main logo of samtekhoda

97-05-09-حجت الاسلام والمسلمين حسینی قمی – اهمیت حفظ آبروی مردم


برنامه سمت خدا
موضوع برنامه: اهمیت حفظ آبروی مردم
كارشناس: حجت الاسلام والمسلمين حسینی قمی
تاريخ پخش: 09- 05-97

بسم الله الرحمن الرحیم و صلی الله علی محمد و آله الطاهرین
مباد سفره رنگینتان کپک بزند *** خلاف میل شما چرخکی فلک بزند
به پاسبان محل بسپرید نگذارد *** گرسنه‌ای سر این کوچه نی لبک بزند
شما به پاکی ایمان خویش شک نکنید *** درخت دین جماعت اگر شَتک بزند
شما به سایه‌ی باغات خویش خوش باشید *** اگرچه باز گلویی دم از فدک بزند
رها کنید علی را که مثل هر شب خویش *** به زخم کهنه و نان جویش نمک بزند
امیر قافله گیرم که عزم جنگ کند *** نشسته‌اند سواران که را محک بزند    

شریعتی: سلام می‌کنم به همه بیننده‌ها و شنونده‌های نازنین و گرانقدرمان، به سمت خدای امروز خیلی خوش آمدید. حاج آقای حسینی قمی سلام علیکم و رحمة الله. خیلی خوش آمدید.
حاج آقای حسینی قمی: عرض سلام و ارادت خالصانه خدمت همه بینندگان و شنوندگان رادیو قرآن دارم. خدا را سپاسگزاریم در محضر نهج‌البلاغه امیرالمؤمنین(ع) هستیم. بعد از تلاوت قرآن هم اشاره‌ای خواهیم داشت به بحث هفته گذشته نسبت به مراعات حال مستأجرین و پیام‌هایی که بیننده‌های عزیز داشتند.
شریعتی: امروز هم مهمان سفره ناب نهج‌البلاغه شریف هستیم و نکات ناب حاج آقای حسینی را می‌شنویم.
حاج آقای حسینی قمی: بسم الله الرحمن الرحیم، نامه 53 نهج‌البلاغه نامه امیرالمؤمنین(ع) به مالک اشتر است که معروف است به عهدنامه حضرت. «وَ لْيَكُنْ أَبْعَدَ رَعِيَّتِكَ‏ مِنْكَ‏ وَ أَشْنَأَهُمْ عِنْدَكَ أَطْلَبُهُمْ لِمَعَايِبِ النَّاسِ» مالک! با کدام یک از مردم باید فاصله بگیری. همه جا حضرت سفارش می‌کردند که ملک اشتر باید با مردم مراوده و تعامل داشته باشد ولی با یک دسته از مردم فاصله بگیر. «أبعد رَعیَّتِک» بیشترین فاصله را با کدام دسته، و عجیب‌ترین «وَ أَشْنَأَهُمْ عِنْدَكَ» با کدام دسته باید دشمنی داشته باشی؟ شما دائم می‌فرمودی استاندار با مردم رفیق باشد، کنار هم باشند و به درد مردم برسند. «أَطْلَبُهُمْ لِمَعَايِبِ النَّاسِ» آنهایی که بیشتر دنبال عیوب مردم می‌روند. اگر در بین مردم کسانی بودند که می‌گردند عیوب مردم را پیدا کنند، تو از اینها دوری کن. بیشترین دشمنی تو با اینها باشد. چرا؟ «فَإِنَّ فِي النَّاسِ عُيُوباً» بالاخره مردم اشکالاتی دارند. ولی «الْوَالِي أَحَقُّ مَنْ سَتَرَهَا» والی از همه سزاوارتر است به اینکه عیوب مردم را بپوشاند. رسانه ملی، استاندار، فرماندار، حاکم، شما بپوشانید عیوب مردم را. «فَلا تَكْشِفَنَّ» فاصله ما با مرام علوی خیلی زیاد است. «عَمَّا غَابَ عَنْكَ‏» هرچه خدا پنهان کرده، پرده را کنار نزن و سراغ عیوب مردم نرو! «فَلَا تَكْشِفَنَّ عَمَّا غَابَ عَنْكَ مِنْهَا» من متن نهج‌البلاغه را ترجمه می‌کنم. «فَإِنَّمَا عَلَيْكَ تَطْهِيرُ مَا ظَهَرَ لَكَ» وظیفه تو ای مالک عیوبی است که آشکار شده، اصلاحش کن. دستگیری و هدایت کن. «وَ اللَّهُ يَحْكُمُ عَلَى مَا غَابَ عَنْكَ» عیبی هم ک مخفی است، خدا باید حکم کند. «فَاسْتُرِ الْعَوْرَهَ مَا اسْتَطَعْتَ يَسْتُرِ اللَّهُ مِنْكَ» بپوشان عیوب مردم را تا جایی که می‌توانی. اگر این کار را کردی خدا عیوب تو را می‌پوشاند. «مَا تُحِبُّ سَتْرَهُ مِنْ رَعِيَّتِكَ» بپوشان که خدا بپوشاند. «أَطْلِقْ عَنِ النَّاسِ عُقْدَهَ كُلِّ حِقْدٍ» همه کینه‌ها را کنار بزن و باز کن. نگذار کینه‌ای باقی بماند. وظیفه حاکم دینی این است. قدرت فقط دست استاندار و رئیس جمهور و فرماندار نیست. ممکن است بنده قدرتم در فضای مجازی خودم باشد. می‌توانم به این طریق داد بزنم. فرمودند: «فَاسْتُرِ الْعَوْرَهَ» این کدام امیرالمؤمنین است؟ همان امیرالمؤمنینی است که در بحث قبلی گفتیم: «وَ ابْعَثِ‏ الْعُيُونَ»‏ (نهج‏البلاغه، نامه 53) بازرس ویژه بفرست که چشم‌های تو باشند. همان امیر مؤمنان در همان نامه به همان استاندار می‌فرماید: «فَاسْتُرِ الْعَوْرَهَ» بپوشان! «وَ ابْعَثِ‏ الْعُيُونَ»‏ برای مسائل مالی است، برای مسائل اقتصادی و حکومتی و اجتماعی است و حتماً باید مأمورین ویژه داشته باشی. نگفتیم: بزرگترین جرم در حکومت علوی چیست؟ مفاسد اقتصادی است. حضرت چهارده دستور دادند که شنیدم در اهواز یک کسی که مأمور مسائل مالی بازار بوده خلافی کرده است، چهارده مجازات دارد. آبرویش را ببر، تازیانه بزن. زندان ببر، با کسی ارتباط نداشته باشد. همان امیرمؤمنانی که در مسائل اجتماعی اینقدر تند دستور می‌دهد در مسائل شخصی، خصوصی، خانوادگی، اخلاقی، بین خود و خدا می‌فرماید: «فَاسْتُرِ الْعَوْرَهَ» عیوب مردم را بپوشان.
«أَطْلِقْ عَنِ النَّاسِ عُقْدَهَ كُلِّ حِقْدٍ» نگذار در جامعه کینه‌ای بماند. «وَ اقْطَعْ عَنْكَ سَبَبَ كُلِّ وِتْرٍ» اسباب دشمنی را از بین ببر و کاری نکن که مردم با مسئولین، مسئولین با مردم، مردم بین خودشان کینه و دشمنی و عداوت داشته باشند. «وَ تَغَابَ عَنْ كُلِّ مَا لَا يَضِحُ لَكَ» اگر چیزی برایت روشن نیست، تغابَ، خودت را به ندیدن بزن. «وَ لَا تَعْجَلَنَّ إِلَى تَصْدِيقِ سَاعٍ» ساع یعنی سخن‌چین، عجله نکنی کسی آمد سخن‌چینی کرد. «فَإِنَّ السَّاعِىَ غَاشٌّ» سخن‌چین خائن است. «وَ إِنْ تَشَبَّهَ بِالنَّاصِحِينَ» ولو قیافه خیرخواه به خود بگیرد! در حالات امام(ره) می‌دیدم، یکی از اساتید حوزه نوشتند: من خدمت امام رسیدم. از امام سؤال کردم که نظر شما در مورد فلانی، یکی از سیاسیون پنجاه سال پیش، چیست؟ امام دستشان را تکان دادند و فرمودند: نه! یعنی نظر موافقی با او ندارم.    بعد بلافاصله فرمودند: نمی‌دانم! اصلاح کردند. گذشت، سه روز بعد دوباره خدمت امام رفتند، گویا امام این سه روز چشم انتظار من بودند. تا رسیدم فرمودند: فلانی آن حرفی که آن روز زدم، همان نمی‌دانم درست است! اگر شما گفتی عباس من ده میلیون است، در حالی که عبای من بیست هزار تومان هم ارزش ندارد، همه جا این خبر را پخش کردی، من کجا دنبال افرادی بروم که یکی یکی حرف تو را دیدند و خواندند؟
شریعتی: همه ما صاحب یک رسانه هستیم. آیا اساساً ما حق قضاوت کردن در مورد دیگران را داریم؟
