main logo of samtekhoda

90-06-20-حجت الاسلام والمسلمین عالی-برزخ

برنامه سمت خدا

-حجت الاسلام والمسلمین عالی

-برزخ

90-06-20
سوال – در برزخ چه اعمالی به کار اموات می آید؟
پاسخ- بطور کلی کمک های دنیوی و اعمال صالحی که می تواند به میت برسد دو چیز است. یکی آثار اعمال خودمیت، اعمالی که فرد در دنیا انجام داده است دارای آثاری است که بعد از مرگ به او می رسد که باقیات و صالحات و صدقات جاریه نام دارد. تا وقتی که این آثار در دنیا هست، به او می رسد. دومی هدایا، خیرات و مبراتی است که دیگران برای میت می فرستند. درست است که بعد از مرگ فرد در دنیا نیست تا عملی انجام بدهد اما ممکن است که فرد در دنیا کاری کرده است که دنباله ی و بقایای آن باقی است مثلا فرزند صالحی تربیت کرده است یا شاگردان خوبی تربیت کرده است کتاب خوبی نوشته است یا بنایی تاسیس کرده است مثل امور عام المنفعه اعم از مدرسه، مسجد، حسینیه و. .. تا وقتی این آثار در دنیا باقی است و مردم از اینها استفاده می کنند برای فرد بانی هم ثواب نوشته می شود و در پرونده اش هم درج می شود. در سوره یاسین خدا می فرماید: ما هم اعمالی که دردنیا و جلوتر می فرستاند در پرونده شان درج می کنیم و هم دنباله ها و آثار آنها را هم درج می کنیم. بعضی از اعمالی که ما در دنیا انجام می دهیم دنباله ندارد. وقتی شما نماز می خوانی و روزه می گیری، این دیگر تمام می شود. بعضی از آثار دنباله دارد، باقی و جاری است، باقیات صالح وصدقات جاریه است. مثل کتاب مفید و فرزند صالح. پیامبر فرمود: حضرت عیسی از قبری عبور می کردند که صاحب قبر دچار عذاب سختی بود. بعد از یکسال کهاز آنقبر عبور کرد حضرت دید که عذاب از آن قبر برداشته شده است. از خدا خواست که چهاتفاقی افتاده است. خدا به او خطاب کرد که این فرد در دنیا فرزندی داشت که بالغ شد و راهی را برای مردم اصلاح کرد و یتیمی را سرپرستی کرد. به برکت این فرزند عذاب از این میت برداشته شد. در کارهای خیر نیت خیلی مهم است. چیزی که در پرونده می ماند عمل صالح است. عمل صالح دو تا مشخصه دارد. یکی اینکه برای مردم مفید باشد و دیگری اینکه انگیزه ی الهی داشته باشد. بعنی هم حُسن فعلی و هم حُسن فاعلی داشته باشد. هم فعل مفید باشد وهم انجام دهنده ی فعل انگیزه ی الهی داشته باشد. ممکن است که کسی کار خوبی را بخاطر شهرت، تظاهر و ریا انجام بدهد. اینها به درد آخرت نمی خورد. امام صادق (ع) درمورد آثار اعمال می فرماید: بهترین چیزی که انسان می تواند از خودش بجا بگذارد سه چیز است. فرزند صالحی که برای والدینش دعا بکند، بتواند سنت خوبی بجا بگذارد. مرحوم سید بن طاوس جشن تکلیف را مرسوم کرد. تا وقتی این عمل خیر ادامه دارد برای او هم که این کار را تاسیس کرده است نوشته می شود. دیگری صدقه ی جاریه یعنی کار خیری که بعد از فرد باقی باشد. گاهی آثار اعمال صدها هزار برابر خود اعمالی است که در دنیا انجام داده ایم. بفرض من هفتاد سال در این دنیا زندگی کرده ام و کارخیر انجام داده ام. اما یک کتاب نوشتم که این کتاب بعد از من هفت صد سال ماند و آثار آن هم هفت صد سال می ماند در حالیکه من در دنیا هفتاد سال بیشتر زندگی نکردم. کسی بنا یا مسجدی درست می کند و این هزار سال می ماند و میلیون ها نفر در این مسجد نماز می خوانند که این عبادت آنها برای فرد هم نوشته می شود. پیامبر فرمود: اگر کسی سنت یا