویشتن‌داری را در مقابل گناه قوی کنیم، در مقابل شیطان بیمه شدیم. «وَ اسْلُكْ بِنَا مِنَ التُّقَى خِلَافَ سَبِيلِهِ مِنَ الرَّدَى» خدایا ما را در مسیر تقوا، خلاف راه شیطان که به پستی دعوت می‌کند، ما را به وسیله تقوا حفظ کن. «اللَّهُمَّ لَا تَجْعَلْ لَهُ فِي قُلُوبِنَا مَدْخَلًا» خدایا در دل ما راه ورود برای او قرار نده. «وَ لَا تُوطِنَنَّ لَهُ فِيمَا لَدَيْنَا مَنْزِلًا» راه‌های ورود به شیطان را ببند و در درون ما جایگاهی برای شیطان قرار نده که بیاید وطن بگیرد و بماند. «اللَّهُمَّ وَ مَا سَوَّلَ لَنَا مِنْ بَاطِلٍ فَعَرِّفْنَاهُ» شیطان تسویلات خیلی دارد. چون با بنده‌های خوب خدا و انبیاء دست و پنجه نرم کرده است. تجربه زیاد دارد، اینطور نیست که شیطان چیز بلد نباشد. مواعظی که شیطان به انبیاء داشته است. مواعظ بزرگ که مثلاً بعضی از انبیاء می‌خواستند گوش ندهند ولی خدا فرمود: گوش بدهید.
شخصی به نام علی بن محمد، از دوستان امام باقر(ع) است. به ابلیس برخورد کردند، خودش را معرفی کرد و گفت: من کسی هستم که حضرت آدم را از بهشت بیرون کردم و قابیل را وادار کردم هابیل را بکشد و در همه فتنه‌ها بودم. من ابلیس رانده شده از در خانه خدا هستم! گفت: به او گفتم یک موعظه بکن، تو خیلی تجربه داری! گاهی دشمن هم حرف حسابی می‌زند. حضرت امیر در نهج‌البلاغه می‌فرماید: «فَخُذِ الْحِكْمَةَ وَ لَوْ مِنْ‏ أَهْلِ‏ النِّفَاق‏» (نهج‌البلاغه/ص481) مثل سگی که یک دُر از دهانش بیافتد، دُر قیمت و ارزش دارد. حکمت را ولو از اهل نفاق و دشمنم بگیر، به آن گفتار نگاه کن. به او گفتم: حرف حسابی به من بزن. واقعاً حرف حسابی زد. امام باقر تأیید کردند. فرمودند: من دو تا نصیحت و موعظه می‌کنم، یکی برای دنیا و یکی برای آخرت و هردو کامل است. فرمودند: اگر در دنیا می‌خواهی خوشبخت و سعادتمند شوی و راحت زندگی کنی، «اقنع بالکفاف و العفاف» تجملات و تشریفات و چشم و هم چشمی و حرص و طمع بیچاره می‌کند. چه چیزی حضرت آدم را از بهشت بیرون کرده است؟ قانع و راضی باش، به اندازه گذران بار و توشه‌ات را برای آخرت ببند. اگر مهر دنیا از دلت بیرون برود، به اندازه کفاف و عفاف زندگی کنی، خوشی و راحتی همیشگی را داری. دیگر به هر بانکی بدهکار نیستی و راحت زندگی می‌کنی.
