main logo of samtekhoda

98-02-25-حجت الاسلام والمسلمین بهشتی-آرامش در زندگی؛ بر مبنای کتاب چهل حدیث امام خمینی (ره)-شرح حدیث بیست و پنجم(شک و وسواس)

حجت الاسلام والمسلمين بهشتی – آرامش در زندگی بر مبنای کتاب چهل حدیث امام خمینی(ره)- شرح حدیث بیست و پنجم (شک و وسواس)

برنامه سمت خدا

موضوع برنامه: آرامش در زندگی بر مبنای کتاب چهل حدیث امام خمینی(ره)- شرح حدیث بیست و پنجم (شک و وسواس)

كارشناس: حجت الاسلام والمسلمين بهشتی

تاريخ پخش: 25-02-98

شریعتی:
بسم الله الرحمن الرحیم، اللهم صل علی محمد و آل محمد.

«اللهم ربّ شهر رمضان، الذی انزلت فیه القرآن و افترضتَ علی عبادک فیه الصیام صل علی محمد و آل محمد، وارزقنی حج بیتک الحرام، فی عامی هذا و فی کل عام، و اغفرلی تلک الذنوب العظام، فانّه لا یغفرها غیرُک یا رحمن یا علّام» سلام به خدای رمضان، سلام به مهمان‌های خدا، سلام به ضیافت پرنور و به وقت سحر و افطار، سلام به شما که مهمان این سفره هستید. در لحظه‌های افطار و سحر ما را دعا کنید و ما هم دعاگوی شما هستیم. روزهای چهارشنبه در محضر حاج آقای سعیدی بودیم، این روزها، روزهایی است که کارشناسان برنامه در سفرهای تبلیغی به سر می‌برند، امروز با احترام خدمت حاج آقای بهشتی هستیم و با همان موضوع همیشگی بحث را ادامه خواهیم داد. حاج آقای بهشتی سلام علیکم، خیلی خوش آمدید.

حاج آقای بهشتی: بسم الله الرحمن الرحیم، بنده هم خدمت شما و همه بینندگان عزیز عرض سلام دارم و برای سلامتی حاج آقای سعیدی دعا می‌کنم، هرجا هستند موفق باشند.

شریعتی: روزهای چهارشنبه حدیث به حدیث از چهل حدیث امام خمینی را مطرح می‌کردیم، به حدیث 25 رسیدیم و نکته‌های بسیار خوبی را شنیدیم. خدمت شما هستیم و بحث امروز شما را خواهیم شنید.

حاج آقای بهشتی: برای حضرت امام(ره) که این احادیث را نقل کردند طلب مغفرت می‌کنیم، درود خدا بر بنیان‌گذار جمهوری اسلامی، عارف پیری که ملت ایران را در پایان قرن بیستم رساند به جایی که مجدداً اسلام احیاء شد و پرچم‌های «لا اله الا الله و محمد رسول الله» در جای جای عالم برافراشته می‌شود. حدیث بیست و پنجم در مورد یک بیماری است. امیرالمؤمنین فرمود: قرآن چهار سرفصل دارد. آینده، گذشته، دردها و درمان‌ها، نظم بین انسان‌ها. اسلام شفا بخش دردهای ماست. اسلام یک بسته هست، بخشی آیات قرآن و بخشی سیره‌ی پیامبر در سخن و عمل و سیره‌ی معصومان، حدیث از امام ششم(ع) در مورد وسواس است. وسواس در دنیا رایج است و بیماری وسواس وجود دارد. نسبت به کار تردید و شک دارد و تکرار می‌کند. منظور ما وسواس به آن شکل نیست، وسواس در وضو و نماز، در مسائل عبادی وسواس داشتن. وسواس عملی در حوزه عبادات را می‌گوییم.