روش خوبی را بنیان گذاری بکند، این فرد در ثواب کسانی که به این سنت عمل می کنند شریک است بدون اینکه از ثواب عاملان چیزی کم بشود. اگر کسی بدعتی دردین بگذارد یا مرکز فحشائی تاسیس بکند، گناه تمام کسانی که در گناه می افتند در پای بانی می نویسند بدون اینکه از گناه افراد عامل هم کم بشود. مثلا رضا خان کشف حجابی را انجام داده است نسل های بعدی هم که در این دام افتاده اند، گناهان آنها هم برای او نوشته می شود. دیگری اموری است که دیگران برای میت انجام می دهند. مثل خیرات و مبرات. امام صادق (ع) فرمود: میت در عالم برزخ خوشحال می شود اگر کسی برای او طلب آمرزش بکند. یعنی در همین حد که استغفاری برای میت انجام بشود او خوشحال می شود. همانطور که اگر به زندگان هدیه ای بدهید خوشحال می شوند. پیامبر فرمود: شخص متوفا مثل فردی است که دارد غرق می شود و هر لحظه منتظر کمکی است. همین که می بیند شخصی برای او خیراتی می کند یا استغفار می کند، از اینکه هر چه در دنیا است به او بدهند، خوشحال تر می شود. یعنی اگر دنیا را به او بدهند این قدر خوشحال نمی شود که یک استغفار بر ای او بکنند. ببینید که او چقدر محتاج است. حضرت: هدیه ای که زنده ها می توانند به مرده ها بدهند، استغفار و دعا کردن است. اگر کسی که فوت کرده است اگر فامیل نزدیک باشد، ما نباید فکر کنیم که طرف چون فوت کرده است صله ی رحم تمام شده است. یکی از مصادیق بزرگ صله ی رحم بعد ازمرگ است. زیرا او نیازمند است. امام باقر (ع ) می فرماید: بعضی از بچه ها وقتی والدین شان زنده بودند به آنها احترام می گذاشتند اما چون بعد از مرگ به یاد آنها نیستند عاق والدین می شوند. یعنی والدین از آن طرف نفرین می کنند. پدر و مادر بعد از فوت به فرزندان نیازمند هستند. امام فرمود: افرادی در زمان حیات به پدر و مادرشان احترم می گذارد ولی وقتی پدر و مادرشان از دنیا می روند دین آنها را ادا نمی کنند و برایشان دعا نمی کنند، خدا فرزند ایشان را به عنوان عاق والدین محسوب می کند. گاهی فرزندی در دنیا عاق والدین بوده است و به والدین خودش بی احترامی می کرده، ولی وقتی والدین او می میرند طرف بر می گردد و شروع به خوبی می کند و این عاق والدین بودن برطرف می شود. اگر کسی به والدین یا خویشان خود بعد از مرگ کمک برساند دو تا ثواب به او می دهند. یکی ثواب رساندن نیکی به میت و دیگری ثواب صله ی رحم به او می دهند. سید محمدطباطبایی شاگردی بنام ادیب داشتند که او براحتی می توانست با اموات ارتباط بگیرد. یک بار برادر علامه طباطبایی نامه ای به علامه فرستادند. نوشته بودند که این شاگرد با پدر تماس گرفته است، روح پدر از شما گله مند است که چرا شما در ثواب تفسیری که نوشته ای پدر را شریک نکرده ای ؟ علامه خیلی تعجب کرد زیرا شاگرد برادرش اصلا او را نمی شناخت و خبر نداشت که من تفسیری نوشته ام. اینکه ایشان پدرشان را در ثواب تفسیر شریک نکرده بودند بخاطر این بود که کارشان را خیلی با ارزش نمی دانستند. وقتی این نامه به علامه رسید ایشان گریه کردند و گفتند که خدایا اگر این کار من پیش تو ارزشی دارد، من ثواب آنرا به روح پدر و مادرم هدیه می کنم. قبل از اینکه علامه جواب نامه را بدهد نامه ی بعدی از تبریز رسید که برادرش نوشته بود که شاگردم با روح پدر ارتباط گرفته است و پدر خیلی خوشحال بوده است و گفته هدیه حسین به ما رسید و خیلی به ما کمک کرد.