حضرت امیر فرمودند: «مَنْ عَمِلَ صالِحاً مِنْ ذَكَرٍ أَوْ أُنْثى‏ وَ هُوَ مُؤْمِنٌ فَلَنُحْيِيَنَّهُ حَياةً طَيِّبَةً» (نحل/97) کسی که از زن و مرد مؤمن عمل صالح انجام بدهد، خدا می‌گوید: حیات طیبه به او می‌دهیم. حضرت امیر فرمود: حیات طیبه قناعت است، قانع، گنجی است که تمام نمی‌شود. ولی مدگرایی و تشریفات، انتها ندارد. مثل سرابی که هی درونش فرو می‌روی. برای آخرت ما چه چیزی بیشتر از همه به درد می‌خورد؟ گفت: «اقْنَعْ مِنْ دُنْيَاكَ بِالْعَفَافِ وَ الْكَفَافِ وَ اسْتَعِنْ‏ عَلَى الْآخِرَةِ بِحُبِّ عَلِيِّ بْنِ أَبِي طَالِبٍ» (مناقب آل ابی طالب علیهم السلام/ج2/ص252) برای آخرت تو چیزی در عالم هستی بالاتر از محبت و ولایت علی بن ابی طالب پیدا نکردم. هیچ پیغمبر و فرشته مقربی به خدا نزدیک نشد الا با حبّ علی بن ابی طالب، هرکسی هم جهنم رفت با بغض علی بن ابی طالب رفت. اینطور نیست که شیطان حرف حسابی هم دارد و خیلی مفصل است. مثلاً ده تا حرف حسابی می‌زند و یک حرف ناحساب را قاطی می‌کند و آدم را به بیراهه می‌کشد. خیلی باید مواظب باشیم. لذا حضرت درخواست می‌کند، خدایا آنچه برای ما ظاهرسازی می‌کند و نقشه می‌کشد به ما بشناسان که ما از نقشه‌های شیطان خبردار شویم.
«وَ إِذَا عَرَّفْتَنَاهُ فَقِنَاهُ» وقتی مکرهای شیطان را فهمیدیم ما را حفظ کن به حیله‌هایش نیافتیم. «وَ بَصِّرْنَا مَا نُكَايِدُهُ بِهِ» کیدهایی که به ما می‌کند به ما بصیرت بده که بفهمیم. «وَ أَلْهِمْنَا مَا نُعِدُّهُ لَهُ» خدایا ما را از غفلتی که به ما وارد می‌کند و ما را غافل می‌کند، بیدار کن «وَ أَيْقِظْنَا عَنْ سِنَةِ الْغَفْلَةِ بِالرُّكُونِ إِلَيْهِ وَ أَحْسِنْ بِتَوْفِيقِكَ عَوْنَنَا عَلَيْهِ» توفیقات ما را زیاد کن که بر او غالب و مسلط شویم. اگر بحث ما را پیگیری کرده باشند، دو هفته پیش گفتیم: چند موضوع در مورد شیطان مطرح می‌کنیم. شیاطین چند قسم است. شیطان جنی که همین ابلیس و اعوان و انصارش هست. شیطان انسی هر آدمی که شیطنت دارد و در مسیر شیطان است. نفس اماره درونی که حضرت امیر فرمود: «شيطان‏ كل‏ إنسان‏ نفسه» خلقت ابلیس و شیطان اسراری دارد، اگر شیطان نباشد، حق و باطل معلوم نمی‌شود. انسان امتحان نمی‌شود. شیطان است که بازار دنیا و بازار امتحان را گرم کرده است. شیطان به خالص‌ها می‌گوید: من دسترسی ندارم، به سمت ناخالص‌ها می‌رود.
