main logo of samtekhoda

97-03-30-حجت الاسلام والمسلمين لقمانی – زندگی هوشمندانه و راه‌های دوری از اشتباه


برنامه سمت خدا
موضوع برنامه: زندگی هوشمندانه و راه‌های دوری از اشتباه
كارشناس: حجت الاسلام والمسلمين لقمانی
تاريخ پخش: 30-03-97

بسم الله الرحمن الرحیم. اللهم صل علی محمد و آل محمد و عجل فرجهم.
باران بیا عبور کن از این کرانه‌ها *** این خاک را خبر کن از عطر جوانه‌ها
یک لحظه با کرامت انگشت‌های خود *** وا کن یکی یکی گره از رودخانه‌ها
دستی به کوه و دشت بکش تا که گل کند *** هر روز بر لبان درختان جوانه‌ها
باران بخوان که تازه شود باز صدای تو *** در ذهن مردمان زمین عاشقانه‌ها
شاید همه پرنده شوند و به شوق تو *** بیرون شوند از قفس آشیانه‌ها
باران تویی که با تو جهان سبز می‌شود *** باران تویی و وصف تو از این نشانه‌ها

شریعتی: سلام می‌کنم به همه بیننده‌ها و شنونده‌های نازنین‌مان، به سمت خدای امروز خوش آمدید. انشاءالله باغ ایمانتان آباد باشد و زندگی شما سرشار از نشاط باشد. حاج آقای لقمانی سلام علیکم و رحمة الله. خیلی خوش آمدید.
حاج آقای لقمانی: سلام علیکم و رحمة الله، بنده هم خدمت شما و همه بینندگان عزیز برنامه سمت خدا عرض سلام دارم. عید فطر را با اعمال مقبول پشت سر گذاشتند، انشاءالله رو به سوی آینده‌ای روشن و شیرین و شیدا حرکت کنند.
شریعتی: امروز هم در خدمت حاج آقای لقمانی هستیم تا از هنر خوب زیستن برای ما بگویند. چطور می‌توانیم یک زندگی هوشمندانه و بدون خطا و اشتباه را تجربه کنیم. اگر یاد بگیریم جلوی اشتباهات را بگیریم، باعث می‌شود در مسیر زندگی اشتباهات سد راه ما نشوند.
حاج آقای لقمانی: بسم الله الرحمن الرحیم، ریشه اشتباهات در زندگی را بیان می‌کردیم، عامل اول را مطرح کردیم، جهل و نادانی و بی خردی و بی‌ خبری.
جامه‌ی فتح است آگاهی در این وحشت سرا
غوطه در خون می‌خورد صیدی که غافل می‌شود
یکی جهالت، یکی غفلت. آغاز سخن یک پیشنهاد و یک هدیه بعد از ماه رمضان بدهم که خودم خیلی لذت و بهره بردم. بعد از ماه رمضان یک فرصت خیلی فراخی داریم برای ارتباط بیشتر با قرآن، بعضی از اساتید توصیه می‌کنند یک دور قرآن را با ترجمه بخوانید. الآن وقتش است روزی دو سه صفحه، آگاهی و نورانیت به انسان می‌دهد. صبح به صبح انشاءالله اگر هم می‌خواهیم شیرین شود برای خودمان از جزء سی شروع کنیم. سوره‌های کوتاه که آشنا هستیم. یک عمر سوره یاسین و الرحمن را خواندیم یکبار با ترجمه انسان بخواند، به انسان معرفت می‌دهد آنوقت انسان بیشتر شوق پیدا می‌کند. ما از امروز تا ماه مبارک رمضان 330 روز فرصت داریم.    روزی دو صفحه بخوانیم قرآن تمام می‌شود. از سوره‌های کوچک شروع کنیم که انس و علاقه داریم. گاهی ترجمه آیات را با هم رد و بدل کنیم. روانشناسان توصیه می‌کنند خودتان را تشویق کنید. روبروی آینه بایستید، اگر من تا آخر این هفته فلان کار بد را نکردم برای خودم یک لیوان آبمیوه می‌خرم. انسان با خودش ارتباط داشته باشد. تشویق و تهدید کند، این چهار عمل اصلی که در ریاضیات هست در اخلاق هم داریم. صبح به صبح مراقبه، ماه رمضان تمام شد از اول، صبح به صبح با خودش شرط کند که من امروز فلان کار را انجام می‌دهم و نمی‌دهم.