سوال – چه هدیه هایی برای اموات مفید است؟
پاسخ – گاهی ما می بینیم که بعد فوت فردی، آنچنان افراد خانواده درگیر کارها هستند که از اصل غافل شده اند. از چیزهایی که اموات شان در هنگام ورود به برزخ نیاز دارند غافل شده اند. شخص مرده هر لحظه چشم به راه است. اموات فریادهایی دارند ولی گوش افراد عادی آنها را نمی شنود. پیامبر فرمود: هر کدام از اموات با صدای محزون و گریه به خانواده هایشان فریاد می زنند: به ما رحم بکنید خدا به شما رحم بکند. اینهایی که این جوری فریاد می زنند برادران دینی شما بودند، به آنها کمک بدهید و یاد آنها باشید. قبر، حالات قبر، نکیر و منکر صبر نمی کنند تا مراسم سوم و هفت و چهل میت تمام بشود. همان موقع که میت را در قبر می گذارند و هنوز مردم در بالای قبر ایستاده اند، نکیر و منکر می آیند. تعبیر روایت این بود که میت هنوز صدای پای تشییع کننده ها را می شنود که نکیر و منکر می آیند. در چنین موقعیت حساسی میت کمک می خواهد. حالا چه چیزی به درد آنها می خورد؟ پنج چیز به درد اموات می خورد. یکی اینکه بعد از دفن میت تلقین بعد از دفن را بگویند و مدتی سر قبر بنشینند. البته تلقین قبل از دفن هم داریم که می خوانند. وقتی تلقین بعد از دفن خوانده می شود نکیر و منکر می گویند که حجت و دلیلش را به او گفتند، پس برویم. ببینید یک تلقین بالای قبر چقدر اثر دارد. انسان نباید فقط گریه کند البته گریه تخلیه است ولی گریه به درد میت نمی خورد. گریه بر امام حسین (ع) و ائمه از باب دیگری است. پس اولین هدیه ای که می توانند به شخص متوفا بدهند بعداز دفن خواندن تلقین و نشستن و قرآن خواندن است. دومین کاری که باید انجام بدهند این است که بدهی های میت را بپردازند چه بدهی های مالی و غیر مالی. حج هم بدهی مالی و هم غیر مالی است. پس بدهی های میت را شروع به انجام دادن بکنند و پرداخت کردند یا خودشان این کار را بکنند یا اجیر بگیرند. برای میت ثانیه ها خیلی سخت می گذرد. سومین هدیه مستحبات است. از پیامبر پرسیدند که نیکی به والدین بعد از مرگ چیست؟ پیامبر فرمود: برایشان دعا بکند، طلب مغفرت برای آنها بکند، عهد و وصیت میت را انجام بدهد، صله رحم با خویشاوندان آنها بکند. یعنی با از دنیا رفتن کسی ارتباط فامیلی قطع نشود، اگر آنها دوستی داشتند به دوست آنها هم رسیدگی بکن. چهارمین هدیه این است که انسان طوری رفتار کند که برای پدر و مادر خدا بیامرزی بخرد. روایت داریم که از گناهان کبیره است که بچه ها کاری بکنند که برای پدر و مادر نفرین بخرند. پنجمین هدیه سرزدن به قبور آنها است. وقتی اموات تازه فوت کرده اند بیشتر به هدیه ها نیاز دارند مثل شب اول قبر که بیشتر به هدیه نیاز دارند.
سوال – سوره نورآیات 1 تا 10 را توضیح بدهید.
پاسخ – بخاطر آیه 34 این سوره است که به آن سوره ی نور گفته می شود. محتوای کلی این سوره عفت و پاکدامنی است. در آیات اول مجازات کسانی که آلودگی جنسی دارند مطرح شده است، مسئله ی پیشگیری از انحرافات جنسی، مسئله ی انحرافات چشم، مسئله ی حجاب و ازدواج آسان مطرح شده است. کسانی که می خواهند عفت و حیا در خانواده هایشان باشد،توصیه شده است که این سوره را بخوانند و محتویات آنرا یاد بگیرند. آیه دوم می فرماید: کسانی که دچارعمل جنسی شده اند صد تا زیانه بزنید. خدا می فرماید: مبادا در اینجا رحم کنید، اگر مومن هستید. در ضمن باید گروهی از مومنین هم ناظر این کار باشند و ببینند که افرادی که این کار زشت را انجام می دهند بدانند که فقط تازیانه نیست بلکه آبرورفتن هم هست. جامعه هم عبرت بگیرد. خدایی که ارحم الراحمین است در اینجا می فرماید که رحم نکنید. دلسوزی در هر جایی ارزش ندارد. حالات خودتان را با خدا تنظیم کنید.
سوال – در مورد زیارت اهل قبور توضیحاتی بدهید.
پاسخ – پنجمین هدیه زنده ها به اموات این است که به مرده ها سر بزنند و به سر قبر آنها بروند. وقتی میت می بیند که کسانی سر قبر او می آیند بسیار خوشحال می شود. این خوشحالی از اُنسی است که با دوستان و آشنایان می گیرد و یک خوشحالی از دعایی است که سر قبر می کنند. بهترین زمان زیارت اموات عصر پنجشنبه است که پیامبر گفته است. شاید بهتر از آن صبح جمعه بین الطلوعین باشد. از امام صادق (ع) سوال شد که اگر شخص سر قبر کسی برود، آیا او به درد آن شخص می خورد ؟ امام فرمود: بله این مثل هدیه ای است که به زنده ها می دهید و او را کاملا خوشحال می کنید. یکی ازنزدیکان رجبعلی خیاط می گفت: ما با ایشان به قبرستان ابن بابویه رفته بودیم و قبر مادر من هم آنجا دفن بود. من سر قبر مادرم نرفتم. سر چند تا قبر فاتحه خواندیم. وقتی می خواستیم از قبرستان بیرون بیاییم، ایشان گفتند که مادر شما اینجا دفن است ؟ گفتم: بله. گفت مادر شما در عالم برزخ داشت از شما گله می کرد. برگشتیم و سر قبر مادرم رفتیم. کسی که از دنیا رفته است رابطه اش قطع نشده است و هوشیارتر شده است. ما نباید نظام آخرت را با دنیا قاطی کرد. گاهی تاج گلهای آنچنانی بر سر قبرها می آورند. این به کار میت نمی آید، عمل صالح به کار میت می آید. در کتاب سیاحت غرب مرحوم قوچانی داریم ( این کتاب بر اساس روایات اهل بیت و چیزهایی که به مرحوم قوچانی نشان داده اند ): هادی (کسی است که در سفر آخرتی تجسم ولایت امیر المومنین است ) به من گفت: من توشه ی صفر تو را کم می بینم. باید چند جمعه ای ایجا باشیم تا چیزی از دوستان برایت برسد که پیامبر فرموده است که در سفر هرچه زاد و توشه زیاد باشد بهتر است. من باید برای تو جواز عبور از سلطان دین و دنیا امیر المومنین بگیرم. چنان که در این چند هفته کمکی از دنیا نرسید، شب جمعه به نزد اهل بیت خود برو شاید بطلب مغفرت یادی از تو