حاج آقای حسینی قمی: شما بخواهی در مورد زندگی من، ماشین و خانه من قضاوت بکنی. من قسم جلاله می‌خورم برای شما که این عبای من قیمتی نیست. همه می‌توانند همینطور از خودشان دفاع کنند. صدای همه آنهایی که می‌خواهند دفاع کنند می‌رسد. یکوقتی دیدن یکی از دوستان رفتم. گفتم: برادرت چطور است؟ گفت: مگر خبر نداری؟ گفتم: نه! گفت: مدتی است جرمی مرتکب شده و زندان است. گفتم: تو که متدین هستی چرا گفتی برادرت زندان است و آبرویش را بردی؟ گفت: شما پرسیدی. تقیه و دروغ مصلحت آمیز همین‌جاست. بگو: مسافرت است. یکوقت قاضی می‌گوید: بخشی از مجازات این زندانی این است که اعلام شود. یادم هست یک قاضی گفت: فلانی را محکوم کردیم. گفتم: شما که خیلی مواظب هستید. چرا اسم بردید؟ گفت: من این را بخشی از مجازات او در نظر گرفتم.
شریعتی: در مورد مفاسد اقتصادی چطور؟ یعنی اگر ما از شخصی مفسده‌ای دیدیم و دارد در روند اقتصاد کشور اختلال ایجاد می‌کند، سکوت کنیم؟
حاج آقای حسینی قمی: آنچه درد دل ما و همه مردم هست این است که متأسفانه آنجا کاری ندارند. حضرت در مورد مسائل مالی اهواز به استاندارشان چه نوشتند؟ فرمودند: معطل نکن، او را در بازار بگردان، هرکسی شهادت مالی علیه او داد، بلافاصله یک قسم و یک شاهد، همانجا رأی صادر کن. اگر برای ما ثابت شد، سراغ مراجع قضایی برویم. گله ما از مراجع قضایی است. از اطاله دادرسی‌ها هست. امیرالمؤمنین فرمود: بلافاصله یک شاهد، یک یمین. همانجا مال طرف را برگردان. ما در مسائل اقتصادی خیلی طول می‌دهیم. وقتی ثابت نشده حق نداریم افشا کنیم. شنیدن مجوز برای انتشار نیست. حضرت می‌فرماید: «إِنَّمَا يَنْبَغِي‏ لاهْلِ الْعِصْمَةِ» فرمود: مگر تو نمی‌گویی آدم خوبی هستی؟ «وَ الْمَصْنُوعِ إِلَيْهِمْ فِي السَّلامَةِ» تو سالم هستی و مشکل اخلاقی نداری! «أَنْ يَرْحَمُوا أَهْلَ الذُّنُوبِ وَ الْمَعْصِيَةِ» (نهج البلاغة، خطبه 140) رحم کن و دست دیگران را بگیر. «أَ مَا ذَكَرَ مَوْضِعَ سَتْرِ اللَّهِ عَلَيْهِ» خدا برای تو پرده پوشی نکرد؟ «مِنْ ذُنُوبِهِ مِمَّا هُوَ أَعْظَمُ مِنَ‏ الذَّنْبِ‏ الَّذِي‏ عَابَهُ بِهِ» خدا گناهی از تو پرده پوشی کرد که گناه تو بزرگتر از گناهی است که از دیگران علنی می‌کنی؟ «وَ كَيْفَ يَذُمُّهُ بِذَنْبٍ قَدْ رَكِبَ مِثْلَهُ» چطور دیگران را سرزنش می‌کنی، خودت گرفتار آن گناه هستی. «فَإِنْ لَمْ يَكُنْ رَكِبَ ذَلِكَ الذَّنْبَ بِعَيْنِهِ» من آن گناه را انجام ندادم و دارد در مورد دیگران افشاگری می‌کنم. «فَقَدْ عَصَي اللَّهَ فِيمَا سِوَاهُ» در گناهان دیگری که «مِمَّا هُوَ أَعْظَمُ مِنْهُ وَ ايْمُ اللَّهِ لَئِنْ لَمْ يَكُنْ عَصَاهُ فِي الْكَبِيرِ» حضرت قسم می‌خورد که اگر در گناه دیگری که از این بزرگتر است، تو معصیت نکردی، «وَ عَصَاهُ فِي الصَّغِيرِ لَجَرَاءَتُهُ» همین که جرأت داری آبروی مردم را ببری از همه بالاتر است. من یک اشتباهی کردم و تو باید دلسوزی و محبت و نصیحت می‌کردی و دست مرا می‌گرفتی. حضرت می‌فرماید: تو گناه بزرگتری انجام دادی اینکه پرده دری کردی.
