main logo of samtekhoda

97-10-24-حجت الاسلام والمسلمين فرحزاد-سیری در صحیفه سجادیه، شرح دعای چهاردهم (ظلم)

حجت الاسلام والمسلمين فرحزاد – سیری در صحیفه سجادیه، شرح دعای چهاردهم (ظلم)

برنامه سمت خدا

موضوع برنامه: سیری در صحیفه سجادیه، شرح دعای چهاردهم (ظلم)

كارشناس: حجت الاسلام والمسلمين فرحزاد

تاريخ پخش: 24-10-97

شریعتی: بسم الله الرحمن الرحیم، اللهم صل علی محمد و آل محمد و عجل فرجهم.


سلام می‌کنم خدمت شما بینندگان خوب و شنوندگان نازنین‌مان، انشاءالله هرجا هستید خداوند متعال پشت و پناه شما باشد. انشاءالله در این روزهای سرد زمستان دلتان گرم باشد و بهترین اتفاق‌های زندگی برای شما رقم بخورد. حاج آقای فرحزاد سلام علیکم. خیلی خوش آمدید.

حاج آقای فرحزاد: خدمت جنابعالی و بینندگان و شنوندگان عزیز عرض سلام دارم. از مسئولین و عوامل برنامه که سخت‌کوش هستند تشکر می‌کنیم، انشاءالله خداوند بهترین‌ها را نصیبشان کند. از خدا می‌خواهیم که انشاءالله باران رحمت معنوی و مادی ببارد و ما هم شاکر و قدردان نعمت‌های خدا باشیم. ولادت زینب کبری را پشت سر گذاشتیم. ولادت حضرت زهرا(س) در ماه آینده هست، ولادت فرزندشان حضرت زینب که روز یکشنبه بود. بیشتر در جشن‌ها شادی داشته باشیم و در آستانه فاطمیه هم انشاءالله عزاداری‌های خوبی برای حضرت داشته باشیم که مورد قبول اهل‌بیت باشد.

شریعتی: انشاءالله همه ما همیشه زیر سایه اهل‌بیت(ع) باشیم. بحث ما در هفته‌های اخیر صیفه نورانی سجادیه است. کلمات ناب امام سجاد(ع) که حضرت به ما یاد می‌دهند چطور با خداوند متعال صحبت کنیم. در مورد ظلم صحبت می‌کردیم و نکات خوبی را شنیدیم، بحث امروز شما را خواهیم شنید.


حاج آقای فرحزاد: بسم الله الرحمن الرحیم. «الحمدلله رب العالمین، اللهم صل علی محمد و آل محمد و عجل فرجهم»

در فراز دیگر دعای چهاردهم حضرت می‌فرماید: «اللَّهُمَّ لَا تَفْتِنِّي بِالْقُنُوطِ مِنْ إِنْصَافِكَ» خدایا مرا نا امید نکن از اینکه انصاف و عدل تو درباره‌ی ظالم و مظلوم پیاده خواهد شد. چون بعضی‌ها حقشان زود گرفته نمی‌شود نا امید می‌شوند. می‌گویند: دیگر ما به حقمان نمی‌رسیم. حضرت می‌گوید: نه، مرا نا امید نکن و بگذار امید داشته باشم، قطعاً بدانید نزد خدا چیزی گم نمی‌شود و در دنیا و آخرت قطعاً قصاص ظالم گرفته می‌شود. قصاص از ظالم گرفته می‌شود. «وَ لَا تَفْتِنْهُ بِالْأَمْنِ مِنْ إِنْكَارِكَ» خدایا ظالم را امتحان نکن به اینکه فکر کند تو به او کاری نداری. بعضی هستند خدا به آنها مهلت می‌دهد و می‌گوید: آیا آنهایی که ظلم می‌کنند فکر می‌کنند خدا غافل از آنهاست؟ خدا آنها را تأخیر انداخته برای روز قیامتی که چشم‌ها از کاسه درمی‌آید. اینطور نیست که خدا از ظالم‌ها غافل باشد. گاهی دیر پاسخ دادن قصاص و انکار ظالم، باعث می‌شود ظالم در ظلمش پیشروی کند. اینجا حضرت می‌فرماید: ظالم را هم به فتنه و امتحان نیانداز که دیر گوشمالی بدهد و به ظلمش ادامه بدهد. خدا دوستانش و دوستان اولیای خدا را زود گوشمالی می‌دهد که حواسشان باشد.