یکی از چیزهایی که باید توجه داشته باشیم این است که از دشمنی شیطان غافل نشویم. در قرآن هست «الشَّيْطانَ إِنَّهُ لَكُمْ‏ عَدُوٌّ مُبين‏» (یس/60) شیطان دشمن آشکار ماست، کمر بسته همینطور که پیغمبرها و امامان کمر بستند یک نفر جهنم نرود، شیطان در مقابل دستگاه و نماینده دارد که کسی به بهشت نرود و همه به جهنم بروند. دشمنی واقعی با بنی آدم دارد. شیطان را دست کم نگیریم. درباره‌ی یکی از عرفا نقل می‌کنند که گفتند: شما وقت مردن راحت شدی؟ گفت: نه، ممکن است لحظه آخر شیطان ایمان مرا بدزدد. چون از ما زخم خورده و می‌خواهد زهرش را بریزد. حضرت آدم خلیفة الله و صفی الله است و مظهر اسماء و صفات خدای متعال است. شیطان 24 ساعت کار می‌کند و در یک لحظه همه جا می‌تواند برود. بزرگی می‌گفت: چیزهایی که شیطان دارد و ما برای امامان نسبت می‌دهیم و می‌گوییم: اینها علم غیب دارند یا همه جا می‌توانند حاضر باشند، اینها را وهابی‌ها منکر می‌شوند. بابا شیطان که دشمن خداست اینها را دارد. طی الارض دارد، همه وقت بیدار است. علم به خیلی چیزها دارد. امام که نماینده خداست را انکار می‌کنند ولی در مورد شیطان اینها را قبول می‌کنند. شیطان با انبیاء دست و پنجه نرم کرده و خیلی تجربه دارد. حافظ می‌گوید:    
جایی که برق عصیان بر آدم صفی زد *** از ما چگونه زیبد دعوی بی گناهی
باید بیشتر به خدا پناه ببریم و از شر شیطان در امان باشیم. حافظ می‌گوید:
دام سخت است مگر یار شود لطف خدا *** ورنه آدم نبرد صرفه ز شیطان رجیم
شیطان مین گذاری می‌کند. قسم شیطان است، به خدا قسم خورده است «قالَ فَبِعِزَّتِكَ‏ لَأُغْوِيَنَّهُمْ أَجْمَعِينَ إِلَّا عِبادَكَ مِنْهُمُ الْمُخْلَصِينَ» (صاد/82) به خدا گفت: به عزتت قسم، زورم به بندگان خالص تو نمی‌رسد. شیخ مرتضی زاهد از علمای بزرگ تهران بود و خیلی آدم فوق العاده‌ای بود و صاحب کرامت بود. یک موقعی اطرافیان و خانم ایشان می‌بیند آقا چند روز غذا نمی‌خورد و ناراحت است. می‌گویند: چرا حالتان خوب نیست؟ می‌گوید: تازگی به حدیثی برخورد کردم که خیلی مرا نگران کرده است. حدیث این است که در روایت داریم شیطان به عدد راه‌های صلاح و مستقیم، راه انحرافی درست کرده است. یعنی     هر جنس خوبی یک جنس بدل یا چند جنس بدل کنارش است. این نگرانی که شیطان اینقدر می‌تواند کار کند، مرا نگران کرده است. لذا در فکر هستم چطور به خدا پناه ببریم که از شر شیطان در امان باشیم.
ملا علی معصومی کلام قشنگی دارد. قبرش در همدان زیارتگاه است. عالم برجسته‌ای بود. می‌فرمودند: ما هرجا رفتیم سجاده بیاندازیم دیدیم شیطان جلوتر از ما انداخته است. یعنی یک نقشه انحرافی که روی دست ما زده است. ریا، شرک، خرابکاری، حقه‌بازی و کلک، کنار هر حلالی حرام گذاشته است. کنار هر راه مستقیم یک راه انحرافی گذاشته است. اگر کسی نور الهی نداشته باشد در دام شیطان گرفتار می‌شود. در حالات مرحوم آ سید موسی زر آبادی که از بزرگان بود، شاگردانی داشت و صاحب کرامات بود. خواب و کشف و کرامات هم شیطانی داریم و هم رحمانی، یا باید استاد پخته‌ای باشد یا خود شخص نوری داشته باشد. مرتاض‌های هندی خیلی کرامات دارند. قطار را نگه می‌دارد. رفقای ما به هند رفتند، می‌گوید: به من گفت من اینقدر اراده قوی دارم بر خلاف میل خودت تو را حرکت می‌دهم. تو اراده کن راه نروی من تو را راه می‌برم. گفتند: تو با هرچه زور داری بایست، یکباره دیدم دارم راه می‌روم! گفت: راه برو من تو را نگه می‌دارم. اینها ریاضت‌هایی می‌کشند، مثلاً چند روز با یک بادام سر می‌کنند. کار به قرب و خدا و پیغمبر ندارد، تشخیص معجزه با کرامت، بعضی چیزها مثل معجزه کار هرکسی نیست، مثل زنده کرده مرده! ولی بعضی چیزها مشترک است، شیطان و شیاطین جنی و انسی هم می‌توانند و تشخیص آن خیلی پیچیده است. آقا موسی زر آبادی صاحب کرامت بود. یک موقع بیرون قزوین آمد بالای تپه‌ای رفت، شیطان می‌گوید: الآن نگاه کن تمام شهر قزوین و خانه‌هایش را اشراف دارم. همه چیز را می‌دید. می‌گوید: اینها را من به تو دادم، اگر می‌خواهی باشد یک وعده نمازت را باید ترک کنی. صبح نماز صبح نخوانی. این امر خداست، نمی‌توانم نخوانم. می‌گوید: اگر امر مرا اطاعت نکنی همه این کرامات را از تو می‌گیرم. می‌گوید: بگیر.