ناقل حدیث شخصی به نام عبدالله بن سنان است و منبع حدیث را حضرت امام از کتاب اصول کافی نقل می‌کنند که یکی از کتب اربعه شیعه است. می‌گوید: در خدمت امام صادق(ع) صحبت یک کسی شد. «ذَكَرْتُ لِأَبِي عَبْدِ اللَّهِ ع رَجُلًا مُبْتَلًى بِالْوُضُوءِ وَ الصَّلَاةِ» به وسواس در وضو و وسواس در نماز مبتلا بود. «وَ قُلْتُ هُوَ رَجُلٌ عَاقِلٌ» به امام صادق گفتم: او مرد عاقلی است. همینکه اسمش برده شد مرد عاقلی است ولی در وضو و نماز وسواس دارد. نماز را خواندم یا نه؟ درست خواندم یا نه؟ «فَقَالَ أَبُو عَبْدِ اللَّهِ» امام صادق فرمودند: «وَ أَيُّ عَقْلٍ لَهُ» این چه عقلی است که دارد؟ «وَ هُوَ يُطِيعُ الشَّيْطَانَ» دارد از شیطان اطاعت می‌کند. «فَقُلْتُ لَهُ وَ كَيْفَ يُطِيعُ الشَّيْطَانَ» من پرسیدم چگونه از شیطان تبعیت می‌کند؟ این کارهایی که می‌کنی کار کیست؟ آرزوی ما این است که نتیجه این برنامه شفا یافتن بیماران باشد با نسخه امام صادق(ع)، نمی‌خواهیم دل کسی را بشکنیم و کسی را تخریب کنیم، قصد کمک کردن را داریم. وسواسی یک بیماری است و حضرت امام به عنوان بیماری مطرح کردند و بعد فرمودند: باید طرف متوجه شود و دنبال علاج برود. بعضی وسواس دارند اما ضعیف است و بعضی خیلی قوی است. بعضی متوسط است. ما می‌گوییم: فلانی بیماری قند دارد، بیماران مبتلا به قند متفاوت هستند، یک کسی خیلی ضعیف است، دو سه نمره از حد نصاب بالاتر رفته است. هشدارهایی که داده می‌شود چه بسا مربوط به او نیست. یک کسی در معرض شدت بیماری هست ولی ما در تلویزیون نمی‌توانیم اینها را تقسیم کنیم، همین اندازه می‌توانیم توصیه کنیم که این نکته را در نظر داشته باشد.

دومین نکته این است که اسلام دینی آسان است. بارها و بارها در آیات قرآن و سخنان پیامبر و امام آمده که اسلام برای شما سختی نمی‌خواهد. پیچیدگی نمی‌خواهد، آسانی می‌خواهد و دینی است شیرین. استاد بنده حاج آقای قرائتی، بیش از چهل سال است در خدمت ایشان هستم، اگر کسی از من بپرسد: آقای قرائتی دنبال چیست؟ می‌گویم: دنبال دین شیرینِ آسان. برایش دلپسند است. وقتی خدا و معاد و انبیاء و نماز و روزه را توضیح می‌دهد، به دل آدم می‌نشیند. اگر یکجایی دیدیم پیچیدگی هست، ما سلیقه خودمان را اضافه کردیم. مثلاً از وضو شروع کنم. امام صادق فرمود: وضوی پیامبر اینطور بوده است. با یک مشت آب صورتش را می‌شست. با یک مشت آب دست راست و با یک مشت آب دست چپ، زمانی که آب جاری نبود. پیامبر فرمود: سنت من در وضو این است. در آینده‌ها کسانی از امت من می‌آیند، می‌گویند: این مقدار آب کم است. اینها از من نیستند و من از آنها نیستم. خیلی حدیث مهمی است. حدیثی که حضرت امام اینجا نقل فرمودند که وسواسی دنبال رو شیطان است، وسواسی کیست؟ ده بار دستش را می‌شوید. پنج بار صورتش را می‌شوید. فکر می‌کند اگر بیشتر بشوید بهتر است و مسلمان‌تر و مؤمن‌تر است. با این بیماری ما چه کنیم؟ اینها را باید به خودمان بگوییم. اسلام سعادت مرا می‌خواهد، اسلام سلامت مرا می‌خواهد. اسلام خوشی مرا می‌خواهد. راحتی مرا می‌خواهد. طوری باید وضو بگیرم، یک طوری نماز بخوانم که به خوشبختی من لطمه نزند و از خودم سلیقه اعمال نکنم. یعنی حضرت امام در همین کتابشان می‌فرمایند: پیغمبر اینطور وضو می‌گرفت. امامان اینطور وضو می‌گرفتند و فقها همه در طی این هزار و چند صد سال، این دستور را دادند. من چیزی می‌شوم مجزا از آنها، چرا؟ بخاطر یک سلیقه، این سلیقه از کجاست؟