«فَيُصِرَّ عَلَى ظُلْمِي» اگر دیر پاسخ بدهی بر ظلم من اصرار و پافشاری می‌کند. «وَ يُحَاضِرَنِي بِحَقِّي» به زور حق مرا ضایع می‌کند. «وَ عَرِّفْهُ عَمَّا قَلِيلٍ مَا أَوْعَدْتَ الظَّالِمِينَ» خدایا آن وعده‌های تندی که به ظالم دادی زود انجام بده که از ظلمش جلوگیری شود. «وَ عَرِّفْنِي مَا وَعَدْتَ مِنْ إِجَابَةِ الْمُضْطَرِّينَ» به مضطرین و مظلومین هم وعده داده زود اجابت می‌کنم. این را هم به من بشناسان که من آرام و راحت شوم. «اللَّهُمَّ صَلِّ عَلَى مُحَمَّدٍ وَ آلِهِ وَ وَفِّقْنِي لِقَبُولِ مَا قَضَيْتَ لِي وَ عَلَيَّ» خدای متعال یک چیزهایی برای ظالم و یک چیزهایی برای مظلوم بریده است. حضرت می‌فرماید: به من توفیق بده آنچه خدا برای ظالم و مظلوم می‌برد من قبول کنم. نگویم خدا حق مرا نداده یا حق او اضافه شده، اینها را قانع و راضی باشم. «وَ رَضِّنِي بِمَا أَخَذْتَ لِي وَ مِنِّي» آنچه از من خدا امر می‌کند گرفته شود، مرا راضی نگه دار آنچه از من می‌گیری به نفع من می‌گیری، راضی باشم. «وَ اهْدِنِي لِلَّتِي هِيَ أَقْوَمُ» از دعاهای زیباست که همیشه خدایا ما را هدایت کن به راهی که از همه برتر و بهتر است. ما گاهی صد تا راه داریم ولی یکی از همه بهتر و سهل الوصول‌تر است. همیشه در دعاها بخواهیم نزدیک‌ترین و بهترین راه‌ها نصیب ما شود. «وَ اسْتَعْمِلْنِي بِمَا هُوَ أَسْلَمُ» به راهی هدایت کن که از همه سالم‌تر و بی خطر تر است.

چون این بحث خیلی مورد ابتلاء هست طولانی شد، من شرمنده می‌شوم از اینکه قوه قضاییه اعلام می‌کند در یک سال پانزده میلیون پرونده تشکیل می‌شود، خیلی‌ها هستند در خانه مشکل دارند، در بیرون مشکل دارند، هر پرونده‌ای دو الی سه نفر درگیر باشند، 45 میلیون، می‌شود. اینها همه برای این است که ما مراعات حق خودمان و دیگران را نمی‌کنیم. این واقعاً ناهنجاری فوق العاده است. لذا می‌طلبد ما بحث ظلم را همینطور که بحث وسواس را گفتیم جدی بگیرند، این را هم جدی بگیرند. امیرالمؤمنین می‌فرماید: «بِئْسَ الزَّادُ إِلَى الْمَعَادِ الْعُدْوَانُ‏ عَلَى الْعِبَادِ» (نهج‏البلاغه، حكمت 221) بدترین چیزی که ما از عالم دنیا برای آخرت می‌بریم، ظلم به بندگان خداست. ظلم است که ما را بیچاره می‌کند. امام صادق(ع) در ذیل این آبه مبارکه فرمود : «إِنَّ رَبَّكَ لَبِالْمِرْصادِ» (فجر/14) همانا پروردگار تو در کمینگاه است، یعنی یک موقفی است که آنجا از این موقف باید رد شویم. تا بازرسی نشوی تو را رد نمی‌کنند. امام صادق فرمود: «قَنْطَرَةٌ عَلَي الصِّرَاطِ لا يَجُوزُهَا عَبْدٌ بِمَظْلِمَةٍ» (كافي، ج 2، ص 331) برای عبور از پل صراط یک جایی است که نگه می‌دارند. حق الناس را باید ادا کنی و ظلم در کیسه‌ات نباشد. در این دنیا بیاییم صاف کنیم. حضرت امیر می‌فرماید: «حَاسِبُوا أَنْفُسَكُمْ قَبْلَ أَنْ تُحَاسَبُوا وَ زِنُوهَا قَبْلَ أَنْ تُوزَنُوا» (وسائل‌الشيعة، ج 16، ص99) الآن می‌توانیم حلالیت بطلبیم، الآن می‌توانیم مال طرف را بدهیم.