درباره‌ی امام هفتم(ع) داریم که در زمان حضرت کسی بود که هرکس در دستش هرچه پنهان می‌کرد و نیت می‌کرد، می‌گفت. خدمت امام هفتم آمد، امام او را امتحان کردند. حضرت به او گفتند: از کجا به اینجا رسیدی؟ گفت: من خلاف میلم و نفسم عمل کردم، این اثر وضعی‌اش است. حضرت می‌خواستند نجاتش بدهند. فرمودند: بیا مؤمن شو و مسلمان شو. گفت: نمی‌شوم. گفت: چرا؟ مگر بنا نداری خلاف میل و نفست عمل کنی؟ گفت: چشم! مسلمان شد. شهادتین گفت و شیعه شد. تمام آنها را از دست داد. چون شیطان به او القاء می‌کرد. دیگر تمام عنایات و اجرها را خدا در قیامت می‌گذارد. ما خواب شیطانی داریم، شیطان دستش خیلی باز است و با خیلی‌ها دست و پنجه نرم کرده است.
شهید دستغیب کتابی دارند به نام «استعاذه» پناه بردن به خدا، ایشان نمونه‌هایی می‌گوید که شیطان خیلی قوی است و کاربرد دارد، چنین و چنان می‌کند. داستان جالبی را در اول کتاب آورده است. می‌گوید: عالمی در یک روستایی زندگی می‌کردند،    یک نفر اهل روستا آمد گفت: فامیل ما، پدر ما در حال سکرات است، شما بیا شهادتین را تلقین کن. این عالم آمد، این آقا رو به قبله بود، در حال سکرات بود. گفت: «لا اله الا الله» از گوشه اتاق صدایی آمد «صدق عبدی» بنده من راست می‌گوید. بعد از چند لحظه کسی که در حال احتضار بود، گفت: یا الله! از گوشه اتاق صدا آمد: لبیک! این عالم خیلی نورانی بود. این عالم فهمید این صدا، صدای غیر عادی نیست. رو کرد به سمتی که این صدا می‌آید، گفت: چه کسی هستی؟ گفت: من ابلیس هستم. این پنجاه سال، هفتاد سال نوکر و بنده من بود. هفتاد سال حرف مرا گوش داده است. «لا اله الا الله» یعنی خدایی جز شیطان ندارم!! من اله او هستم. در این دنیا دنبال چه کسی رفتیم و پرچم چه کسی را بلند کردیم. کسی که همه عمرش با کلک و حیله زندگی کرده، آخر عمرش هم همین است، هرطور زندگی کنی همانطور می‌میری. واقعاً باید به خدا پناه ببریم.