صبح تا شب مراقبه، شب هنگام خواب محاسبه، بعد هم معاتبه، خودش را سرزنش و نکوهش کند. جریمه و تنبیه کند. آنوقت چقدر انسان خویشتن بانی و خویشتن داری می‌کند. چشم باز نکنیم بعد از شصت، هفتاد سال ببینیم خدای ناکرده ورشکست شدیم. همین الآن جلویش را بگیریم. روزی دو سه آیه به انسان آگاهی می‌دهد و فضای انسان را متحول می‌کند. عالم دوم ریشه اشتباهات، سر به هوایی و بی دقتی در زندگی است. مقابلش زیرکی است.
آدمی نه پی علف خواری است *** در پی زیرکی و هوشیاری است
آن فرشته که آدمی لقب است *** زیرکانند و زیرکی عجب است
انسان زیرک باشد، نورانیت به انسان زیرکی می‌دهد. سوم مشورت نکردن است. مستبد بودن در رأی، انشان خودش سرش را زمین بیاندازد. این ریشه اشتباهات است. مورد چهارم که تقاضا می‌کنم خوب بحث امروز را گوش کنند. در هر خانه و خانواده‌ای، مرور که می‌کنیم و گذشته را می‌بینیم، در اثر عجله و شتاب چقدر اشتباه داشتیم. یک عامل کاملاً درگیر با ذهن و زندگی ما است. لذا وقتی ما کودکی را پشت سر می‌گذاریم، در دوره نوجوانی چقدر به غصه‌های کودکی می‌خندیم. بعد از دوره نوجوانی به جوانی، حالا گاهی مواقع خدای ناکرده بعد از  هفتاد، هشتاد سال انسان می‌بیند چقدر غصه‌های بی‌خود خورده است. چقدر شتاب‌های بی‌جا داشته است. درگیری داشتیم، دعوا داشتیم، عجله چیست؟ عجله ریشه‌ی زیاده خواهی و فزون طلبی است. عجله این است که من می‌خواهم همه کارها دست من باشد. کاری به آسمان ندارم. خودم، خودم! عجله ریشه در خواسته‌های زیاد است، کم طاقتی، طحمت نکشیدن، میانبر رفتن، زود به خیری رسیدن. لذا پرونده افرادی که خدای نکرده در زندان هستند را بررسی کنیم، بالای شصت درصد همین است. از یک محیط کوچک به محیط بزرگ آمده و یک سلسله چیزهایی می‌بیند، دلش هم می‌خواهد، عجله دارد زود به آن برسد. گاهی بعضی‌ها بعد از شصت سال، هفتاد سال به این امکانات رسیده‌اند. این می‌خواهد یک ساله، دو ساله به همه چیز برسد.
روغنی در شیشه بینی، صاف و روشن ریخته
غافلی بر سر چه آمد کنجد و بادام را
همه از راه نامشروع ثروت به دست نیاوردند، زحمت کشیده است. رنج برده است. این الآن هجده سال، بیست سال دارد، می‌خواهد یک شبه برسد. یکی از افراد ثروتمند و خیّر می‌گفت: سی سال من صبح شنبه از اصفهان به تهران می‌آمدم. یک‌شنبه همدان می‌رفتم، دو روز همدان بودم. باز تهران می‌آمدم و دو روز تهران بودم و به اصفهان برمی‌گشتم. مهره‌های چند و چند کمرم به هم ریخته، الآن زندگی من این است. یک انسان خام و ناپخته تا نگاه می‌کند می‌گوید: این کارخانه را از کجا آوردند؟ عجله دارد. کسانی که می‌خواهند یک ساله ثروتمند شوند، شش ماهه پای چوبه دار خواهند بود. یک مسکن شصت ساله بگویم.