در روایت داریم برای یک درهم بدهکاری هفتاد تا نماز قبول شده از طرف می‌گیرند و به طرف مقابل می‌دهند تا راضی شود. اینجا می‌توانم بدهی‌ام را بدهم یا عذرخواهی کنم و حلالیت بطلبم. اگر این کار را کردم خدا می‌گذرد و جبران می‌کند. اما خیلی‌ها بی خیال هستند. وام می‌گیرد و قسط نمی‌دهد. حقوق پنج شش ماه کارگرهایش را نمی‌دهد. این ظلم است و باید از خودمان بزنیم و دیون را بدهیم. یک کتاب زیبایی آ شیخ عباس قمی دارند، ایشان مؤید من عند الله بوده و خاتم المحدثین بود و روحشان شاد. در بین علمای شیعه نداریم که کسی به اندازه شیخ عباس قمی کتاب‌هایش چاپ شده باشد. یکی مفاتیح الجنان است. یک کتابی دارند به نام «منازل الآخره» شرح حال احتضار و برزخ و قیامت را خلاصه بیان کرده است. آنجا این داستان را نقل کردند، فرمودند: در عراق یک مؤمنی بود دائم به سینه‌اش دست می‌زد. گفتند: چرا اینقدر به سینه‌ات دست می‌زنی؟ سینه‌اش را باز کرد آثار سوختگی روی سینه‌اش بود. گفتند: چه شده؟ گفت: سوخته است. گفت: من در بغداد زندگی می‌کردم، می‌خواستم جنس بخرم، در بازار بغداد یک یهودی زندگی می‌کرد، رفتم جنس خریدم، صد دینار شد، هشتاد دینار داشتم و بیست دینار ماند. گفتم: ندارم. گفت: باشد بعداً بیاور. رفتم کاهلی کردم. ادای دین از نماز واجب‌تر است. یکی از جاهایی که من وسواس دارم، پول آب و برق و گاز بیاید سریع با تلفن همراه پرداخت می‌کنم. بدهی را جدی بگیریم. این آقا می‌گوید: سهل انگاری کردم و گفتم: بعداً می‌دهم، چند ماه طول کشید. گفتم: بروم بدهی‌اش را بدهم. آمدم دیدم مغازه‌اش تعطیل است و فوت کرده بود. نرفتم به ورثه‌اش بدهم و سهل انگاری کردم. چند وقتی گذشت تا اینکه چند وقت قبل خواب دیدم، قیامت به پا شده است. از موقف‌های مختلف رد شدیم و به پل صراط رسیدیم.

امام صادق فرمود: «قَنْطَرَةٌ عَلَي الصِّرَاطِ لا يَجُوزُهَا عَبْدٌ بِمَظْلِمَةٍ» قنطره یعنی پل، روی جهنم یک پلی هست که همه باید رد شوند، کسی که حق الناس بر گردنش باشد نمی‌تواند از این پل بگذرد. گفت: آمدم از روی پل صراط رد شوم، وسط‌های پل دیدم یهودی آمده و همه بدنش آتش است. گفت: بدهی مرا بده. گفتم: ندارم بدهم. گفت: تا ندهی نمی‌گذارم بروی. چرا نسیه کردی نیاوردی بدهی؟ هرچه التماس کردم گفت: نمی‌شود. تا حق طرف را ندهی نمی‌گذارند بروی! آنجا یا باید از ثواب‌هایت به طرف بدهی یا اگر نداشته باشی عذاب او به شما منتقل می‌شود. پیامبر ما روز آخر به مردم التماس می‌کند اگر کسی حقی دارد بیاید حقش را بگیرد. خدا قسم خورده من از ظلم ظالم نمی‌گذرم. یهودی گفت: یک کاری می‌توانم بکنم، من یک انگشت به سینه تو بگذارم و از عذاب من به شما منتقل شود. گفت: انگشت گداخته به سینه من گذاشت، سینه من آتش گرفت و از خواب پریدم و دیدم سینه من سوخته است. خوابی است که در بیداری آثارش بوده است.

ما رؤیای صادقه داریم. دوستی داشتم شهید شد مرحوم آ شیخ حسین اویسی، خیلی احتمال بود ایشان سید باشد. در عالم رؤیا بزرگواری را خواب دید، به او گفتند: تو سید هستی و یک تربتی به او دادند. از خواب بلند شد این تربت در دستش بود. این تربت را پدر ایشان خدمت آقای گلپایگانی آورد، ایشان بخشی را گرفتند و این تربت فوق العاده بود. بعضی خواب‌ها عین بیداری است. ایشان سینه‌اش را کنار زد و گفت: این آثار سوختگی است و چند وقت دارم معالجه می‌کنم و هنوز سوزش دارد. این واقعیت است و یک تلنگر عجیبی است که ما حق الناس را جدی بگیریم.

