main logo of samtekhoda

96-12-23-حجت الاسلام والمسلمين لقمانی – هنر خوب زیستن


برنامه سمت خدا
موضوع برنامه: هنر خوب زیستن
كارشناس: حجت الاسلام والمسلمين لقمانی
تاريخ پخش: 23-12-96

بسم الله الرحمن الرحیم. اللهم صل علی محمد و آل محمد و عجل فرجهم.
بفرمایید فروردین شود اسفندهای ما *** نه بر لب، بلکه در دل گل کند لبخندهای ما
بفرمایید هر چیزی همان باشد که می‌خواهد *** همان یعنی نه مانند من و مانندهای ما
سر مویی اگر با عاشقان داری سر یاری *** بیافشان زلف و مشکن حلقه‌ی پیوندهای ما
به بالایت قسم، سرو و صنوبر با تو می‌بالند *** بیا تا راست باشد عاقبت سوگندهای ما
نمی‌دانم کجایی یا کی ای، آنقدر می‌دانم *** که می‌آیی که بگشایی گره از بندهای ما
بفرمایید فردا زودتر فردا شود امروز *** همین حالا بیاید وعده‌ی آینده‌های ما    

شریعتی: سلام به شما و ایمانی که از آن سرشار هستید. سلام به شما و دلهای آسمانی شما، سلام به شما و لحظات ناب و دریایی شما، خیلی خوش آمدید به سمت خدای امروز. خوشحالیم که امروز همراه شما و در کنار شما هستیم. کم کم روزهای پایانی سال 1396 را تجربه می‌کنیم، آرزو می‌کنم که سال 1397 سالی سرشار از برکت و عافیت و تندرستی برای همه شما باشد. حاج آقای لقمانی سلام علیکم و رحمة الله. خیلی خوش آمدید.
حاج آقای لقمانی: سلام علیکم و رحمة الله، بنده هم خدمت شما و همه بینندگان عزیز عرض سلام دارم. پیشاپیش سال جدید را صمیمانه تبریک می‌گویم. انشاءالله سال خوش و خرم و همراه با سلامتی و سعادت پیش رو داشته باشید.
شریعتی: از لطف و محبت همه دوستان صمیمانه سپاسگزار هستیم از اینکه طی این سالها همراه ما هستید، مایه افتخار و بالندگی ما هست از اینکه دوستان خوبی چون شما را داریم. قرار هست هنرمندانه زندگی کنیم و از هنر خوب زیستن بشنویم.
حاج آقای لقمانی: بسم الله الرحمن الرحیم.
ای بار خدا به حق هستی *** شش چیز مرا مدد فرستی
ایمان و امان و تندرستی *** فتح و فرج و فراخ دستی
آخر سال هست و همه مشغول خانه تکانی هستند. در این بحث می‌خواهیم یک مقدار دل تکانی کنیم. هنر خوب زیستن را پیش رو قرار دادیم، روایت پیامبر که هشت رکن داشت. امروز رکن هشتم را بیان می‌کنیم و یک مژده‌ای هم خدمت عزیزان بدهم. انشاءالله سال آینده بحث سبک زندگی بدون اشتباه و هوشمندانه را داریم. انشاءالله سال 97 بدون کوچکترین اشتباه بتوانیم زندگی‌مان را استمرار بدهیم و به ابدیت و جاودانگی برسیم.
سخنم را با جمله عباس، عموی پیامبر آغاز می‌کنم. یک نفر سؤال کرد: شما بزرگتر هستید یا پسر برادر شما محمد(ص)؟ یک جمله‌ای ایشان گفتند: «هو اکبرُ منی و أنا أسن منه» بنده معتقد هستم این جمله را نه فقط جبرئیل به زبان بلکه به ذهن عباس عموی پیامبر جاری کرد. پاسخ دادند: پسر برادرم پیامبر بزرگتر از من است ولی من مسن‌تر از او هستم. سال جدید نزدیک است. ما یک بزرگ شدن داریم یک مُسن شدن. کی سال تحویل می‌شود؟ از زمانی که حرکت زمین به دور خورشید سال قبل آغاز شده، زمین به همان‌جا می‌رسد و سال تحویل می‌شود. برای زمین و زمینیان یک سال بزرگ می‌‌شوند، مُسن می‌شوند. درخت‌ها را دیدید، می‌شمارند. می‌گویند: این چهار دایره دارد چهار سالش است. زمین، همه چیز همینطور هستند. ولی آیا این سن برای انسان‌ها هم هست؟ نه، افراد عوام و عادی، مادی و سطحی می‌نگرند، می‌گویند: بله ما بزرگ شدیم. ولی این بزرگی نیست این مُسن بودن است. کی معلوم می‌شود ما بزرگ شدیم؟ وقتی وجود ما به دور خورشید ولایت چرخید. نکته‌ای گفتیم، حکمتی و حکایتی آموختیم و در زندگی عمل کردیم، به این تعداد بزرگ شدیم و الا مُسن شدیم. بعضی هشتاد سال زندگی می‌کنند و بعضی یک سال را هشتاد بار تکرار می‌کنند. همان است!