خدا آیت الله کشمیری را رحمت کند. عارف والا گوهر، ایشان اخبار پشت پرده خیلی داشت. ولی به استادشان مرحوم قاضی، استاد اخلاق علامه طباطبایی گفتند: من کیمیا می‌خواهم. برای آنهایی که عجله دارند و گرایش مذهبی هم دارند، در قنوت نماز آماده شوند و یادداشت کنند، حفظ کنند، در سجده‌ها و قنوت نماز چه حالی آدم پیدا می‌کند. چقدر برای انسان مسکّن است. کیمیا چیست؟ وردی، ذکری، دعایی که مس را تبدیل به طلا می‌کند. به انسان آرامش می‌دهد. انسان قیمتی می‌شود. ایشان یک جمله فرمودند و سه فراز دارد. من بعضی از بزرگان را دیدم در قنوت نماز می‌خوانند. «اللهم اغننی بحلالک عن حرامک» خدایا مرا بی‌نیاز کن. با حلال تو از حرام تو، دیگر سمت حرام نروم. ما گاهی فکر می‌کنیم وقتی وضع ما توپ می‌شود که از هر مسیری به هر بهانه‌ای باشد باید وضع ما توپ شود. چقدر داریم کسانی را که با این فکر رفتند و الآن لغزش و بعد ریزش و سقوط، نه آبرویی و نه هیچی!
«اللهم اغننی بحلالک عن حرامک و بطاعتک عن معصیتک» من با طاعت تو خودم را از معصیت تو بی‌نیاز بدانم. شب عروسی، عقد سمت گناه نروند. فکر نکنم اگر بخواهم شاد و خوش و بانشاط باشم حتماً باید پرده‌دری کنم، معصیت و گناه کنم، نه! «جهانی بنشسته در گوشه‌ای» قهقهه نمی‌زند ولی ته دل شاد است. سرور دارد، «و بفضلک عن من سواک» به دادنی‌هایی که به من می‌دهی، از سر من زیاد است، از مردم بی‌نیاز باشم. جمله اول؛ مادی و معنوی. جمله دوم؛ سعادت اخروی، جمله سوم؛ اجتماعی. این جوششی است که انسان دعا کند و از خدا بخواهد و خودش هم تلاش کند.
قرآن سه چهار مرحله را بیان می‌کند که فوق العاده است. اول خودمان را تست کنیم. آزمایش کوتاه مدت، ببینیم جزء این چهار گروه هستیم یا نه. افرادی که عجول هستند، خداوند می‌فرماید: طلب بدی‌ها را می‌کنیم مثل خوبی‌ها چون عجله داریم. «وَ يَدْعُ‏ الْإِنْسانُ‏ بِالشَّرِّ دُعاءَهُ بِالْخَيْرِ وَ كانَ الْإِنْسانُ عَجُولًا» (اسراء/11) بخاطر شتاب‌ زدگی بدی‌ها را طلب می‌کند همانطور که خوبی‌ها را طلب می‌کند و انسان بسیار بسیار شتاب زده است. آرام و قرار ندارد. دنیای حاضر و نقد را بخاطر اینکه عجله دارد می‌گیرد و آخرت را رها می‌کند. «يُحِبُّونَ الْعاجِلَةَ وَ يَذَرُونَ وَراءَهُمْ يَوْماً ثَقِيلًا» (انسان/27) چقدر بد است. سوم اینکه پیش از حسنه و نیکی تقاضای سیئه و بدی می‌کند. انسان واژگون می‌شود. حبّ دنیا، علاقه به مادیات، «وَ يَسْتَعْجِلُونَكَ‏ بِالسَّيِّئَةِ قَبْلَ الْحَسَنَةِ» (رعد/6) چهارم؛ سرعت در گناه و تعدی و حرام‌خواری دارد. «وَ تَرى‏ كَثِيراً مِنْهُمْ يُسارِعُونَ‏ فِي الْإِثْمِ» (مائده/62) در گناه سرعت می‌گیرند. «وَ الْعُدْوانِ» تجاوز، «وَ أَكْلِهِمُ السُّحْتَ» حرام خواری. افتخار می‌کند رباخوار است! افتخار می‌کند از هر راهی پول درمی‌آورد. «لَبِئْسَ ما كانُوا يَعْمَلُونَ» چقدر کار بدی می‌کنند! جالب این است که خداوند قسم خورده ای دنیا! سخت بگیر به کسانی که تو را گرفتند و مرا رها کردند. اینها عموماً با فقر و فلاکت و بدبختی از دنیا می‌روند. چون همه چیز دستشان نیست. گاهی یک بی تدبیری و غفلت، گاهی یک جهالت، ای دنیا! سخت بگیر به کسانی که تو را گرفتند و مرا رها کردند. آسان بگیر برای کسانی که مرا گرفتند و تو را رها کردند.