حضرت امام یک حدیث دیگری را اشاره می‌کنند از رسول خدا(ص)، پیغمبر فرمود: دل انسان دو گوش دارد، در یکی از گوش‌ها فرشته‌ها زمزمه می‌کنند و در یکی از گوش‌ها شیطان‌ها، چند ماه قبل بحث فرشته‌ها را گفتیم. همانجا قول دادیم زمانی بحث شیطان را بگوییم. شیطان شناسی بسیار مهم است. در قرآن هشتاد و هشت بار کلمه شیطان و شیاطین و یازده بار کلمه ابلیس را داریم. جمعاً 99 بار، چهارده بار قرآن فرموده: شیطان دشمن شماست. چهارده بار، یکی دو سه بار نه، توهم نیست. دشمن می‌خواهد چه کار کند؟ شیطان قسم خورده انسان را از خدا جدا کند. دشمن محکم که گروه سیاسی و فرهنگی دارد، طرفدار و پول و سلاح دارد، ما را از خدا جدا کند. گاهی با چیزهای ضد دین و گاهی با ابزار دینی، یعنی گاهی وقت‌ها با این نماز ما را از خدا جدا می‌کند. نماز برای این است که از مناجات با خدا لذت ببریم. کیف کنیم و از خدا راهنمایی بطلبیم، شیطان چه کار می‌کند؟ در نیت ما شک می‌کند. در کلماتی که ادا می‌کنیم، می‌گوید: این کلمه را درست نگفتی. چند بار می‌گوید و بعد می‌گوید: این نماز هیچی و یک نماز از نو و دوباره از اول، یعنی با نماز ما را از خدا دور می‌کند و مواظب باشیم. نه خود ما، بچه ما، همسر ما، از دین بیزار می‌شوند و شیطان به هدفش رسیده است. طرف که به وضو گرفتن من نگاه می‌کند، می‌گوید: اگر دین این است، من می‌خواهم بی دین باشم. اگر این نماز است که هی شک می‌کند و دوباره می‌خواند، نمی‌خواهم دین‌دار باشم. چه کنیم؟ بنده باشیم. همانطور که پیغمبر وضو می‌گرفت، وضو بگیریم. چطور پیغمبر وضو می‌گرفت؟ ‌امام صادق برای ما توضیح داد، با یک مشت آب، با یک لیوان آب باید بتوانیم وضو بگیریم. تمرین کنیم. با سه لیتر آب باید بتوانیم غسل کنیم.

کسانی هستند که وقتی به روانپزشک مراجعه می‌کنند، می‌گوید: من سه ساعت در حمام خودم را می‌شویم و همچنان احساس می‌کنم پاک نشدم. باید دقت کنیم برای مداوای این افراد کاری بکنیم. اولین کاری که حضرت امام می‌فرماید این است که آن نفر باور کند مریض است و دنبال درمان برود. برای چه به بعضی می‌گوییم: برو آزمایش بده تا بفهمی قند خون داری یا نه، چربی خون داری یا نه. هنوز باور نکرده و شیرینی و چربی می‌خورد و پرهیز ندارد اما اگر باور کند مریض است، باور می‌کند. اولین قدم این است که اینطور افراد باید حساب کنند من مریض هستم. مریض هستم به دکتر مراجعه کنم! دکتر کیست؟ عالم دین، به فقیه و عالمی مراجعه کند و از او بپرسد: آیا من وسواسی هستم؟ وسواسی نمی‌گوید: من وسواسی هستم، می‌گوید: من با دقت بیشتر از همه اعمال را انجام می‌دهم. همین‌جا حضرت امام می‌فرماید: برای اینکه بفهمی این کار شیطان هست، در مورد خمس دادن هم وسواس داری؟ در مسائل مالی، شک کنی که خمس سال 97 را دادم یا نه و دوباره بدهی؟! هرگز کسی در خمس و زکات و حقوق واجب وسواس به خرج نمی‌دهد. در وضو، در نیت نماز، در اذکار نماز و تلفظ و مخارج حروف وسواس دارد.

پیامبر فرمود: مسلمان‌ها صبح‌ها که از خانه بیرون می‌آیید و شب‌ها که به بستر برای خواب می‌روید، چهار سوره را بخوانید. چهار قل را بخوانید. دو تا از آنها اسمش «معوذتین» است، یعنی سوره‌هایی که از شر شیطان به خدا پناه می‌بریم. در یک سوره یک اسم خدا را به زبان جاری می‌کنیم و از چند خطر پناه می‌بریم. «بسم الله الرحمن الرحیم، قُلْ أَعُوذُ بِرَبِ‏ الْفَلَقِ‏» بگو پناه می‌برم به پروردگار آفریننده، فلق یعنی شکافنده، دانه که می‌شکافد، می‌روید. از آنجا به بعد گفتند: آفرینش هم اینطور است. هسته دل اتم هم می‌شکفد تا واقعه‌ای رخ می‌دهد. از چه پناه می‌بریم؟ «مِنْ شَرِّ ما خَلَقَ، وَ مِنْ شَرِّ غاسِقٍ إِذا وَقَبَ، وَ مِنْ شَرِّ النَّفَّاثاتِ فِي الْعُقَدِ، وَ مِنْ شَرِّ حاسِدٍ إِذا حَسَدَ» (فلق/2-5) یکی از شر مخلوقات است، یکی از شر کسانی است که در شب‌ها خسارت وارد می‌کنند و دزدی می‌کنند. از شر کسانی که پیوندها را بر هم می‌زنند و بین زن و شوهرها اختلاف ایجاد می‌کنند. این هم خطر مهمی است. از شر حسودی که حسادتش گل کند.