همانم که بودم به ده سالگی *** همان دیو با من به دلالگی
بعضی از عزیزان سمت خدا اصرار داشتند که این حسن تدبیری که در زندگی بیان کردید، چیست؟ ما می‌خواهیم داشته باشیم و کاری به فرهنگ غربی‌ها نداریم. بحث امروز ما این است که ما بهترین نوروزهای زندگی را داشته باشیم. اول بنده و بعد هم عزیزان گوش بدهیم و عمل کنیم. انسان‌های فرزانه به آخر سال که می‌رسند عین انبارگردانی ادارات و نهادها، دیگر بیست اسفند خرید و فروش ندارند، انبارگردانی دارند. حسابرسی دارند ببینند در یک سال چه کردند. انسان هم باید همینطور باشد. نسبت به گذشته تحلیل، سبک و سنگین کنیم. نسبت به الآن و حال، ترمیم. چه روحیات بدی من دارم. چه اخلاق بدی دارم، ترمیم کنم. نسبت به آینده تصمیم بگیرم. نسبت به گذشته ترمیم، من دل شما را شکستم، مال شما نزد من است. یک سلسله چیزهایی هست، نسبت به گذشته ترمیم کنم. سال جدید می‌شود، من هم باید جدید شوم. و الا من کهنه هستم ولو لباس من نو شود. ولو ادکلن و عینک من عوض شود. نسبت به الآن ترمیم کنم. دلجویی‌‌ها، معذرت می‌خواهم. نسبت به آینده تصمیم بگیرم. تفاوت انسان با جمادات و نباتات در این تصمیم است. چه بکنیم؟
پیامبر اسلام فرمودند: «الناس نيام‏ فإذا ماتوا انتبهوا» (بحار الانوار، ج50) ناس چه کسانی هستند؟ سطحی نگر، مادی و عادی. ظاهر زندگی را می‌بیند. مردم خواب هستند وقتی مردند، بیدار می‌شوند. چقدر روایت به روزی است. تا از دنیا رفت، «یا لیتنا» ای کاش‌ها شروع می‌شود. ولی بعضی هستند ناس نیستند، خاص هستند. گاهی یک چوپان است، یک کاسب ساده است ولی خاص است و می‌فهمد باید چه بکند. در این روزهای پایانی یک مروری نسبت به گذشته بکنیم. برای الآن ترمیم و برای آینده تصمیم. من می‌دانم «بَلِ الْإِنْسانُ عَلى‏ نَفْسِهِ‏ بَصِيرَة» (قیامت/14) می‌دانم بخیل و حسود هستم، خدای نکرده چشمم، دستم و دامنم ناپاک است. همین الآن تصمیم بگیرم، آنوقت ببینیم سال جدید چه سالی می‌شود. نوروز امسال چه نوروزی می‌شود. از نظر جهانی برای هر سال یک نامی قرار می‌دهند. از نظر ملی رهبر عزیز انقلاب برای هر سال نامی قرار می‌دهند. بیاییم بنده و شما سال جدید را برای خودمان نامی قرار بدهیم. سال آرامش! سال سکوت، سال عبادت بیشتر، خوش زبانی فراوان‌تر. این همان حسن تدبیر می‌شود. همان «هو اکبر منی» ما حالا بزرگ شدیم و الا مُسن شدیم. بالا بیاییم ببینیم چه هست و الا جاهل خواهیم بود.