قومی به جد و جهد گرفتند زلف یار *** قومی دگر حواله به تقدیر کرده‌اند
زندگی خوبی دارد. زن و بچه خیلی خوبی دارد منتهی شتاب ندارد.
به چشم خویش دیدم در بیابان *** که آهسته سبق برد از شتابان
بنده سراغ دارم و شما هم حتماً سراغ دارید کسانی که آرام زندگی می‌کنند ولی سال به سال وضعش خوبتر است. آن کسی که به هر صورتی آن طرف و این طرف قرار ندارد، ریزش پیدا می‌کند.
به چشم خویش دیدم در بیابان *** که آهسته سبق برد از شتابان
سمند تیز تک از پا فرو ماند *** شتربان همچنان آهسته می‌راند
پیامبر می‌فرمایند: «الامور مرهونة باوقاتها» کارها در گروی وقت خود انجام می‌شود. خودتان را به زحمت نیاندازید. به هر چیزی بخواهی برسی در زمان خودش به تو خواهد رسید. عجله نکنید! از نظر علمی باید به یک بلوغ علمی برسید. نمی‌خواهد مرتب خودت را در قاب قرار بدهی. از نظر اقتصادی و اجتماعی نمی‌خواهد آرزو کنی صفحه اول روزنامه و مجلات باشی، به وقتش می‌زنند، عجله نکن! این جمله خیلی زیباست. «صبورانه منتظر زمان باش! هر چیز در زمان خود اتفاق می‌افتد. اگر باغبان درختان را غرق در آب هم بکند، هیچ درختی خارج از فصل میوه نمی‌دهد.» پیامبر فرمودند: «انما اهلک الناس العَجَله» عجله! آن کسی که آرامش دارد، آرام است.
خبرنگار از یکی از چهره‌های علمی و فرهنگی سؤال کرد: بزرگترین آرزوی فرو خورده شما چیست؟ بعضی شصت سال یک آرزو را دارند برآورده نشده است.  هر جمله‌ای از دهان ما خارج شد، نشان دهنده شخصیت ماست. گاهی بزرگترین آرزوی من یک دوچرخه است. گاهی یک ماشین است. جواب داد صادقانه بگویم: تا کنون آرزوی فرو خورده نداشتم. در زندگی با خودم صادق بودم. بزرگترین مشکل ما این است که خودمان را گریم می‌کنیم. آنچه هستیم را قبول نداریم. مقدار هوش، استعداد، ریشه خانوادگی، موقعیت جغرافیایی، موقعیت مالی را حساب نمی‌کنیم. چشم‌هایمان را روی همه چیز می‌بندیم. من چقدر تحمل برای این مسئولیت دارم؟ تا وارد می‌شوم می‌بینم تحمل ندارم. صادقانه بگویم: تا کنون آرزوی فرو خورده نداشتم، با خودم صادق بودم. به مقدار امکانات از خودم انتظار داشتم. این خیلی مهم است که ما نسبت به خودمان چه انتظاری داریم. بنشینیم امکانات وجودی خودمان را بشماریم. بعد انتظارات را، اگر انتظارات با امکانات هم خوانی نداشته باشد، خودکشی، یأس و افسردگی و اضطراب دارد. صائب می‌گوید:
از اضطراب کار مهیا نمی‌شود *** سیل از دویدن است که دریا نمی‌شود
اگر بنده و شما در الآن زندگی، تمام هوش و حواسمان به گذشته باشد، افسرده می‌شویم. بعضی فقط غصه و حسرت می‌خورند. این افراد اصلاً از زندگی لذت نمی‌برند. یک ثانیه لذت نمی‌برد. امروز را در گذشته زندگی کنیم. اگر امروز را در آینده زندگی کنیم، عجله و اضطراب داشته باشیم. اگر سیل آرام برود به رودخانه می‌رسد ولی سر به بیابان می‌گذارد و نابود می‌شود. اگر در امروز زندگی کنیم آرامش داریم. «اللهم اغننی بحلالک عن حرامک و بطاعتک عن معصیتک و بفضلک عن من سواک» خدایا همه چیز را به تو سپردم. در آن‌ها و لحظه‌ها فکر و ذهن مرا هدایت کن.