مراحل ظلم را می‌گفتیم، حتی به یک پرنده هم کسی ظلم کند، ما در بچگی پرنده‌ای را ظلم کردیم، جبرانش این است که استغفار کنید و به پرنده‌ها محبت کنید. کسی می‌گوید: گبری را دیدم که در برف و یخبندان دانه می‌پاشید. گفتم: چرا چنین می‌کنید؟ گفت: پرنده‌ها آذوقه ندارند من دانه می‌پاشم. بعد دیدم همین گبر مسلمان شد و دور خانه کعبه می‌چرخد. گفت: همین خدمت به پرنده‌ها مرا عاقبت بخیر کرد. آنجایی که می‌شود حلالیت بطلبیم. امیرالمؤمنین(ع) فرمود: «ظُلْمُ الضَّعِيفِ أَفْحَشُ‏ الظُّلْم‏» (نهج‏البلاغه، نامه 31) یکوقت شما ظلم می‌کنی به کسی که قدرت دارد، پول دارد، پارتی دارد و امکانات دارد، حقش را زود می‌گیرد. همان‌جا هم قطعاً نباید ظلم کنیم. ولی این ظلم خطرش خیلی کم است. یک متلک می‌گویی ده تا بارت می‌کند. اینها ظلمش کمتر است. ولی به کسی ظلم می‌کند که فقط آه می‌کشد. توان دفاع از خودش ندارد. امیرالمؤمنین فرمود: فاحش‌ترین ظلم‌ها ظلم به آدم ضعیفی است که جز خدا کسی را ندارد.

استاد بزرگواری داشتیم خدا رحمتش کند. فرمودند: پدر و مادر، همسر و اولاد و خواهر و برادر، کسانی که ارتباط ما با آنها بیشتر است. پدر و مادری داری قوی و قدرتمند، اگر حقشان را ندهی، بی احترامی کنی فوری کف دستت می‌گذارند. گفت: اینها خطر ندارد. خانمی هست نفقه‌اش را ندهی، مسافرت نبری، چنین و چنان می‌کند، اگر خانمی است که زبان و توان دارد حقش را بگیرد خیلی خطر ندارد. ولی خانمی هست برعکس، شوهری است که هرچه اذیتش می‌کنی، بد و بیراه می‌گویی، نمی‌تواند دفاع کند و فقط یک گوشه سجاده می‌رود و آه می‌کشد. از اینها خیلی بترسید. حضرت علی می‌فرماید: بزرگترین ظلم، ظلم به یک ناتوان است که غیر از خدا کسی را ندارد. مادر و پدر یا اولاد، یا همسری که اذیتشان می‌کند، نفرین نمی‌کند، ولی اثر وضعی‌اش را می‌گذارد. یک موقع آه می‌کشد و نفرین می‌کند، یک موقع نه، همینقدر پکر می‌شود و ناراحت می‌شود.

ما پدران و مادرهایی داریم که ماه به ماه بچه به اینها زنگ نمی‌زند. پدری می‌گفت: من ده تا بچه دارم، یکی از اینها برای من پیرمرد نان نمی‌گیرد بیاورد. چرا اینقدر بی رحمی؟ از اینکه به یک مظلوم‌هایی که نمی‌توانند حقشان را بگیرند، خیلی بترسیم. سفارش پیامبر و حضرت علی(ع) در هنگام شهادت این بود که مواظب باشید زیر مجموعه شما، خصوصاً بچه‌ها و خانم‌ها، آنهایی که زیر مجموعه شما هستند، یکوقت اینها مظلوم واقع نشوند. پیغمبر فرمود: چه وقت خدا خیلی غضب می‌کند؟ آن موقعی که بچه‌ها یا همسر، خانم‌ها که از نظر روحی لطیف‌تر و حساس‌تر از مردها هستند، خدا وقتی به بانوان و بچه‌های خانه ظلم می‌شود، شدیداً غضب می‌کند. «ان الله لا یغضبُ کغضبه للنساء و للصبیان» از مواردی که ظلم خیلی شدید است. امیرالمؤمنین فرمود: «من أفحش‏ الظلم ظلم الكرام‏» (غررالحكم، ص 456) ظلم کردن به آدم‌هایی که بزرگوار و محترم هستند، مؤمن، امام، پیغمبر، عالم، یک شخصیت و یک آدم محترمی است، یک موقع پای یک آدمی که کافر و مشرک است، لگد می‌کند. همان هم نباید بشود. یکوقت پای یک شخصیت بزرگی که سر تا پا نور و ایمان است لگد می‌کند. این فرق می‌کند. اهانت و جسارت کردن به همه انسان‌ها حرام است ولی به یک انسان کامل، آدم‌های با شخصیت و با کرامت این جزء بدترین ظلم‌هاست.