سوره‌ی دیگر سه نام خدا را می‌بریم از یک خطر پناه می‌بریم. معلوم است این خطر خیلی فوق العاده است. اینقدر اینجا نیاز به خدا داریم، خدایا خودت دست مرا بگیرد. «بسم الله الرحمن الرحیم، قُلْ أَعُوذُ بِرَبِ‏ النَّاسِ، مَلِكِ النَّاسِ، إِلهِ النَّاسِ» بگو پناه می‌برم به پروردگار مردم، پادشاه و زمامدار مردم، معبود مردم، از چه پناه می‌بری، چه کسی دنبالت کرده است؟ «مِنْ شَرِّ الْوَسْواسِ الْخَنَّاسِ» خناس یکی از اسم‌های شیطان است. حضرت امام در همین شرح حدیث آوردند. از شر شیطانی که هی می‌رود و برمی‌گردد. در قرآن داریم ستاره‌ی چشمک زن که می‌رود و روشن می‌شود و خاموش می‌شود. «الَّذِي يُوَسْوِسُ فِي صُدُورِ النَّاسِ» آن کسی که در روح و دل و سینه انسان‌ها می‌آید. «مِنَ الْجِنَّةِ وَ النَّاسِ» نامرئی و مرئی دارد و از نوع انسانی هم هست که وسوسه و تحریک می‌کند و از نوع جنی و ناپیدا هم هست. یکی از سوره‌هایی که باید وسواسی‌ها زیاد بخوانند، همین سوره هست. البته امامان ما اذکاری را به ما یاد دادند که اگر به وسوسه مبتلا شدید، بیشتر ذکر «لا اله الا الله» است و دعاهایی که زیاد این ذکر را دارد. جن و بسم الله که قدیم می‌گفتند یعنی اینکه شیطان از نام خدا فراری است. به خدا پناه ببریم. پس گام اول این است که کسی که مبتلا هست، مثلاً در وضو وسواس دارد چه کند؟ اول احساس کند من مریض هستم. کجا باید بروم؟ دکتر، دکتر کیست؟ عالم دین، عالم دین می‌گوید: خداوند در وضو گرفتن این را از تو خواسته است، با یک مشت آب. در نماز خواندن، قرائت نماز، انبیاء سراغ هر قومی که می‌رفتند به زبان آن قوم حرف می‌زدند و بقیه سرزمین‌ها باید زبان آن قوم را می‌آموختند. آخرین پیامبر را در حجاز فرستاده به زبان عربی، کتاب آسمانی ما به عربی است. خدا رحمت کند شهید بهشتی یک مقاله‌ای دارند، چرا نماز را به زبان عربی بخوانیم؟ در بحث نماز خواهیم رسید.

من ایرانی هستم، برایم سخت است نماز را یاد بگیرم، چطور باید یاد بگیرم که نمازم درست باشد. به اندازه‌ای که عربی صحیح بخوانم، عربی زیبا با حفظ تجوید از من نخواستند. مراجع هم گاهی که نمازهایشان را می‌شنویم به صورت ساده فارسی ولی صحیح می‌خوانند. تجوید مستحب است، نکات تجویدی ثواب نماز را زیاد می‌کند اما اگر ما رعایت نکردیم، نماز ما باطل نیست. نماز می‌خواند بچه‌اش نگاه می‌کند حالش بد می‌شود، یا یک نفر می‌بیند می‌گوید: این آقا چرا این شکل است؟ وسواسی لطمه‌های زیادی به خودش و دیگران و دین می‌زند. نماز یک چیز زیبا و جمیلی است و ادبیات قشنگی دارد. نزدیکترین زبان در دنیا به زبان عربی، زبان فارسی است. آموزش زبان برای ایرانی‌ها خیلی آسانتر از چینی‌ها و روس‌ها و هندی‌هاست.آنها هم نماز را به اندازه‌ای باید یاد بگیرند که به عربی صحیح بخوانند. نکات تجویدی را اگر نتوانند ایرادی ندارد. خداوند از شما به همین اندازه که می‌توانید خواسته است. وسواس از شیطان است. امام راحل در شرح همین حدیث می‌فرماید: شیطان کمر بسته که ما را مطیع خود کند. چطور با وسواس مقابله کنیم؟ با نافرمانی شیطان، به شیطان نه بگوییم. مثلاً می‌خواهیم وضو بگیریم، امروز شنیدم که پیغمبر با یک مشت آب وضو می‌گرفت. شیطان در گوش من می‌گوید: با یک مشت نمی‌شود. به صورت خاک بپاشم! بگویم: اگر با یک مشت نمی‌شود پس وضوی پیغمبر هم باطل است. وضوی امام صادق هم باطل است. رهبران ما اینطور وضو می‌گرفتند، یک وضوی آسان و شدنی، با شیطان در بیافتیم و مطمئن باشیم شیطان خیر ما را نمی‌خواهد. اول بدانیم ما مریض هستیم. دنبال مداوا باشیم. سراغ عالم دین برویم. عالم دین هرچه فرمود تبعیت کنیم.