می‌فرمایند: کلید همه کارها صبر و بردباری است، شما جوجه را با صبر کردن از تخم به دست می‌آورید نه شکستن. مرغی بود تخم طلا می‌گذاشت، طرف عجله داشت. اینقدر زد که روزی دو تخم بگذارد، همان را هم از دست داد. گاهی فرصت‌های زرین زندگی مثل جوانی، موقعیت شغلی خوب را از دست می‌دهیم. پرونده‌ای که اخیراً در دادگاه مطرح شد، یک بنده خدایی مأمور خرید یک شرکت شده بود. حقوق خوب بود، یک مدتی گذشت هوس کرد عجله کند و دست در فاکتور ببرد. تازه عقد کرده بود، ماشین خریده بود. زندگی روی ریل بود، منتهی صبر می‌خواست. شیطان فریبش داد. تا کی می‌خواهی صبر کنی؟ ببین رئیس چه چیزهایی دارد و تو چرا نداری؟ شروع به فاکتور ساختن کردم. فاکتور سوری ساختم. یکی دو ماه خیلی خوش گذشت اما بعد دستم رو شد. همه را بررسی کردند و دستگیر شدم، به زندان افتادم و خانمم از من جدا شد. شغلم را از دست دادم و هرآنچه به دست آوردم از دست دادم و الآن بیچاره شدم. طبیعت، زمان و بردباری سه پزشک حاذق هستند و مشکل را برطرف می‌کنند. حوصله داشتن، کسانی که زیاد عجله می‌کنند به جای ماهی قورباغه می‌گیرند. به جای هر ثانیه که صرفه‌جویی کردند، ساعت‌ها باید عمر خودشان را از دست بدهند.
انواع عجله؛ عجله گاهی منفور و گاهی محمود و ستایش شده است. در یک سلسله چیزها به ما دستور دادند عجله کنید. نماز اول وقت، پیامبر فرمودند: اگر می‌دانستید فضیلت نماز صبح و مغرب و عشاء چگونه هست، مثل بچه‌ها با سینه به طرف مسجد می‌رفتید. اینقدر فضیلت دارد! هر قدمی انسان بردارد چقدر حسنه دارد. پا روی هر ذره‌ای بگذارد، چقدر حسنه دارد. می‌خواهم خانه بخرم، جایی بخرم که یک مسجد آباد داشته باشد. حداقل یک وعده نماز جماعت شرکت کنم. چقدر عمر با برکت می‌شود. اگر مأمومین از پنج نفر، ده نفر اضافه شد، هیچکس نمی‌تواند ثوابش را بنویسد. صحابی پیامبر آمد گفت: یا رسول الله! من به بسم الله جماعت نرسیدم، وضع من خوب است. در مسجد چند برده بخرم در راه خدا آزاد کنم که ثواب بسم الله در نامه عمل من بیاید؟ پیامبر فرمودند: اگر تمام برده‌های روی کره زمین را بخری در راه خدا آزاد کنی، ثواب بسم الله فوت شده از نماز جماعت جبران نمی‌شود. امروز اولین روز باقیمانده عمر ماست. نوروز زندگی انسان است. اولین مورد را می‌فرمایند برای نماز عجله کنید.