امیرالمؤمنین(ع) فرمود: «ظلم المستسلم أعظم الجرم» (غررالحكم، ص 343) ظلم کردن به کسی که اشتباهی کرده، حالا تسلیم شده است. حال قتلی بوده، جرمی بوده، پای کسی را لگد کرده، آبروی کسی را ریخته، حالا مستسلم است یعنی دست بالا کرده که غلط کردم و نفهمیدم. چند نفر به من زنگ زدند که ما با شوهرمان دعوا کردیم و اشتباه کردیم و بیرون آمدیم. حالا هرچه پیغام می‌دهیم برگردیم قبول نمی‌کند. ظلم کردن به کسی که می‌گوید: من اشتباه کردم و غلط کردم و پشیمان هستم. شما قبول نمی‌کنی و این ظلم بزرگی است. شما هم ظالم هستی. باید عذر پذیر باشیم. پیغمبر ما فرمود: «يا علي! من‏ لم‏ يقبل‏ العذر من متنصل صادقا كان أو كاذبا لم ينل شفاعتي‏» خیلی تهدید تندی است. همه ما امیدمان به شفاعت و دستگیری پیغمبر خداست. فرمود: یا علی، کسی که عذر عذر آورنده را قبول نکند، این آقا و خانم خطا و اشتباه کرد، حالا به غلط کردن افتاده است. فرمود: علی جان، یک موقع طرف حقیقتاً عذرخواهی می‌کند و یک موقع کارش گیر کرده است، حتی آنجا را هم قبول کن. عذر از روی دروغی را هم قبول کن! بعضی ظلم می‌کنند و طلبکار هم می‌شوند، در گوش طرف می‌زند و می‌گوید: خوب کاری کردم. همین عذرخواهی و غلط کردن هم خیلی هنر است، همین که پا روی خودش گذاشته است. پیغمبر من فرمود: شفاعت من به آنها نمی‌رسد و من از آنها دستگیری نخواهم کرد.

الآن بعضی پدر و مادرها، اولاد و همسر با هم قهر هستند. می‌گوید: چند بار رفتم برای عذرخواهی مرا بیرون کرده است. تو به مراتب از او بدتر هستی. مواظب باشیم. از امام صادق هست که فرمودند: کسی که برادر مؤمنش می‌آید مصالحه کند، او می‌گوید: من صلح نمی‌کنم. «مَلْعُونٌ‏ مَلْعُونٌ‏ رَجُلٌ يَبْدَوهُ أَخُوهُ بِالصُّلْحِ فَلَمْ يُصَالِحْه‏» (كنزالفوائد، ج 1،ص 149) امام صادق فرمود: ملعون ملعون است کسی که دوستی می‌آید و عذرخواهی می‌کند تا صلح کند اما می‌گوید: من آشتی نمی‌کنم. بعضی می‌گویند: چند ماه است پدر و مادر با اولاد یا زن و شوهر با هم قهر هستند. این خیلی بد است. یکی از ظلم‌های بزرگ ظلم به آدم مستسلم است. از ظلم‌هایی که خیلی بد است، ظلم آبرویی و ناموسی است. یک موقع به مال و جان طرف ظلم می‌کنیم، یک موقع طرف را اهانت و جسارت می‌کنی. بی آبرویش می‌کنی و تهمت ناروا می‌زنید. این بدترین ظلم‌هاست. یک موقع یک فیلم و عکس است که می‌فرستند و آبروی یک شخص، یک روحانی ریخته می‌شود. شما در این ظلم‌ها شریک هستی و با این کار آبروی کل روحانیت را می‌بری. تر و خشک را می‌سوزانی و شما در این آبروی ریخته شده شریک هستی. حرمت آبروی یک انسان از حرمت جان و مالش بالاتر است. پیغمبر ما نگاهشان به کعبه افتاد، فرمودند: ای خانه کعبه تو خیلی احترام داری ولی حرمت مؤمن از تو بیشتر است.ما جرأت می‌کنیم به کعبه آب دهان بیاندازیم؟ روایت داریم کسی که دل مؤمنی را بشکند، مثل این است که خانه کعبه را منهدم کرده است.