روایتی هست هر وقت من نگاه می‌کنم، وادار به تأمل می‌شوم. از امیرالمؤمنین علی(ع) است. «نعمة الجاهل كروضة علي مزبلة» (مجموعه‏ورام، ج 2، ص 17) گاهی خداوند به انسان نعمت می‌دهد. نعمت چیست؟ داده دلچسب، شیرین، به عمق جان انسان می‌چسبد. گاهی من این نعمت را بر اثر جهالت و نادانی نقمت می‌کنم. به جای بال، وبال است. امیرالمؤمنین افرادی که دانا نیستند، هوشیار نیستند، می‌فرماید: «نعمة الجاهل كروضة علي مزبلة» نعمت جاهل مثل باغی است که کنار چیزی متعفّن و بد بو باشد. نگاه متعفن، مال متعفّن، حال زندگی‌اش خوب نیست. بد است، بداخلاق است،«نعمة الجاهل كروضة علي مزبلة» لذا فرمودند: جاهل کیست؟ «الجاهل حیران» جاهل حیران است و دور خودش می‌چرخد. مسیر مشخصی ندارد. «الجاهل‏ صغير و إن كان شيخا» (کنزالفوائد/ج1/ص319) جاهل کوچولو است. دنیا پر از کودکان کهنسال است، بازیگر زندگی‌اش نیست و بازیچه است. این جاهل است. چه بکنیم امسال نوروز ما متفاوت باشد؟ حسن تدبیر ما چیست؟ بنده چند راهکار را بیان می‌کنم، عزیزان خلاصه برداری کنند و صبح به صبح در سال جدید نگاه کنند. آرام آرام رشد پیدا می‌کنیم.
1- افزایش آگاهی و دانایی در زندگی؛ این حسن تدبیر است. هر روزی سهمیه بدهیم یک پله بالا بیاییم. بزرگی را برای مجلسی دعوت کردند. جمعیت زیادی آمدند. خادم این حسینیه دید جا نیست، آقا نمی‌تواند به منبر برود. بلندگو را دست گرفت و گفت: آقایان دقت کنند، همه بلند شوید و یک قدم جلو بیایید. یک قدم جلو آمدند و نشستند، آقا آمد روی منبر نشست و گفت: من یک ساعت می‌خواستم بگویم: یک قدم جلو بیایید، این خادم مسجد در یک دقیقه گفت! من می‌دانم بد زبان هستم. می‌دانم بد دل هستم، حسود هستم، نمی‌توانم ببینم همسایه من در ایام عید فلان چیز را خریده است. افزایش آگاهی و دانایی، هرکسی در حد خودش می‌تواند یک قدم بردارد. روزی که آیه را با ترجمه نگاه کنیم و با آن زندگی کنیم. «هَلْ يَسْتَوِي‏ الَّذِينَ يَعْلَمُونَ وَ الَّذِينَ لا يَعْلَمُونَ» (زمر/9) گفت پشت یک ماشین رد شدم دیدم این جمله نوشته بود: ما بد نبودیم، بلد نبودیم! روزی یک نکته، یک شعر، یک حکمت و حکایت، جملات و داستان‌ها، یک تأمل سه دقیقه‌ای داشته باشیم. «كَذلِكَ يَطْبَعُ اللَّهُ عَلى‏ قُلُوبِ‏ الَّذِينَ‏ لا يَعْلَمُونَ» (روم/59) دلهایی که نمی‌دانند و جاهل هستند گاهی مهر بر آنها زده می‌شود. مرتب فرار می‌کند و نمی‌آید بشنود و یاد بگیرد. می‌فرماید: بقیه عمر انسان هیچ ثمری ندارد. گذشته هم که تمام شد، الآن اگر انسان بتواند یک قدم بردارد. چیزی یاد بگیرد، بعضی‌ها را دیدید، دوست دارند جدول حل می‌کنند. یک چیزی یاد می‌گیرد. بعضی هستند می‌گویند: من به خودم سهمیه دادم، صبح به صبح بیست دقیقه، نیم ساعت یک کتابی که خوب هست را مطالعه می‌کنم و با اینها زندگی می‌کنم.
2- توجه و مراقبت از خویشتن؛ هیچکس به اندازه‌ی خود ما به ما خیانت نمی‌کند. مراقب باشیم. شهید عباس بابایی، نه حجت الاسلام و آیت الله بود نه چهره حوزوی، از ایشان پرسیدند: چه کار می‌کنی؟ گفت: صبح تا شب نگهبانی می‌دهم. شما که سردار هستید، کجا نگهبانی می‌دهید؟ نگهبانی دلم را می‌دهم. فکر بد و نیت بد. صبح تا شب نگهبانی دلم را می‌دهم. عزیزان سال تمام شد. سال آینده هم فرا می‌رسد. 365 روز سال 96 را اگر به ما بگویند: 365 دقیقه حرف بزن، نمی‌توانیم. 365 ثانیه، نمی‌توانیم. گذشت و تمام شد و از خاطره‌ها محو شد، ولی پرونده‌ها باقی است و بایگانی شد. مراقب مراقب باشیم.