دومین مورد عجله در ازدواج دختران و پسران است.     مقدمات دقیق باشد ولی در خریدها و جهیزیه آسان بگیریم. عجله به معنی زود شوهر دادن، از نشانه‌های افتخار یک پدر و عاقبت ‌بخیری پدر این است که دخترش را زود شوهر بدهد. مورد بعدی در عجله را در سلام دادن به دیگران بیان کردند. نگذاریم او سلام کند. 69 حسنه برای کسانی است که سبقت در سلام دارند. کسی در سلام دادن نمی‌توانست بر پیغمبر سبقت بگیرد. تعلیم فرزندان قبل از اینکه منحرفان سبقت بگیرند. حدود 100 تا 110روز در تابستان، عزیزان دانش‌آموز و دانشجو تعطیل هستند. روزی یک ساعت، 23 ساعت هم برای خودش باشد. انسان یکسری از آموزه‌های ناب دینی را بیاموزد. نه اینکه موقع حج تازه بگوید: من چطور غسل می‌کردم. چطور وضو می‌گرفتم. یک سلسله آموزه‌های دینی را انسان یاد بگیرد. اعتقادات، اخلاق و احکام، خدا می‌داند چقدر دانستن احکام ضروری است. مورد بعدی عجله در آشتی دادن میان افراد عجله کنیم. یک سلسله از کدورت‌ها برطرف شود و افراد بتوانند با هم رفت و آمد بکنند. در پذیرایی از مهمان عجله داشتن، در پرداخت خمس و زکات عجله داشتن. روایتی هست که می‌گوید: «اعبَدُ الناس» عابدترین افراد کیست؟ امام فرمودند: «من أقامَ الفرائض» کسی که به واجبات عمل کند. یعنی اگر بنده خمس بدهکار هستم، اضافه بر مخارج سالانه مبلغی اضافه دارم، اگر در روستایمان بروم، آنجا امکانات رفاهی درست کنم فایده ندارد. باید خمسم را بدهم! ده نفر را کربلا بفرستم، فلان‌جا زمین برای خیریه بخرم. اول واجبات و بعد مستحبات. از همین الآن کسانی که سال مالی ندارند، تصمیم بگیرند سال مالی داشته باشند، آرامش خاطر پیدا می‌کنند. انسان در اموری که بیان کردیم عجله داشته باشد که گاهی صبح دیگری برای حسابرسی ما نیست. مخصوصاً حق الناس، گاهی می‌دانیم فلانی چقدر از ما طلب دارد و خودش هم نمی‌داند، پشت گوش می‌اندازیم. حتی زیادتر داده شود، رد مظالم! همین الآن مبالغی بدهیم برای کسانی که بدهکار هستیم و نمی‌دانیم. عجله کنیم و زود هم بدهیم که آن طرف راحت باشیم.
شریعتی: یاد یکی از حکایت‌هایی افتادم که نمی‌دانم از کدام علما و بزرگان نقل شده است، ولی یکی از این علما و مجتهدین که یک روز یک مسأله فقهی و یک حکم شرعی را اشتباه بیان می‌کند و شب متوجه اشتباهش می‌شود، می‌رود خانه به خانه درمی‌زند. یک نفر در را باز کرد و گفت: حاج آقا، این وقت شب چه عجله‌ای بود؟ گفت: بله شما عجله نداشتید ولی شاید مرگ عجله داشته باشد برای رسیدن به من و من نمی‌خواهم این حق بر گردن من باشد. چقدر حساس بودند و سبک زندگی آدم‌ها متفاوت بود. انشاءالله خداوند به همه ما توفیق بدهد با توجه به نکاتی که حاج آقای لقمانی فرمودند، یک زندگی عاری از خطا و اشتباه را تجربه کنیم و اگر قرار هست با عجله حرکت کنیم به سمت خیرات عجله کنیم. امروز صفحه 356 قرآن کریم، آیات 44 تا 53 سوره مبارکه نور را تلاوت خواهیم کرد.