در کلمات حکمت آمیز، کلمه 190 نهج‌البلاغه است. حضرت می‌فرماید: «و أتي بجان» یک جانی مرتکب جرمی شد، باید حد الهی را برای او جاری می‌کردند. خدمت امیرالمؤمنین (ع) آمدند. «و معه غوغاه» یک عده اوباش هم دور این آمده بودند. عده‌ای که دنبال این بودند که ببینند چه کسی تازیانه می‌خورد؟ چه کسی مشتش باز می‌شود؟ این عکس خانوادگی من در خانواده خودم بوده، فرض کنید یک جایی شما این عکس را پیدا کردید. من راضی هستم که شما عکس مرا با خانمم، مادرم، عروسم، در همه فضاهای مجازی منتشر کنید؟ به مرحوم آیت الله العظمی گلپایگانی گفته بودند: خانم شما می‌خواهد سفر کربلا برود. پاسپورت می‌خواهد! ایشان گفته بود برای پاسپورت باید عکس بگیریم و در گذرنامه بزنیم، نه نیازی نیست. برای چه عکس خانم من در پاسپورت برود؟ گفتند: ما یک راه حلی پیدا کردیم. عکس یک خانم دیگر را می‌گذاریم. فرمودند: نه، آن مأمور به نیت همسر من به این عکس نگاه می‌کند. باز هم نمی‌خواهم! آنوقت ما مجوز داریم عکس خانوادگی بنده را با همسرم و مادرم در جایی منتشر کنی که صدها میلیون ببینند؟
یک جانی را نزد حضرت آوردند که حد بزنند. «غوغاه» یعنی اوباش، یک عده اوباش همراه او آمده بودند. حضرت علی از قنبر سؤال کرد: چه خبر است؟ شلوغ است! گفتند: آن فرد را می‌خواهند حد بزنند و اینها هم آمدند تماشا کنند. سؤال: مگر تماشای کسی که حد می‌خورد اشکال دارد؟ در وسایل الشیعه مرحوم شیخ حر عاملی یک باب دارد «باب کراهة اجتماع الناس للنظر الی المحدود» کراهت دارد مردم جمع شوند برای اینکه کسی حد بخورد. حضرت در پاسخ قنبر فرمود: «فقال: لا مرحبا بوجوه لا تُري الا عند کل سَواه» زشت باد چهره‌هایی که در آن فقط شر آماده می‌شود.     حضرت فرمود: اینها فضول مردم هستند. قنبر اینها را از من دور کن!
در حالات شیخ انصاری دیدم، که مرحوم شیخ انصاری درسش را تعطیل می‌کند. شاگردان می‌بینند آقا دو روزی نیامد. دو تا از شاگردان ایشان مرحوم سید علی آقا شوشتری که ایشان هم استاد اخلاق شیخ انصاری بود و شیخ انصاری هم استاد فقه و اصول ایشان بود. یکی دیگر از شاگردان ایشان مرحوم میرزای شیرازی بود. این دو بزرگوار خدمت شیخ می‌روند و می‌گویند: چرا درس را تعطیل کردید؟ ما گفتیم شما بیمار هستید. مرحوم شیخ می‌فرماید: تازگی یک جزوه‌ای دستم رسید، یک آقایی مباحث علمی گذشته مرا رد کرده است. اصلاً حرف مرا متوجه نشده و رد کرده است. فرمودند: متوجه نشده باشد. چرا شما درس را تعطیل کردید؟ فرمود: می‌ترسم من هم که می‌آیم آراء اساتید خودم را رد می‌کنم، مثل همین آقا باشم! شیخ انصاری به گریه می‌افتد. این دو بزرگوار می‌گویند: سر درس شما صدها مجتهد هستند. از آن کسی که می‌خواهی حرفش را رد کنی، شاگردان دفاع می‌کنند. شما نمی‌توانی به راحتی حرف دیگری را رد کنی، شیخ انصاری آنقدر مقام تقوای بالایی دارد، می‌گوید: نکند من حرف استاد خودم را رد کنم و مرادش را نفهمیدم و رد کردم! آنوقت ما به همین راحتی فهمیدیم. گاهی متأسفانه در بعضی مسائل خیلی تند می‌رویم. وقتی آدم وارد این میدان می‌شود همه حدود و شرعیات یادش می‌رود.