بنمایند. هادی رفت و من به انتظار نشستم. بصورت پرنده ای به خانه ی خودم رفتم. به کارهای اهل بیت که که برای من روضه خوانی راه انداخته بودند و آش و پلو ساخته بودند نظر داشتم. دیدم کارهایشان مفید به حال من نیست. روح اعمال و مقصد اصلی شان آبروی خودشان است. یک فقیر گرسنه را به اطعام خودشان دعوت نکرده بودند. مدعوین هم قصدشان خوردن غذا و کارهاش شخصی بود نه طلبی برای من و نه گریه ای برای امام حسین (ع). اگر اهل بیت هم گریه ای داشتند فقط برای خودشان بود که چرا بی سرپرست ماندند. .. من با حالت یاس و سرشکستگی به منزل خود مراجعت نمودم. و نزدیک بود که بر اهل بیت و اولاد خود نفرین کنم ولی حالت علم مانع شد. وقتی داخل قبرم شدم دیدم که هادی امده است و سبدی از سیب وسط حجره گذاشته شده است. هادی گفت: از رعیت اینجا کسی از قبرستان عبور می کرد و فاتحه ای خواند و این خاصیت نقدی اوست. خدا رحمت کند او را که به موقع آورد.
سوال – اگر کار خیری که می کنیم، به تعدادی از اموات هدیه کنیم آیا از ثواب آن کم می شود؟
پاسخ – خیر. اگر شما یک صلوات به کل اموات مومنین و مومنات هدیه کنید بخاطر کار ارزشمندی که شما کردید و همه را در نظر گرفتید و بخل نورزیدید، خدا ثوابش را به همه می دهد و از هیچ کس هم ثوابی کم نمی شود. پیامبر فرمود: وقتی انسان آیت الکرسی را بخواند و ثوابش را برای همه ی اهل قبورمومنین و مومنات بفرستد خدا ثواب را به هر کدام از اموات می دهد. فردی از امام صادق (ع) پرسید که من یک حج انجام داده ام. آیا من می توانم پدر و مادرم را که از دنیا رفته اند در ثواب این حج شریک کنم ؟ امام فرمود: بله. البته همه را می تواند در اعمال مستحب شریک کرد. اگر شما یک عمل واجب برای کسی انجام می دهی مثلا برای فردی نماز بجا می آورید این برای خود میت است. وقتی ما می خواهیم ثواب مخصوصی مثلا به پدرمان برسد، این ثواب می رسد و از کرم خدا چیزی کم نمی شود. یک اتفاق خوبی برای خود اهدا کننده می افتد و هدیه های نابی گیر خودش می آید.
سوال – آیا هدیه هایی که ما برای اموات می فرستیم فورا به آنها می رسد؟
پاسخ – بله. این هدیه ها همان موقع به اموات می رسد. پیامبر فرمود:ساعتی سخت تر از عالم قبر نیست. رحم کنید به صدقه. اگر صدقه برای او نداشتید دو رکعت نماز بخوانید. اگر این کار را کردید همان لحظه خدا هزار فرشته به سمت قبر می فرستد با هر فرشته ای یک لباس بهشتی برای میت هدیه می برند و قبرش قیامت وسعت پیدا می کند.
سوال – شب اول قبر بر چه موقعی است؟
پاسخ – شب اول قبر اولین شبی است که فرد از دنیا می رود. قبر خاکی مورد نظر نیست. ممکن است که فرد بیست سال در بیایانی باشد یا حفره ی خاکی پیدا نکند. حکم فقهی داریم که اگر کسی را بعد از چند سال دفن کردند، نماز شب اول قبر را برایش بخوانند. نکیر و منکر هم شب اول قبر می آیند. ما روح سرگردان نداریم.
انشاء الله خدا همه ی ما را در این عوالم در پناه امیرالمومنین و اولادش حفظ کند.