«يُقَلِّبُ‏ اللَّهُ اللَّيْلَ وَ النَّهارَ إِنَّ فِي ذلِكَ لَعِبْرَةً لِأُولِي الْأَبْصارِ «44» وَ اللَّهُ خَلَقَ كُلَّ دَابَّةٍ مِنْ ماءٍ فَمِنْهُمْ مَنْ يَمْشِي عَلى‏ بَطْنِهِ وَ مِنْهُمْ مَنْ يَمْشِي عَلى‏ رِجْلَيْنِ وَ مِنْهُمْ مَنْ يَمْشِي عَلى‏ أَرْبَعٍ يَخْلُقُ اللَّهُ ما يَشاءُ إِنَّ اللَّهَ عَلى‏ كُلِّ شَيْ‏ءٍ قَدِيرٌ «45» لَقَدْ أَنْزَلْنا آياتٍ مُبَيِّناتٍ وَ اللَّهُ يَهْدِي مَنْ يَشاءُ إِلى‏ صِراطٍ مُسْتَقِيمٍ «46» وَ يَقُولُونَ آمَنَّا بِاللَّهِ وَ بِالرَّسُولِ وَ أَطَعْنا ثُمَّ يَتَوَلَّى فَرِيقٌ مِنْهُمْ مِنْ بَعْدِ ذلِكَ وَ ما أُولئِكَ بِالْمُؤْمِنِينَ «47» وَ إِذا دُعُوا إِلَى اللَّهِ وَ رَسُولِهِ لِيَحْكُمَ بَيْنَهُمْ إِذا فَرِيقٌ مِنْهُمْ مُعْرِضُونَ «48» وَ إِنْ يَكُنْ لَهُمُ الْحَقُّ يَأْتُوا إِلَيْهِ مُذْعِنِينَ «49» أَ فِي قُلُوبِهِمْ مَرَضٌ أَمِ ارْتابُوا أَمْ يَخافُونَ أَنْ يَحِيفَ اللَّهُ عَلَيْهِمْ وَ رَسُولُهُ بَلْ أُولئِكَ هُمُ الظَّالِمُونَ «50» إِنَّما كانَ قَوْلَ الْمُؤْمِنِينَ إِذا دُعُوا إِلَى اللَّهِ وَ رَسُولِهِ لِيَحْكُمَ بَيْنَهُمْ أَنْ يَقُولُوا سَمِعْنا وَ أَطَعْنا وَ أُولئِكَ هُمُ الْمُفْلِحُونَ «51» وَ مَنْ يُطِعِ اللَّهَ وَ رَسُولَهُ وَ يَخْشَ اللَّهَ وَ يَتَّقْهِ فَأُولئِكَ هُمُ الْفائِزُونَ «52» وَ أَقْسَمُوا بِاللَّهِ جَهْدَ أَيْمانِهِمْ لَئِنْ أَمَرْتَهُمْ لَيَخْرُجُنَّ قُلْ لا تُقْسِمُوا طاعَةٌ مَعْرُوفَةٌ إِنَّ اللَّهَ خَبِيرٌ بِما تَعْمَلُونَ «53»
ترجمه: خداوند، شب و روز را جا به جا مى‏كند. همانا در اين امر براى اهل‏بصيرت، عبرتى قطعى است. و خداوند هر جنبده‏اى را از آب آفريد، پس برخى از آنها بر شكم خويش راه مى‏رود و برخى بر دو پا راه مى‏رود و بعضى بر چهار پا راه مى‏رود. خداوند هر چه بخواهد مى‏آفريند، زيرا خدا بر هر چيزى تواناست. به راستى كه آياتى روشنگر نازل كرديم و خداوند هر كه را بخواهد به راه مستقيم هدايت مى‏كند. و مى‏گويند: ما به خدا و رسول ايمان آورديم و پيروى نموديم. امّا گروهى از آنان بعد از اين اقرار، (به گفته خود) پشت مى‏نمايند و آنان مؤمن واقعى نيستند. و هرگاه به سوى خدا و رسولش خوانده شوند، تا پيامبر ميانشان داورى‏ كند، آن گاه است كه گروهى از آنان، روى گردان مى‏شوند. و (لى) اگر حقّ با آنان (و به سودشان) باشد، با رضايت و تسليم به سوى پيامبر مى‏آيند. آيا در دل‏هايشان بيمارى است، يا دچار شك شده‏اند، يا بيم آن دارند كه خداوند و پيامبرش حقّى از آنان ضايع كنند؟ (نه)، بلكه آنان خود ستمگرند. (ولى) هنگامى كه مؤمنان را به خدا وپيامبرش فراخوانند، تا ميانشان داورى كند، سخنشان جز اين نيست كه مى‏گويند: شنيديم واطاعت كرديم، اينان همان رستگارانند. و هر كه از خداوند و رسولش پيروى كند و از خدا بترسد و از او پروا كند، پس آنان همان رستگارانند. و سخت‏ترين سوگندها را به نام خدا خوردند، كه اگر (براى جبهه و جهاد) دستور دهى، از خانه خارج مى‏شوند. (به آنان) بگو: سوگند نخوريد، اطاعت پسنديده (اطاعت در عمل است، نه سوگند به زبان)، همانا خداوند به كارهايى كه انجام مى‏دهيد آگاه است.