در کافی مرحوم کلینی هست که فرمودند: سه دسته هستند که از همه روز قیامت به خدا نزدیکتر هستند. روزی که قدرت دست توست، الآن رسانه و فضای مجازی یک قدرت است. روزنامه یک قدرت است. فرمود: اگر قدرتی دست تو رسید و از دست کسی ناراحت شدی ظلم نکن. نگو: باید او را بکوبم و له کنم. در حالات مرحوم آیت الله العظمی بروجردی(ره) دیدم. از امام(ره) نقل شده است که مرحوم حاج آقا مصطفی به امام گفته بود: من از چه کسی تقلید کنم؟ اعلم کیست؟ ایشان فرموده بود: آقای بروجردی. امام به آقای بروجردی خیلی علاقه داشتند. مرحوم حاج آقا مصطفی به امام فرموده بود: تقلید دو ملاک دارد، اعلم اعدل! اعلمیت آقای بروجردی برای شما ثابت شده اما عدالت ایشان چطور؟ ایشان فرمود: آقای بروجردی وقتی عصبانی می‌شود از مرز الهی رد نمی‌شود! شاهدش این داستان است که ایشان به یک مناسبتی در مورد یکی از گروه‌های سیاسی یک موضع‌گیری کرده بودند. نصیحت کرده بودند، صحبت کرده بودند و خواسته بودند، پیام داده بودند و اثر نکرده بود. در مدرسه فیضیه در درسشان فرمودند: این کاری که اینها می‌کنند امام زمان راضی نیست. نفوذ آیت الله العظمی بروجری زیاد بود. این بنده خدایی که مخاطب آقای بروجردی بود، شب به خانه آمده بود. صاحبخانه حرف آقای بروجردی را شنیده بود. به این آقا گفته بود: امشب اثاثیه‌ات را بیرون ببر! منزل یکی از بستگان آیت الله العظمی بروجردی می‌آید و می‌گوید: قصه ما این است. بعد از صحبت آقا من بیرون شدم. من رفتم و زن و بچه‌ام را به شما سپردم! این صبح می‌آید و به آقا می‌گوید. آقای بروجردی فرمود: برو به صاحبخانه بگو تا امروز این زن و بچه مستأجر تو بودند، از امروز مستأجر من هستند! اول ماه به اول ماه اجاره‌ات را از من بگیر! من یک حرفی زدم برای خدا زدم. معنایش این نیست تا هرجا پیش بروم. مرحوم علامه مجلسی(ره) در مرآت العقول می‌فرماید: ما اولیای خدا و علمای گذشته را درک کردیم. عبادت را در نماز و روزه خلاصه نمی‌کردند. بندگی خدا و مسلمانی شما وقتی ثابت می‌شود که مواظب آبروی مردم باشید. نماز خواندی و روزه گرفتی و سفر حج بروی عبادت نیست، همه عبادت در این خلاصه نمی‌شود. اگر برای آبروی مردم توقف کردی، نشانه‌ی عبودیت است.
شریعتی: انشاءالله خداوند توفیق عمل به این آموزه‌ها را به همه ما عنایت کند. امروز صفحه 397 قرآن کریم، آیات 7 تا 14 سوره مبارکه عنکبوت را تلاوت خواهیم کرد.