مثلاً در نیت نماز بعضی شک می‌کنند. یک جمله‌ای را چند بار تکرار می‌کند. مثلاً نماز ظهر به جا می‌آورم. اصلاً لازم نیست. همین اندازه که توجه داریم و یک کاری را انجام می‌دهیم آن نیت است. سر سفره نشستیم، نیت شما چیست؟ هر ناظری می‌فهمد نیت غذا خوردن است. می‌خواهم نماز بخوانم، چه نمازی؟ روز است، نماز ظهر می‌خوانم. در شهر خودم نماز می‌خوانم و اینها نیت است. اما اینکه ده بار الله اکبر و تکبیر بگوید درست نیست. احتیاط هم باید دستوری داشته باشد. مثلاً این نماز به دلم نچسبید، نماز را بشکنم. شکستن نماز گناه است که رو از قبله بچرخانم و دوباره یک نماز بخوانم. امام صادق(ع) فرمود، دو نفر خدمت امام صادق رفتند. این حدیث در شرح چهل حدیث حضرت امام هست. گفتند: کسی هست که در نمازش شک می‌کند. امام فرمودند: اعاده کند و دوباره بخواند. پرسیدند: در همان دفعه دوم هم شک می‌کند. امام فرمودند: به شک اعتنایی نکند. اینگونه دماغ شیطان را به خاک بمالد. امام عزیز و بزرگان ما فرمودند: وسواسی باید بنشیند با خودش حساب و کتاب کند، من چند گناه می‌کنم. 1- به خودم ضرر می‌زنم. چون وسواسی‌ها غالباً به بیماری‌های جسمی مبتلا می‌شوند. ضرر زدن به خود حرام است. مشکل دوم اینکه اسلام خواسته در راحت و رفاه باشم، وسواسی‌ها کم رفت و آمد می‌کنند. چرا؟ چون به بقیه بدبین هستند. بدبینی و سوء ظن به دیگران حرام است. یعنی من دل چرکین باشم که شما خوب دست‌هایتان را نشستید و خوب نماز نخواندید. این حرام است. برای چه سوء ظن؟ قطع رفت و آمد برای چه؟ صله رحم واجب است، قرآن کسی که رابطه با خویشان را قطع کند، لعن کرده است. بخاطر این حالتی که در او پیدا شده، رفت و آمدهایش قطع می‌شود. به بچه‌هایش ضرر می‌زند، دیگران را اذیت می‌کند. یکی از محرمات آزاررسانی است.

امام عزیز توصیه می‌کنند که خوب است وسواسی‌ها به افراد عادی مراجعه کنند، افراد عادی چطور نماز می‌خوانند و چطور وضو می‌گیرند و غسل می‌کنند؟ از ده نفر بپرسد. غسل کردن شما چقدر طول می‌کشد؟ سه دقیقه، همین سه دقیقه را زمان بگذارد. پیغمبر فرمود: سه لیتر آب برای غسل کافی است. الآن به بعضی بگویی: سه لیتر آب، می‌گویند: با سه لیتر آب نمی‌توانم غسل کنم. پیغمبر فرمود: در آخرالزمان کسانی می‌آیند که می‌گویند: این مقدار آب کم است.       من از آنها نیستم و آنها از من نیستند!

از حضرت امام استفتاء کردند که من پول دارم، پول قبض آب را می‌دهم، می‌خواهم زیاد مصرف کنم، امام فرمود: حرام است. پولش را هم بدهی حرام است. اسراف گناهی است که در قرآن برایش وعده عذاب آمده است. در قرآن داریم لعنت بر مسرفین، اسراف و ضرر زدن به خود حرام است. ضرر زدن به دیگران حرام است. قطع رابطه با خویشان حرام است. سوء ظن به دیگران حرام است. وسواسی باید اینطور حساب کند که من مریض هستم، مبتلا به این محرمات هستم. اسلام این وضو را برای روشنایی دل می‌خواهد نه برای خورد شدن اعصاب، نماز را برای گره گشایی می‌خواهد نه برای گره روی گره، این نماز را که وسواسی می‌خواند بیشتر گره به کارش می‌افتد.

شریعتی: مثلاً اسلام گفته: خون نجس است. اگر اسلام نمی‌گفت ما نمی‌فهمیدیم خون نجس است. اسلام گفت: خون نجس است و گفت: اینطور هم پاک می‌شود. ما می‌گوییم: نه، اینجا را دیگر ما باید بگوییم.