شریعتی: یاد کلام نورانی امیرالمؤمنین علی(ع) افتادم که حضرت فرمودند: «الله الله‏ فى‏ القرآن‏ لا يسبقنكم فى العمل به غيركم» نکند وقتی در عمل به آموزه‌های قرآن کریم دیگران از شما سبقت بگیرند. خدا کند ما هم اهل عمل شویم و سبقت بگیریم در عمل به این آیاتی که همه نور و رحمت است. انشاءالله قدر قرآن کریم را بدانیم و حال و هوای رمضان در تمام سال ما استمرار داشته باشد. اشاره قرآنی را بفرمایید.
حاج آقای لقمانی: آیه 50 سوره نور را انتخاب کردم. راز روی گردانی از راه رسول خدا و خداوند، «أَ فِي قُلُوبِهِمْ مَرَضٌ أَمِ ارْتابُوا» آیا در دلهای اینها بیماری و مریضی هست یا شک و تردید دارند و زیاد می‌ترسند. دلیل روی گردانی از خدا و رسول خدا سه چیز هست. برای ما خیلی درس خوبی است. 1- بیماری‌های روحی و روانی، بی ایمانی. کسی که ایمان ندارد امنیت و اطمینان و امید هم ندارد. زندگی را سراسر سیاه و تباه می‌بیند. این بد است. 2- شک و تردید، «أَمِ ارْتابُوا» خدا نکند این ویروس پیدا و ناپیدا در وجود کسی رسوخ کند، نسبت به هر شخصی و شیء و موضوعی شک داشته باشد. این خیلی بد است. همه را متهم می‌کند. همه بد و سیاه هستند. 3- بدبینی و سوء ظن، این هم یکی از چیزهایی است که خدا نکند داشته باشیم. باعث می‌شود انسان از راه خدا و رسول خدا روی گردان باشد.
شریعتی: خیلی از دوستان ما هستند که می‌خواهند مباحث حاج آقای لقمانی را به صورت مکتوب دنبال کنند. کتاب «سبک زندگی آرام و آسان» دوستانی که می‌خواهند شیوه‌های زندگی راحت و روان و بدون تلخی و حسرت را داشته باشند این کتاب را مطالعه کنند. 20000303 شماره پیامک ما هست، پیامک ارسال کنید و دوستان ما، شما را راهنمایی خواهند کرد. این هفته قرار گذاشتیم از یکی از ستاره‌های درخشان آسمان فقه شیعه، یکی از علمای بزرگ یاد کنیم. اگر نکته‌ای در مورد این شخصیت هست بفرمایید.
حاج آقای لقمانی: نکته بسیار ارزنده این است که مثل این عالم بزرگوار از فرصت‌های معنوی زندگی خوب استفاده کنیم. گاهی یک دعا، آنچنان در شخصیت و روحیه و رفتار انسان اثر می‌کند، مثل همین عالم. چه خوش است صوت قرآن ز تو دلربا شنیدن! سخنان امام زمان(ع)، لحن و صوت حضرت را تشخیص می‌دادند.
شریعتی: قصه تشرفات ایشان به محضر امام زمان و قصه‌ی توجهات امام زمان نسبت به ایشان، قصه‌های عجیبی است. انشاءالله ما هم بتوانیم نزدیک شویم به این شخصیت‌های عظیم و نورانی و انشاءالله حضرات معصومین به ما هم توجه کنند. دعا بفرمایید و آمین بگوییم.
حاج آقای لقمانی: خدایا به حق محمد و آل محمد، بعد از ماه رمضان که وارد شدیم، روحیه رمضانی را در ما حفظ بگردان. توفیق شب زنده‌داری‌ها و قرائت قرآن را برای ما روزافزون بگردان. نسل امام زمانی نصیب ما بگردان. کشور امام زمان، رهبر عزیز ما حفظ بفرما. گره از تمام خانواده‌ها باز بگردان. به همه دل شاد و شیرین و دلنشین عنایت بفرما. به برکت صلوات بر محمد و آل محمد.
شریعتی:
گاهی دلم به سمت خدا می‌برد مرا *** یعنی به آستان رضا می‌برد مرا
به مشهد برویم و سلام بکنیم به امام رضا(ع). همه با هم صلوات خاصه حضرت را زمزمه کنیم.
«والحمدلله رب العالمین و صلی الله علی محمدٍ و آله الطاهرین»