«وَ الَّذِينَ‏ آمَنُوا وَ عَمِلُوا الصَّالِحاتِ لَنُكَفِّرَنَّ عَنْهُمْ سَيِّئاتِهِمْ وَ لَنَجْزِيَنَّهُمْ أَحْسَنَ الَّذِي كانُوا يَعْمَلُونَ «7» وَ وَصَّيْنَا الْإِنْسانَ بِوالِدَيْهِ حُسْناً وَ إِنْ جاهَداكَ لِتُشْرِكَ بِي ما لَيْسَ لَكَ بِهِ عِلْمٌ فَلا تُطِعْهُما إِلَيَّ مَرْجِعُكُمْ فَأُنَبِّئُكُمْ بِما كُنْتُمْ تَعْمَلُونَ «8» وَ الَّذِينَ آمَنُوا وَ عَمِلُوا الصَّالِحاتِ لَنُدْخِلَنَّهُمْ فِي الصَّالِحِينَ «9» وَ مِنَ النَّاسِ مَنْ يَقُولُ آمَنَّا بِاللَّهِ فَإِذا أُوذِيَ فِي اللَّهِ جَعَلَ فِتْنَةَ النَّاسِ كَعَذابِ اللَّهِ وَ لَئِنْ جاءَ نَصْرٌ مِنْ رَبِّكَ لَيَقُولُنَّ إِنَّا كُنَّا مَعَكُمْ أَ وَ لَيْسَ اللَّهُ بِأَعْلَمَ بِما فِي صُدُورِ الْعالَمِينَ «10» وَ لَيَعْلَمَنَّ اللَّهُ الَّذِينَ آمَنُوا وَ لَيَعْلَمَنَّ الْمُنافِقِينَ «11» وَ قالَ الَّذِينَ كَفَرُوا لِلَّذِينَ آمَنُوا اتَّبِعُوا سَبِيلَنا وَ لْنَحْمِلْ خَطاياكُمْ وَ ما هُمْ بِحامِلِينَ مِنْ خَطاياهُمْ مِنْ شَيْ‏ءٍ إِنَّهُمْ لَكاذِبُونَ «12» وَ لَيَحْمِلُنَّ أَثْقالَهُمْ وَ أَثْقالًا مَعَ أَثْقالِهِمْ وَ لَيُسْئَلُنَّ يَوْمَ الْقِيامَةِ عَمَّا كانُوا يَفْتَرُونَ «13» وَ لَقَدْ أَرْسَلْنا نُوحاً إِلى‏ قَوْمِهِ فَلَبِثَ فِيهِمْ أَلْفَ سَنَةٍ إِلَّا خَمْسِينَ عاماً فَأَخَذَهُمُ الطُّوفانُ وَ هُمْ ظالِمُونَ «14»
ترجمه: و كسانى كه ايمان آورده و كارهاى شايسته انجام داده‏اند، قطعاً لغزش‏هاى آنان را مى‏پوشانيم، و بى شك بهتر از آنچه عمل مى‏كرده‏اند پاداششان مى‏دهيم. و به انسان سفارش كرديم كه به پدر و مادر خود نيكى كند، و اگر آن دو كوشيدند تا چيزى را كه بدان علم ندارى شريك من سازى، از ايشان اطاعت مكن، سرانجامِ شما به سوى من است، پس شما را از (حقيقت) آنچه انجام مى‏داديد آگاه خواهم ساخت. و كسانى كه ايمان آورده و كارهاى شايسته انجام داده‏اند، بى شك آنان را در زمره‏ى شايستگان در مى‏آوريم. و برخى از مردم (به زبان) مى‏گويند: به خداوند ايمان آورده‏ايم، پس هرگاه در راه خدا آزار ببينند، اذيّت و آزار مردم را به عنوان عذاب خداوند قرار مى‏دهند، و اگر از جانب پروردگارت يارى و پيروزى رسد، با تأكيد مى‏گويند: ما با شما بوديم. آيا (نمى‏دانند كه هيچ كس از) خدا به آنچه در دلهاى جهانيان مى‏گذرد، آگاه‏تر نيست؟ و قطعاً خدا كسانى را كه ايمان آورده مى‏شناسد، و منافقان را (نيز) مى‏شناسد. و كسانى كه كافر شده‏اند، به كسانى كه ايمان آوردند گفتند: شما راه ما را پيروى كنيد، (اگر گناهى داشته باشد) ما گناهان شما را بر عهده مى‏گيريم. در حالى كه چيزى از گناهانشان را عهده‏دار نيستند؛ قطعاً آنان دروغگويانند. بى شك آنان هم بار (خطاى) خودشان و (هم) بارهاى ديگر را با بار خود بر دوش خواهند كشيد، و مسلّماً در روز قيامت از آنچه به دروغ مى‏بافتند بازخواست خواهند شد. و به راستى نوح را به سوى قومش فرستاديم، پس در ميان آنان، هزار سال به استثناى پنجاه سال درنگ كرد، (ولى جز اندكى از مردم به سخن او گوش ندادند) پس طوفان (قهر خداوند) آنان را در حالى كه ستمگر بودند فرا گرفت.