امام صادق(ع) فرمود: «مَنْ رَوَي عَلَي مُومِنٍ رِوَايَةً يُرِيدُ بِهَا شَيْنَهُ وَ هَدْمَ‏ مُرُوءَتِهِ‏ لِيَسْقُطَ مِنْ أَعْيُنِ النَّاسِ أَخْرَجَهُ اللَّهُ مِنْ وَلايَتِهِ إِلَي وَلايَةِ الشَّيْطَانِ فَلا يَقْبَلُهُ الشَّيْطَانُ‏» (كافي، ج 2، ص 358) اگر کسی بر علیه مؤمن یک چیزی را نقل کند، قصدش این باشد که عیب وارد کند و آبرو و حیثیت او را ببرد، خدا می‌گوید: برو گمشو از ولایت من، از مدرسه من بیرون برو و در مدرسه شیطان برو. حتی شیطان هم او را قبول نمی‌کند. کسی که می‌رود جاسوسی کند یا فیلمی از کسی بگیرد، بعد پخش کند و طرف را زمین بزند از ولایت خدا بیرون می‌رود و شیطان هم قبولش نمی‌کند. فرمود: «أَقْرَبُ مَا يَكُونُ الْعَبْدُ إِلَي‏ الْكُفْرِ أَنْ يُوَاخِيَ الرَّجُلَ عَلَي الدِّينِ فَيُحْصِيَ عَلَيْهِ عَثَرَاتِهِ وَ زَلاتِهِ لِيُعَنِّفَهُ بِهَا يَوْماً مَا» (كافي، ج 2، ص 354) چه وقت انسان در شرف کافر شدن است؟ آن موقعی که بخواهد از کسی لغزش و خطایی را بگیرد و نگه دارد و روزی او را زمین بزند. اهانت و سرزنش کردن، تحقیر کردن، «مَنْ‏ أَنَّبَ‏ مُومِناً أَنَّبَهُ اللَّهُ فِي الدُّنْيَا وَ الاخِرَةِ» (كافي، ج 2، ص 356) کسی که مبالغه و زیاده روی در توبیخ کند، بچه و مادر و همسر یک اشتباهی کرد، چرا هی می‌گویی و تکرار می‌کنی؟ زیاده روی در توبیخ و ملامت و سرزنش، فرمود: کسی مؤمنی را انکار کند، خدا هم در دنیا و آخرت او را گرفتار می‌کند. امام هشتم(ع) فرمود: سعی کنید به دیدن همدیگر بروید، به عبدالعظیم حسنی فرمود: سلام مرا به شیعیانم برسان و بگو: به زیارت همدیگر بروند و با هم مهربان باشند. مواظب باشید همدیگر را ناراحت نکنید و آبروی همدیگر را نبرید. کسی که ولی از اولیای مرا ناراحت کند، من امام هشتم دعا و نفرین می‌کنم «دَعَوْتُ اللَّهَ لِيُعَذِّبَهُ فِي الدُّنْيَا أَشَدَّ الْعَذَابِ‏ وَ كَانَ فِي الاخِرَةِ مِنَ الْخَاسِرِينَ» در دنیا گرفتار شود چون آن کسی که را شکستی، امام را شکسته است. گفت:

ای بسا کس را که صورت راه زد *** قصد الله کرد و بر صورت بزد

فرمود: کسی دوستی از دوستان ما را اذیت و آزار کند، نفرین می‌کنم در دنیا گرفتار شود و در آخرت هم اشد عذاب برای او باشد. کسی که کشف عیبی از دیگران بکند، در خلوت خانه هم باشد خدا عیب او را پخش می‌کند. آبروی مردم و نظام، آبروی گروه و جناح و شخص را جدی بگیریم. الآن در یک لحظه یک عکسی را بفرستی کل دنیا با خبر می‌شود. در افشاگری‌ها و معصیت‌ها و آبروریزی‌ها سهیم نباشیم.

شریعتی: نکات خیلی خوبی را شنیدیم و روی این نکات فکر کنیم که انشاءالله با همین نگاه حرکت کنیم. برای اینکه مرتکب ظلم نشویم یکبار دیگر رساله حقوقی امام سجاد را بخوانیم. امروز صفحه 564 قرآن کریم، آیات پایانی سوره مبارکه ملک و آیات ابتدایی سوره مبارکه قلم را تلاوت خواهیم کرد.

«فَلَمَّا رَأَوْهُ زُلْفَةً سِيئَتْ وُجُوهُ‏ الَّذِينَ‏ كَفَرُوا وَ قِيلَ هذَا الَّذِي كُنْتُمْ بِهِ تَدَّعُونَ «27» قُلْ أَ رَأَيْتُمْ إِنْ أَهْلَكَنِيَ اللَّهُ وَ مَنْ مَعِيَ أَوْ رَحِمَنا فَمَنْ يُجِيرُ الْكافِرِينَ مِنْ عَذابٍ أَلِيمٍ «28» قُلْ هُوَ الرَّحْمنُ آمَنَّا بِهِ وَ عَلَيْهِ تَوَكَّلْنا فَسَتَعْلَمُونَ مَنْ هُوَ فِي ضَلالٍ مُبِينٍ «29» قُلْ أَ رَأَيْتُمْ إِنْ أَصْبَحَ ماؤُكُمْ غَوْراً فَمَنْ يَأْتِيكُمْ بِماءٍ مَعِينٍ «30»

بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ‏، ن وَ الْقَلَمِ وَ ما يَسْطُرُونَ «1» ما أَنْتَ بِنِعْمَةِ رَبِّكَ بِمَجْنُونٍ «2» وَ إِنَّ لَكَ لَأَجْراً غَيْرَ مَمْنُونٍ «3» وَ إِنَّكَ لَعَلى‏ خُلُقٍ عَظِيمٍ «4» فَسَتُبْصِرُ وَ يُبْصِرُونَ «5» بِأَيِّكُمُ الْمَفْتُونُ «6» إِنَّ رَبَّكَ هُوَ أَعْلَمُ بِمَنْ ضَلَّ عَنْ سَبِيلِهِ وَ هُوَ أَعْلَمُ بِالْمُهْتَدِينَ «7» فَلا تُطِعِ الْمُكَذِّبِينَ «8» وَدُّوا لَوْ تُدْهِنُ فَيُدْهِنُونَ «9» وَ لا تُطِعْ كُلَّ حَلَّافٍ مَهِينٍ «10» هَمَّازٍ مَشَّاءٍ بِنَمِيمٍ «11» مَنَّاعٍ لِلْخَيْرِ مُعْتَدٍ أَثِيمٍ «12» عُتُلٍّ بَعْدَ ذلِكَ زَنِيمٍ «13» أَنْ كانَ ذا مالٍ وَ بَنِينَ «14» إِذا تُتْلى‏ عَلَيْهِ آياتُنا قالَ أَساطِيرُ الْأَوَّلِينَ «15»

ترجمه: پس چون آن (دوزخ موعود) را نزديك ببينند، چهره‏هاى كسانى‏كه كفر ورزيدند، زشت و گرفته گردد و (به آنها) گفته شود: اين است آنچه (در دنيا به عنوان تمسخر) مى‏خواستيد. (اى پيامبر!) بگو: اگر خداوند من و كسانى را كه با من هستند نابود كند، يا بر ما رحم نمايد، پس چه كسى كافران را از عذاب دردناك پناه مى‏دهد؟ بگو: او خداى رحمان است، ما به او ايمان آورده‏ايم و بر او توكل نموده‏ايم، پس خواهيد دانست، كيست آن كه در گمراهى آشكار است. بگو: به من خبر دهيد اگر آب (چشمه‏ها و چاههاى) شما در زمين فرو رود، كيست آن كه آب روان و گوارا براى شما بياورد.

به نام خداوند بخشنده مهربان‏، نون. به قلم و به آنچه مى‏نويسند سوگند. كه تو به خاطر (لطف و) نعمت پروردگار ديوانه نيستى. و همانا براى تو پاداش بى‏پايان است. و حقّاً كه تو بر اخلاق بزرگى استوارى. پس به زودى مى‏بينى و آنها نيز مى‏بينند كه كداميك از شما (تو يا دشمنانت) گرفتار جنونيد. همانا پروردگارت، خود به آنكه از راهش منحرف شده، آگاه‏تر است، و همو به هدايت يافتگان داناتر است. پس، از تكذيب كنندگان اطاعت نكن. آنان دوست دارند كه تو سازش كنى و آنان نيز با تو سازش كنند. و از هر فرومايه كه بسيار سوگند ياد مى‏كند، پيروى نكن. (آن كه) عيب جوست و براى سخن چينى در جنب و جوش است. براى جلوگيرى از كارهاى خير اصرار مى‏ورزد، متجاوز و گنه‏پيشه است. خشن و بى اساس و تبار است. (تمام اين زشتى هابه خاطر آن است كه او داراى مال فراوان و فرزندان نيرومند است. هرگاه آيات ما بر آنان تلاوت شود، گويند: افسانه‏هاى پيشينيان است.

شریعتی: از فضیلت ذکر بلند صلوات بر محمد و آل محمد بشنویم.

حاج آقای فرحزاد:
صلوات برای از بین بردن گناهان خیلی تأثیر گذار هست، وسیله خیر می‌شود آدم به توبه برسد و حق دیگران را ادا کند، امیرالمؤمنین فرمود: «الصلاة علی نبی و آله امحق للخطایاء من الماء علی النار» چگونه آب آتش را خاموش می‌کند. فرمود: بیش از تأثیر آب بر آتش برای از بین گناهان تأثیر صلوات بر محمد و آل محمد است.