مرحوم دولابی می‌فرمودند: شیطان به شکل و شمائل ظاهری هرکسی درمی‌آید و خیلی حیله بلد است. در حالات یکی از علمای بزرگ که صاحب کرامات بود و در علوم متبحّر بود، آمده است که یک موقع ابلیس نزد او می‌آید و زانو می‌زند. می‌گوید: فلان موضوع توحیدی و عرفانی نظر شما چیست؟ ایشان می‌گوید: نظرم این است. می‌گوید: نظر شما اشتباه است. می‌گوید: نه این درست است و شروع به بحث کردن می‌کند. هرچه شیطان می‌گوید این جواب می‌دهد، ده اشکال می‌کند و مباحثه می‌کنند. دست و پای شیطان را می‌بندد، می‌گوید: من محکومت کردم، می‌گوید: نه، تو محکومم نکردی. می‌گوید: چطور؟ استدلال‌هایی که کردی من جواب دادم. مغلوب شدی. می‌گوید: نه، من نقشه دیگر داشتم. در این یک ساعت می‌توانستی دعا بخوانی، قرآن بخوانی و با خدا انس بگیری. مردم را هدایت کنی. یک ساعت با من مشغول شدی. بهترین عمر و سرمایه تو را هدر دادم! اینکه زیاد حرف شیطان زدن، هرچه می‌توانیم فاصله بگیریم و فرار کنیم و سمت خدا برویم.
یکی از راه‌حل‌ها برای وسواس این است که به حرف شیطان گوش ندهیم. بی‌خیال شویم. خیلی ضربه می‌زند، فکر، وقت، عمر، نفس، قلب، اطرافیان و خودت را دائم مشغول می‌کند و تو فکر می‌کنی عبادت می‌کنی در صورتی که شش دانگ داری درگیر می‌شوی. من خواهش می‌کنم از وسواسی‌ها که شما چند سال حرف شیطان را گوش دادید، یکبار هم حرف مرا گوش بدهید و اعتنا نکنید. آدم وسواس نجس واقعی را ولو فکر می‌کند نجس است و باطل است، باشد به گردن من! دو روز خوب می‌شود. دیروز بنده خدایی آمد گفت: در مرز طلاق هستم، خانم من می‌گوید: فرش نجس است، در و دیوار نجس است، خیلی سخت است. مرا دیوانه کرده است! بیایید اعتنا نکنید، شیطان وسواس خناس است. درمانش بی اعتنایی است. هرچه بی اعتنایی کنید و توجه نکنید، درست می‌شود. انشاءالله خدا کمک کند.
شریعتی: شیطان شناسی یک هنر است که بتوانیم تشخیص بدهیم کدام حرکت شیطانی و کدام رحمانی است. امروز صفحه 61 قرآن کریم، آیات 84 تا 91 سوره مبارکه آل عمران را تلاوت خواهیم کرد.
«قُلْ آمَنَّا بِاللَّهِ وَ ما أُنْزِلَ‏ عَلَيْنا وَ ما أُنْزِلَ عَلى‏ إِبْراهِيمَ وَ إِسْماعِيلَ وَ إِسْحاقَ وَ يَعْقُوبَ وَ الْأَسْباطِ وَ ما أُوتِيَ مُوسى‏ وَ عِيسى‏ وَ النَّبِيُّونَ مِنْ رَبِّهِمْ لا نُفَرِّقُ بَيْنَ أَحَدٍ مِنْهُمْ وَ نَحْنُ لَهُ مُسْلِمُونَ‏ «85» وَ مَنْ يَبْتَغِ غَيْرَ الْإِسْلامِ دِيناً فَلَنْ يُقْبَلَ مِنْهُ وَ هُوَ فِي الْآخِرَةِ مِنَ الْخاسِرِينَ‏ «86» كَيْفَ يَهْدِي اللَّهُ قَوْماً كَفَرُوا بَعْدَ إِيمانِهِمْ وَ شَهِدُوا أَنَّ الرَّسُولَ حَقٌّ وَ جاءَهُمُ الْبَيِّناتُ وَ اللَّهُ لا يَهْدِي الْقَوْمَ الظَّالِمِين‏ «87» أُولئِكَ جَزاؤُهُمْ أَنَّ عَلَيْهِمْ لَعْنَةَ اللَّهِ وَ الْمَلائِكَةِ وَ النَّاسِ أَجْمَعِينَ‏ «88» خالِدِينَ فِيها لا يُخَفَّفُ عَنْهُمُ الْعَذابُ وَ لا هُمْ يُنْظَرُونَ‏ «89» إِلَّا الَّذِينَ تابُوا مِنْ بَعْدِ ذلِكَ وَ أَصْلَحُوا فَإِنَّ اللَّهَ غَفُورٌ رَحِيمٌ‏ «90» إِنَّ الَّذِينَ كَفَرُوا بَعْدَ إِيمانِهِمْ ثُمَّ ازْدادُوا كُفْراً لَنْ تُقْبَلَ تَوْبَتُهُمْ وَ أُولئِكَ هُمُ الضَّالُّون‏ «91» إِنَّ الَّذِينَ كَفَرُوا وَ ماتُوا وَ هُمْ كُفَّارٌ فَلَنْ يُقْبَلَ مِنْ أَحَدِهِمْ مِلْ‏ءُ الْأَرْضِ ذَهَباً وَ لَوِ افْتَدى‏ بِهِ أُولئِكَ لَهُمْ عَذابٌ أَلِيمٌ وَ ما لَهُمْ مِنْ ناصِرِين‏»
ترجمه آیات: بگو: به خدا و آنچه بر ما نازل شده و آنچه بر ابراهيم و اسماعيل و اسحاق و يعقوب و اسباط (پيامبران از نسل يعقوب) نازل گرديده وآنچه به موسى و عيسى و پيامبران ديگر، از طرف پروردگارشان داده شده (به همه‏ى آنها) ايمان آورده‏ايم و ميان هيچ‏يك از آنها فرقى نمى‏گذاريم وما تنها تسليم (فرمان) او هستيم. و هر كس غير از اسلام به سراغ دينى ديگر برود، پس هرگز از او قبول نمى‏شود و او در قيامت از زيانكاران خواهد بود. چگونه خداوند هدايت كند گروهى را كه بعد از ايمان و گواهى بر حقّانيت رسول و آمدن معجزات و دلايل روشن بر ايشان، باز هم كافر شدند، و خداوند گروه ستمكاران را هدايت نمى‏كند. آنان (كه با آن همه دلايل روشن وسابقه‏ى ايمان، مرتدّ شدند،) كيفرشان آن است كه لعنت خدا و فرشتگان و عموم مردم بر آنان باشد. آنها همواره مورد لعن (خدا وفرشتگان ومردم) هستند، نه عذاب از آنان كاسته شود و نه به آنها مهلت داده شود. مگر كسانى كه پس از آن، (از كفر و ارتداد) توبه كنند و (كردار و افكار خود را) اصلاح نمايند، كه همانا خداوند آمرزنده و مهربان است. البتّه كسانى كه پس از ايمان آوردن، كافر شدند وسپس بر كفر خود افزودند، هرگز توبه‏ى آنها پذيرفته نخواهد شد و آنها همان گمراهانند. همانا كسانى كه كفر ورزيدند و در حال كفر (بدون توبه) مردند، اگر چه زمين را پر از طلا كرده و به عنوان فديه و باز خريد (از عذاب) بدهند، هرگز از هيچ يك از آنان پذيرفته نمى‏شود. آنان را عذابى دردناك است و برايشان هيچ ياورى نيست.
شریعتی: اشاره قرآنی و نکته صلوات را بفرمایید.
حاج آقای فرحزاد: روایت جالبی از پیغمبر(ص) هست که فرمودند: ما دو نوع شیطان داریم، شیطان الجن و شیطان الانس، یک شیطان نامرئی، شیطان جن، ابلیس هم از جن است. «یبعد الشیطان الجن بلا حول و لا قوة الا بالله العلی العظیم» این ذکر را با توجه بگوییم، مخصوصاً کسانی که گرفتار غم و وسواس و خیالات و افسردگی هستند. حول و قوه ما از خداست. حولی بین ما و گناه حائل نمی‌شود مگر خدا، قوه بر بندگی خدا نداریم مگر با خدا، شیطان جنی با «لا حول و لا قوة الا بالله» دور می‌شود و شیطان انسی، رفقای ناباب، افراد ناجوری که دور ما هستند. «و یبعد الشیطان الانس بصلاة علی محمد و آل محمد» یک آثار صلوات این است که آدم‌های شرور و بد را از ما دور می‌کند.