شریعتی: نکات پایانی حاج آقای حسینی عزیز را بشنویم و در مورد مرحوم شیخ عبدالکریم حائری یزدی، مؤسس حوزه علمیه قم هم برای ما بگویند.
حاج آقای حسینی قمی: در بحثی که عرض کردم بیننده‌ها یادشان باشد، شاید بگویند: اینها به ما ربطی ندارد. ما فقط در مسائل مجازی بیننده هستیم و هرکس هرچیزی بفرستد، می‌خوانیم. من غیبت می‌کنم و شما می‌شنوید، گناه غیبت کننده بیشتر است یا مستمع؟ کسی که می‌شنود هفتاد برابر گناهش از غیبت کننده بیشتر است. مرحوم شیخ انصاری در مکاسب این را آوردند. من چرا؟ من خبر شما را خواندم. چرا من هفتاد برابر؟ شیخ انصاری فرمود: بخاطر اینکه شما با این کار تشویق می‌کنید. در روایت داریم کسی معصیت کرد از او استقبال نکنید. تند شوید و ترک کنید. من که خبر را باز می‌کنم و کامنت می‌گذارم مقصر هستم! نگویید ما تقصیر نداریم.
جلسه گذشته گفتیم: اگر مستأجر آمد برای رهن و اجاره، فیش حقوقی او را ببینید. ببینید بعد از اجاره شما چقدر برایش می‌ماند؟ بعضی نوشتند: با اجاره خانه‌ای که می‌دهیم فقط صد هزار تومان برای ما می‌ماند. در حالات مرحوم آیت الله العظمی حائری هست. ایشان روزهای آخر ناراحت بودند. کسی گفت: چرا ناراحت هستید؟ پنجاه هزار تومان بدهکار بود. چرا بدهکار بود؟ برای خرج دین و حوزه. گفتند: نگران نباش! شما از دنیا رفتی، مرجع تقلید بعدی که آمد، بدهی شما را می‌دهد. بدهی شخصی که نیست! ایشان فرمود: شما فکر می‌کنید من ناراحت هستم که چرا پنجاه هزار تومان بدهکار هستم؟ ناراحت هستم الآن از دنیا بروم و خدا به من بگوید: آقای حائری آن آبرویی که ما به تو دادیم، بیش از این می‌توانستی خرج دین کنی. چرا بیش از این خرج نکردی؟ امروز روز ارتحال مرحوم آیت الله العظمی حائری هم هست. ما هم می‌توانیم از آبرویمان مایه بگذاریم و واسطه شویم. آنهایی که این مبالغ در زندگی‌شان تأثیر ندارد. پیام داده بودند: من خودم تحت پوشش کمیته امداد هستم، زمین مختصری داشتم و اجاره دادم و چیزی اضافه نکردم. در پیام‌ها بود که گفته بودند: چون مستأجر ما بچه‌دار شده، گفتیم: اجاره‌ات را کم می‌کنیم. از آن طرف هم بعضی نه، مواظب هستند رفت و آمد مستأجر بیشتر شد اجاره را زیاد کنند. رحم کنیم خدا به ما رحم خواهد کرد.            
شریعتی: بهانه همه این مهربانی‌ها امام رضا(ع) هست که انشاءالله همه ما مشمول نگاه توأم با رأفت امام هشتم(ع) شویم. دعا بفرمایید و آمین بگوییم.
حاج آقای حسینی قمی: خدا را قسم می‌دهیم به حق محمد و آل محمد، به حق امام زمان(ع) گرفتاری‌های مؤمنین را برطرف بفرماید. مریض‌ها لباس عافیت بپوشاند. امر ازدواج و اشتغال جوان‌ها را مقرر بفرماید. به آنهایی که اولاد می‌خواهند، به حق امام زمان اولاد صالح عنایت بفرما. دنیا و آخرت ما را با اهل‌بیت محشور بگردان.
شریعتی: «الحمدلله رب العالمین و صلی الله علی سیدنا محمدٍ و آله الطاهرین»