حاج آقای بهشتی: سلیقه وقتی به دین اضافه شد التقاط است. افکار التقاطی فقط برای منافقین نیست. ما هم وقتی سلیقه خودمان را اعمال می‌کنیم، می‌گوید: علما اشتباه می‌گویند، رفتارش نشان می‌دهد. به نظرم خود آن مریض خیلی نقش دارد و اطرافیان هم نقش دارند. اطرافیان مسخره نکنند. سرزنش نکنند، تحقیر نکنند و کمک کنند. همین مسائل را بازگو کنند، یکی هم اینکه دعا کنند. وسواس در همه زمان‌ها بوده است، یکی از توصیه امامان ما این بود که برای وسواسی‌ها دعا کنید و کاری کنیم که آمار وسواسی در جامعه کم شود. الآن گاهی وسواسی برای ازدواج مشکل پیدا می‌کند. وسواس یک بیماری است و قابل مداوا شدن است. کارشناس عالم دین است و عالم دین از پیامبر و امام الهام می‌گیرد، امام معصوم فرمود: این نماز را چند بار تکرار نکن. قرائت نماز را همین اندازه که در توان توست، بخوان. معلم و مربی قرآن زیاد داریم، آموزش نماز خیلی آسان است. کل نماز به قول حاج آقای قرائتی هفده کلمه است. مستحباتش را کنار بزنیم، باقی تکرار است. این هفده کلمه را می‌شود در دو سه روز یاد گرفت. در همه شهرها و مدارس و مساجد ما هم هست. منتهی من خودم را موظف کنم قرائت نمازم را بیاموزم. چه جور؟ به زبان خودم ولی عربی صحیح و اگر توانستم تجوید را رعایت کنم ثواب نمازم بیشتر می‌شود. نمازگزار باید طوری نماز بخواند که وقتی یک خارجی او را دید بگوید: من از نگاه کردن به این انسان لذت می‌برم.

نزدیک خانه ما مسجدی بود، دعای ندبه می‌خواندند. از میراث فرهنگی برای دیدن آن مسجد آمدند. همینطور که این ندبه خوان‌ها را می‌دیدند، لذت می‌بردند. نمازگزار هم خودش باید لذت ببرد و کیف کند، هم دیگران از دیدن آنها لذت ببرند. مراجع ما می‌فرمایند: مستحب است نمازگزار به معانی اذکار دقت کند. والضالین و مغضوبی که گفتم، درست است. تفاوت بین «ز» با «ض» باشد. این را در مدرسه یاد گرفتیم و یا در مسجد یاد گرفتیم. مدت زیادی شاید زمان نبرد.

شریعتی: توجه به این ظواهر باید باشد ولی اگر بیشتر درگیر شدیم، ما را از روح عبادات جدا می‌کند.

حاج آقای بهشتی: بله، شک‌ها و تردیدهای اعتقادی به دنبال دارد. در هرجای مسیر هستیم باید برگردیم، بیماری را ترمیم کنیم، قابل مداوا هست و اطرافیان هم کمک کنند.

شریعتی: ما بحثی را با حاج آقای فرحزاد شروع کردیم، در فصل‌های گذشته که در مورد وسواس فکری و عملی بود و خیلی مفید و تأثیرگذار بود. انشاءالله در این شب‌ها دعا کنیم که همه کسانی که گرفتار وسواس هستند با سلامت و صحت از این مرحله عبور کنند و خدای متعال کمکشان کند.

حاج آقای بهشتی: درباره‌ی وضو گرفتن در رساله‌ها هست. دفعه اول وضو گرفتن یعنی شستن دست‌ها و صورت واجب است. یعنی با یکی دو مشت آب می‌ریزیم و بعد آب را به همه عضو می‌رسانیم. دفعه دوم هم یک عده کمی می‌گویند، بیشتر گفتند: جایز است یعنی ثواب ندارد. شاید دلیلش این است که وسواسی کم شود. بار سوم حرام است و چه بسا وضو باطل شود. حرام است و بدعت است. چرا؟ شاید به همین خاطر که تعداد وسواسی‌ها افزایش نیابد. کسی که ده بار آب می‌ریزد، حضرت امام در کتابشان فرمودند: چه بسا بیست سال نماز خوانده و نمازش مشکل پیدا می‌کند. شستن بار اول واجب، بار دوم جایز، بار سوم حرام و چه بسا مبطل است. غیر از اسراف در آب، بدبینی دیگران و ضرر به جسم و اطرافیان که باید محاسبه شود.