در این صفحه از قرآن کریم، خدای مهربان می‌فرماید: «وَ مَنْ يَبْتَغِ غَيْرَ الْإِسْلامِ دِيناً فَلَنْ يُقْبَلَ مِنْهُ وَ هُوَ فِي الْآخِرَةِ مِنَ الْخاسِرِينَ» آمدن پیغمبر ما که خاتم انبیاء هست، همه ادیان گذشته را نسخ می‌کند. در این زمان هرکس پیرو دین اسلام که آئین الهی است و آخرین پیغمبر انبیای الهی آورده است، هرکس غیر اسلام دینی را انتخاب کند، از او پذیرفته نمی‌شود، قبول نمی‌شود. در آخرت هم جزء زیانکارها است. انشاءالله خدا کمک کند، یک بررسی اجمالی، چون اصول دین ما باید روی تحقیق باشد. یعنی کسی مکتب اسلام و آنچه از اهل‌بیت رسیده را بررسی کند، واقعاً جامع‌ترین و کامل‌ترین ادیانی است که در روی زمین مردم به آن عمل می‌کنند.
همانطور که هرسال اشاره می‌کنیم عزیزانی که صاحب دختر شدند و خیلی پیام داشتیم که زندگی ما بخاطر اینکه نام دخترمان را خدیجه گذاشتیم، خیلی عوض شده است. همینطور کسانی که برای حضرت خدیجه سفره اطعام انداختند. نام حضرت خدیجه پیغمبر و اهل‌بیت را خوشحال می‌کند. عزیزانی که از ماه رمضان گذشته تا آخر ماه رمضان امسال دخترخانم خود را به نام خدیجه نامگذاری کردند، به برنامه سمت خدا پیامک بدهند. پلاک طلای ارزشمندی هدیه خواهیم کرد. در مورد زوار اولی‌های مشهد مقدس هم با آستان قدس صحبت کردیم و قرار شد زوار اولی‌ها را اعزام کنیم. روحانیون زحمت بکشند، مخصوصاً در مناطق محروم و دور افتاده، میلیون‌ها نفر هستند که هنوز مشهد را ندیدند. انشاءالله مبلغین و روحانیون محل همت کنند و چهل نفر را ثبت نام کنند، ما سه روز از آنها در مشهد پذیرایی خواهیم کرد. عزیزانی که قصد دارند بانی شوند برای مشهد، قم، کربلا اقدام کنند. برای قم، به ازای هر نفر 50 هزار تومان، برای مشهد 200 هزار تومان، برای کربلا یک میلیون تومان هزینه می‌کنیم.
چون ممکن است فردا آخرین روز ماه رمضان باشد، دعای 45 صحیفه سجادیه دعای جذاب و زیبایی است. وداع ماه مبارک از زبان امام سجاد(ع) است.
شریعتی: چقدر حضرت سجاد(ع) با حزن و اندوه با این ماه خداحافظی می‌کنند. «السلام علیک یا شهر الله الاکبر و یا عید اولیائه»
حاج آقای فرحزاد: یک حدیث قدسی هست که خدای متعال می‌فرماید: «اهل طاعتی فی ضیافتی» آنهایی که این برکت ضیافت ماه مبارک رمضان که در مسیر خدا قرار گرفتند و طاعت و بندگی خدا را داشتند، اینها همه در مهمانی خدا بعد از ماه رمضان هم هستند. مستحب است بعد از رمضان شش روز روزه را ادامه بدهند و یکباره فاصله نگیرند. یک نکته در مورد کفاره عمد و غیر عمد بگویم، کفاره غیر عمد، آنهایی که عذر داشتند، خانم‌های شیرده، حامله، پیرمرد و پیرزن، آنهایی که مریضی داشتند کفاره جزئی دارند، بین دوم و نیم الی سه برای یک روزشان است. یعنی یک ماه 70، هشتاد هزار تومان می‌شود. اینها به دفتر مراجع مراجعه کنند و این دین را از گردن خود ادا کنند.