سوره مبارکه ملک که مثل سوره الرحمن، یاسین و واقعه فضیلت دارد و در مفاتیح هم آمده است، از سوره‌هایی است که خواندن آن سفارش شده است. در آیه آخر خدای مهربان می‌فرماید: «قُلْ أَ رَأَيْتُمْ إِنْ أَصْبَحَ ماؤُكُمْ غَوْراً فَمَنْ يَأْتِيكُمْ بِماءٍ مَعِينٍ» ای پیغمبر به اینها بگو: اگر شما صبح کردید آب‌هایی که در چاه هست و چشمه هست خشک شود و فروکش کند. چه کسی غیر از خدا می‌تواند برای شما آب گوارا تهیه کند؟ اگر ابر نیاید و باران نیاید و آب‌های زمینی خشک شود، غیر از خدا کسی می‌تواند آب برای شما بیاورد؟ به این خدا باید ایمان آورد و باور کرد و از خدا بخواهیم. روایت زیاد داریم که این آیه تأویل شده به امام زمان(ع) که اگر شما صبح کردید و امام شما غائب بود و آب گوارای همه عالم از وجود آن امام است، چه کسی غیر از خدا می‌تواند امام را ظاهر کند؟ انشاءالله از خدا بخواهیم آن ماء معین، ربیع انام، آن کسی که این عالم را از همه ظلم‌ها پاک می‌کند به زودی بیاید و چشم و دل ما به جمالش نورانی شود.

شریعتی: این هفته قرار گذاشتیم از عالم و فقیه مبارز و آگاه، مرحوم آیت الله حجت یاد کنیم. کسی که از شهرت به شدت بیزار بود، بسیار متواضع بود و نهی می‌کرد از اینکه اسمش را ببرند. برای ما از این شخصیت بگویید.


حاج آقای فرحزاد:
ایشان شخصیت فوق العاده‌ای بودند. مرحوم آقای خوانساری رفتند نماز باران خواندند، ایشان در زیرزمین خانه‌شان رفتند و گفتند: تا باران نیاید و آبروی این آقا حفظ نشود من از زیر زمین بیرون نمی‌آیم. واقعاً در زهد و ورع بی نظیر بودند. زندگی بسیار ساده داشتند، با اینکه امکانات داشت و هدایایی برایش می‌آوردند، ولی فرمود: چون من به عنوان یک مرجع و عالم هستم، خیلی زندگی خودش و خانواده‌اش ساده بود. مرحوم آ شیخ مرتضی حائری(ره) در کتاب سر دلبران که شرح حال ایشان و پدرشان هست، چون پدر خانم ایشان بود، آ شیخ مرتضی حائری داماد آقای حجت بود و خاطراتی از ایشان نقل کرده است. در عظمت و بزرگی این شخصیت می‌گوید: اواخر عمر که ایشان مریض شدند به من فرمودند: من معلوم نیست زیاد زنده باشم، بیشتر نزد من بیا. من بیشتر می‌رفتم نزد ایشان و خانم من که دخترشان بود از ایشان پذیرایی می‌کرد. روزهای آخر دچار نفس تنگی شدند و درست نمی‌توانستند استراحت کنند و برایشان آب آوردند. ایشان فرمود: نمی‌توانم آب بخورم. گفتم: در این آب تربت قبر أباعبدالله ریخته شده است. فرمودند: پس می‌خورم. خوردند و فرمودند: این آخرین زاد و توشه من از دنیای شماست. به ایشان فرموده بودند که من سر ظهر از دنیا می‌روم. آقای حائری می‌گوید: من آمدم بیرون بروم به نماز برسم، موقع اذان به من خبر دادند که ایشان از دنیا رفتند. روحشان شاد باشد. مدرسه حجتیه، خدمات علمی ارزنده، احیای تفسیر تبیان شیخ طوسی کار ایشان بود و کارها و تألیفات گرانسنگ و ارزنده دیگر.

خدایا تو را قسم می‌دهیم به حق محمد و آل محمد قلب امام زمان را از ما راضی و فرجش را نزدیک بفرما. ما را جزء بهترین یارانش قرار بده. باران معنوی و مادی را بر تمام ملت‌ها و مملکت‌ها نازل بفرما. خدایا به حق محمد و آل محمد رفع گرفتاری از همه گرفتارها، آنهایی که قرض دارند، همسر ندارند، اولاد ندارد، شغل ندارند، مریض دارند، به حق محمد و آل محمد حاجاتشان را روا بفرما. زیارت عتبات و مشاهد مشرفه به زودی نصیب ما بگردان. مریض‌ها شفاء عنایت بفرما به برکت صلوات بر محمد و آل محمد و سلام بر امام حسن و امام حسین.

شریعتی: دعایم کن همیشه در پناه این حرم باشم. «السلام علیک یا أبا عبدالله...»