شریعتی: انشاءالله به برکت روایت نورانی از امام صادق و شرح حدیث 25 خبرهای خوبی به دست ما برسد. امروز صفحه 42 قرآن کریم، آیات 253 تا 256 سوره بقره را تلاوت خواهیم کرد. این هفته ثواب تلاوت آیات را به روح بلند حضرت خدیجه کبری هدیه خواهیم کرد.

«تِلْكَ آياتُ اللَّهِ نَتْلُوها عَلَيْكَ بِالْحَقِّ وَ إِنَّكَ لَمِنَ الْمُرْسَلِينَ‏ «253» تِلْكَ الرُّسُلُ فَضَّلْنا بَعْضَهُمْ عَلى‏ بَعْضٍ مِنْهُمْ مَنْ كَلَّمَ اللَّهُ وَ رَفَعَ بَعْضَهُمْ دَرَجاتٍ وَ آتَيْنا عِيسَى ابْنَ مَرْيَمَ الْبَيِّناتِ وَ أَيَّدْناهُ بِرُوحِ الْقُدُسِ وَ لَوْ شاءَ اللَّهُ مَا اقْتَتَلَ الَّذِينَ مِنْ بَعْدِهِمْ مِنْ بَعْدِ ما جاءَتْهُمُ الْبَيِّناتُ وَ لكِنِ اخْتَلَفُوا فَمِنْهُمْ مَنْ آمَنَ وَ مِنْهُمْ مَنْ كَفَرَ وَ لَوْ شاءَ اللَّهُ مَا اقْتَتَلُوا وَ لكِنَّ اللَّهَ يَفْعَلُ ما يُرِيدُ «254» يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا أَنْفِقُوا مِمَّا رَزَقْناكُمْ مِنْ قَبْلِ أَنْ يَأْتِيَ يَوْمٌ لا بَيْعٌ فِيهِ وَ لا خُلَّةٌ وَ لا شَفاعَةٌ وَ الْكافِرُونَ هُمُ الظَّالِمُون‏ «255» اللَّهُ لا إِلهَ إِلَّا هُوَ الْحَيُّ الْقَيُّومُ لا تَأْخُذُهُ سِنَةٌ وَ لا نَوْمٌ لَهُ ما فِي السَّماواتِ وَ ما فِي الْأَرْضِ مَنْ ذَا الَّذِي يَشْفَعُ عِنْدَهُ إِلَّا بِإِذْنِهِ يَعْلَمُ ما بَيْنَ أَيْدِيهِمْ وَ ما خَلْفَهُمْ وَ لا يُحِيطُونَ بِشَيْ‏ءٍ مِنْ عِلْمِهِ إِلَّا بِما شاءَ وَسِعَ كُرْسِيُّهُ السَّماواتِ وَ الْأَرْضَ وَ لا يَؤُدُهُ حِفْظُهُما وَ هُوَ الْعَلِيُّ الْعَظِيمُ‏ «256» لا إِكْراهَ فِي الدِّينِ قَدْ تَبَيَّنَ الرُّشْدُ مِنَ الْغَيِّ فَمَنْ يَكْفُرْ بِالطَّاغُوتِ وَ يُؤْمِنْ بِاللَّهِ فَقَدِ اسْتَمْسَكَ بِالْعُرْوَةِ الْوُثْقى‏ لَا انْفِصامَ لَها وَ اللَّهُ سَمِيعٌ عَلِيمٌ‏»

ترجمه آیات: اينها آيات خداوند است كه به حقّ بر تو مى‏خوانيم و براستى تو از فرستادگان الهى هستى. آن پيامبران، ما بعضى از آنان را بر بعضى برترى داديم. از آنان كسى بود كه خداوند با اوسخن گفته و درجات بعضى از آنان را بالا برد، و به عيسى‏بن‏مريم نشانه‏هاى روشن (و معجزات) داديم و او را با روح‏القدس (جبرئيل) تأييد نموديم، و اگر خدا مى‏خواست، كسانى كه بعد از آنان (پيامبران) بودند، پس از آنكه نشانه‏هاى روشن براى آنها آمد، با هم جنگ و ستيز نمى‏كردند. (امّا خداوند مردم را در پيمودن راه سعادت آزاد گذارده است،) ولى با هم اختلاف كردند پس برخى از آنان ايمان آورده و بعضى كافر شدند. (و باز) اگر خدا مى‏خواست (مؤمنان و كافران) با هم پيكار نمى‏كردند، ولى خداوند آنچه را اراده كند انجام مى‏دهد. (و اراده حكيمانه‏ى او بر آزاد گذاردن مردم است.) اى كسانى كه ايمان آورده‏ايد! از آنچه به شما روزى داده‏ايم انفاق كنيد، پيش از آنكه روزى فرا رسد كه نه خريد و فروشى در آن است و نه دوستى و نه شفاعتى، و (بدانيد كه) كافران همان ستمگران هستند. (كه هم به خود ستم مى‏كنند وهم به ديگران.) اللّه، كه جز او معبودى نيست، زنده و برپادارنده است. نه خوابى سبك او را فرا گيرد و نه خوابى سنگين. آنچه در آسمان‏ها و آنچه در زمين است، از آنِ اوست. كيست آنكه جز به اذن او در پيشگاهش شفاعت كند. گذشته و آينده آنان را مى‏داند. و به چيزى از علم او احاطه پيدا نمى‏كنند مگر به مقدارى كه او بخواهد. كرسى (علم و قدرت) او آسمان‏ها و زمين را در برگرفته و نگهدارى آن دو بر او سنگين نيست و او والا و بزرگ است. در (پذيرش) دين، اكراهى نيست. همانا راه رشد از گمراهى روشن شده است، پس هر كه به طاغوت كافر شود و به خداوند ايمان آورد، قطعاً به دستگيره محكمى دست يافته، كه گسستنى براى آن نيست. وخداوند شنواى دانا است.