شریعتی: خیلی‌ها پرسیدند: چه کنیم که این حال و هوای ماه رمضان را بشود استمرار داد و این دل کندن که خیلی سخت است. اینکه بتوانیم دستاوردهای این ماه را حفظ کنیم، چه باید بکنیم؟
حاج آقای فرحزاد: در آخر خطبه شعبانیه پیغمبر(ص) سه جمله زیبا فرمودند. یکی اینکه فرمودند: «أيّها الناس إنّ أبواب‏ الجنان‏ في هذا الشهر مفتحة فاسألوا ربّكم أن لا يغلقها عليكم» در این ماه مبارک رمضان، درهای بهشت به سوی شما باز شده است. درهای بهشت چیست؟ سحرخیزی، ده دقیقه زودتر بلند شو، خدمت حاج آقای مرعشی نجفی رسیدم، نوجوان بودم. ایشان دو ساعت جلوتر به حرم می‌آمدند. به من فرمودند: خود بیدار بودن، ولو اینکه حال نماز شب هم نداشته باشد، بیداری سحر نورانیت فوق العاده دارد. سحر و بیداری سحر، نماز جماعت، مسجد و قرآن را یکباره کنار نگذاریم. قرآن برای زندگی دائمی ماست. از خدا بخواهیم این درها را به روی ما نبندد. در های جهنم هم به روی شما بسته شده است، خیلی‌ها هستند می‌گویند: اگر روزه نبودم فحش می‌دادم. پس در ماه رمضان در جهنم را بستی، این را محکم ببند. قفل هم بزنید که کلیدش هم گم شود. درهای جهنم بسته شده است، از خدا بخواهید این درها دیگر باز نشود. خیلی‌ها از حرام پرهیز کردند، در این ماه این در را ببندند. در این ماه سلطه شیاطین را از روی شما برداشته است. از خدا بخواهید شیاطین هیچوقت بر ما مسلط نشوند. پیغمبر ما فرمودند: «الصَّوْمُ‏ يُسَوِّدُ وَجْهَهُ» روزه روی شیطان را سیاه می‌کند «وَ الصَّدَقَةُ تَكْسِرُ ظَهْرَهُ» صدقه در همه ماه‌ها سفارش شده است، صدقه کمر شیطان را می‌شکند. هر روز یک مبلغی کنار بگذارید ولو ناچیز باشد. جا دارد تشکر کنم از عزیزانی که با این تورم و گرانی‌ها و مشکلات اقتصادی، باز هم چند میلیارد کمک کردند، برای اطعام و افطار و خیریه حضرت خدیجه کمک کردند. بسته‌های نیم میلیونی را به سیل زده‌ها و فقرا کمک کردیم. استغفار و توبه هم رگ قلب شیطان را قطع می‌کند. امشب و فردا فرصت خوبی برای توبه و استغفار است.
شریعتی: دعا بفرمایید و آمین بگوییم.
حاج آقای فرحزاد: خدایا تو را قسم می‌دهیم به حق محمد و آل محمد، از بهترین برکات ماه رمضان ما را بهره‌مند بگردان. به حق محمد و آل محمد هرچه به خوبان خودت مرحمت کردی، به ما مرحمت بفرما. هر بدی از آنها دور کردی از ما دور بفرما. قلب امام زمان از ما راضی و فرجش را نزدیک بگردان. خدایا به حق محمد و آل محمد آنهایی که اولاد ندارند، شغل ندارند، همسر ندارند، به همه آنها مرحمت بفرما. مریض‌ها را شفا عنایت بفرما. عید فطر را پیشاپیش تبریک می‌گوییم.
شریعتی: «والحمدلله رب العالمین و صلی الله علی سیدنا محمد و آله الطاهرین»