شریعتی: امشب شب وفات حضرت ام المؤمنین حضرت خدیجه کبری است. این ایام ماه مبارک لطفی دارد و این شب‌ها و روزها که می‌رسد تمام مزین می‌شود به نام و یاد حضرت خدیجه(سلام الله)، حتماً در این شب‌ها ما را دعا کنید. روز جمعه انشاءالله آقای دکتر رفیعی از شخصیت حضرت خدیجه برای ما خواهند گفت.

حاج آقای بهشتی: کتاب وسواس از آیت الله العظمی مظاهری قابل استفاده است. یکی از مظاهر انفاق به رنگ خدا حضرت خدیجه است. به خودشان ببالند کسانی که در راه خدا انفاق می‌کنند، جاده و بیمارستان می‌سازند، به سیل زده‌ها کمک می‌کنند. برای حوزه‌های علمیه پول خرج می‌کنند، از صفحه 44 قرآن کریم سه چهار صفحه، آیاتی در مورد انفاق است. چه چیزی انفاق کنیم، چقدر انفاق کنیم؟ به چه کسانی انفاق کنیم؟ دو ویژگی مهم انفاق که در حضرت خدیجه وجود داشته انفاق از روی اخلاص است. ریا انفاق را خراب می‌کند مثل آتشی که خرمن را نابود می‌کند. اذیت چیزی است که انفاق را خراب می‌کند. یعنی کمک کرده یک جوری گوشه و طعنه می‌زند، منت می‌گذارد و ریا می‌کند. خیرین به خودشان ببالند ولی مواظب باشند منت نگذارند. حضرت خدیجه(س) هرگز جایی نگفته که اسلام با پول من پیشرفت کرده است. گاهی یک مزرعه خود را به ازای یک بار شتر خرما در شعب ابی طالب که مسلمان‌ها از گرسنگی می‌مردند داد ولی به زبان نیاورد. پیامبر ده سال بعد از حضرت خدیجه زنده بودند و در تاریخ دارد روزی نبود که از حضرت خدیجه یاد نکنند. بانویی بزرگ و الگو برای همه روزگاران بودند.

شریعتی: کتاب «راهکارهای عملی درمان وسواس» از حضرت آیت الله مظاهری است که می‌توانید این کتاب را تهیه کنید و از مطالب آن استفاده کنید. مطالب حاج آقای فرحزاد در مورد وسواس هم در سایت و یک کانال مجزا قرار دارد که به صورت مفصل مطالب بارگذاری شده است. دعا بفرمایید و آمین بگوییم.

حاج آقای بهشتی: از خداوند توفیق عبادت و بندگی و دوری از معصیت، تزکیه نفس و تربیت خود را می‌خواهیم. شفای بیماران و پیروزی رزمندگان، شکست استکبار جهانی به خصوص در لب‌های دعا کنندگان لحظه افطار، از خدا می‌خواهیم شری که آمریکایی‌ها و اسرائیلی‌ها، انگلیسی‌ها و سعودی‌ها علیه ملت اسلام طراحی کردند به سوی خودشان برگرداند و دلهای ما را برای نزول رحمت‌های خاصش در شب‌های قدر آماده بفرماید. برای شفای بیماران هم دعا کنیم.

شریعتی: بهترین‌ها را برای شما آرزو می‌کنم و انشاءالله چشم ما به آقای سفره‌های افطار روشن شود.

روزه‌ی هجر تو از پای درآورد مرا *** کی شود با رطب روی تو افطار کنم

تا اولین شب قدر نه شب فرصت باقی است. «والحمدلله رب العالمین و صلی الله علی سیدنا محمدٍ و آله الطاهرین»