یک نفر نزد شیخ رجبعلی خیاط آمد لباس بدوزد. گفت: شغلت چیست؟ گفت: نجار هستم. گفت: چند سال است؟ گفت: شصت سال. گفت: آیا دری درست کردی برای قلبت که محکم ببندی نامحرم وارد نشود؟! ناسپاس‌ ترین اعضاء چشم انسان است. هرچه انسان به چشم خوراک بدهد باز هم می‌خواهد. عکس، فیلم، مراقبه! مراقبه! اگر انسان مراقب نباشد موج او را می‌برد. کسی که بیست سال پیش ما دیدیم، الآن نگاه می‌کنیم این همان است؟ اینقدر مقدس و مقید؟ چرا اینطور شده است؟ ویروس گناه آرام می‌آید. بهترین چوب هم دچار موریانه می‌شود. قدیس هم مقابل در باز وسوسه می‌شود. مراقب باشیم. «إِنَّ أَكْرَمَكُمْ‏ عِنْدَ اللَّهِ أَتْقاكُم‏» (حجرات/13) بهترین شما کیست؟ کسی که باتقوا ترین باشد. می‌تواند یک دکمه را بزند، نزند. می‌تواند یک مال را بردارد، برندارد. با برج مراقبت، عقل و شرع در ارتباط باشد. مرتب خودمان را به اولیای الهی عرضه کنیم. ببینیم عیب ما چیست، نقص ما چیست، می‌شود یک سال کاملاً جدید و متفاوت.
ما از کجا بدانیم سال 95 و 96 سقوط کردیم یا صعود داشتیم؟ سؤال خوبی است. قرآن دو تا کلید بیان می‌کند. «فَخَلَفَ‏ مِنْ‏ بَعْدِهِمْ خَلْفٌ أَضاعُوا الصَّلاةَ وَ اتَّبَعُوا الشَّهَواتِ» (مریم/59) اگر نسبت به نماز بی میل، بی حال، بی خیال، شد شد، نشد نشد. «وَ اتَّبَعُوا الشَّهَواتِ» همینطور موج ما را میبرد. سیری ناپذیر هم هست. اگر اینطور شدیم، سقوط کردیم. ولی اگر مراقب بودیم، بیشتر از گذشته صعود داشتیم، تا حالا تمام شد. سال 97 یک مقدار نسبت به نماز، یک مقدار نسبت به عبادات، یک مقدار نسبت به محرمات مراقب باشیم. یکی از بزرگان به روحانیون فرموده بودند: اینقدر مردم را امیدوار نکنید که اگر یک قطره اشک بریزی چه می‌شود. اگر یک سینه بزنی، چه میشود. یک مقدار خوف مردم را بالا ببرید. نسبت به حق الناس، نسبت به حق الله!
باید ای دل اندکی بهتر شوی *** یا نه، اصلاً آدمی دیگر شوی
از همین امروز هنگام نماز *** با خدا قدری صمیمی‌تر شوی
وقتی که با خدا صمیمی شدیم، خدا ما را با کل آفرینش صمیمی می‌‌کند. دوست داشتنی می‌کند ولی اگر از نماز و عبادت کم گذاشتیم که چه شود، هیچی نمی‌شود و بدتر هم می‌شود.
3- سومین چیزی که در سال جدید سرلوحه خودمان قرار بدهیم، ارتباط و انس با قرآن است. اول قرائت، چرا قرآن را قرآن می‌گویند؟ کتاب قرائت شدنی است. باید خوانده شود. اول قرائت، حاج آقا من سواد ندارم. ممکن است انسان سوره حمد را باز کند، سه بار، چهار بار، پنج بار بخواند. «قل هو الله» را بخواند. اول قرائت، بعد تلاوت، همراه شدن با معانی، سوم تدبر، در عمق واژه‌ها انسان برود.
بشنو از قرآن چه نیکو دم زند *** زخمه بر ساز دل آدم زند
تا کند بیدارش از خواب گران *** از قیامت گوید و احوال آن
مقام معظم رهبری فرمودند: در تلاطم پیروزی انقلاب امام وارد ایران شدند و بعد از بهشت زهرا در ساختمانی که بودند، ما دیدیم در لحظات مختلف امام قرآن را باز می‌کنند و شروع به خواندن می‌کنند. استمداد، مدد طلبیدن، نورانیت می‌آورد. می‌خواهیم زندگی ما نورانی شود، خانه ما نورانی شود، «نَوِّرُوا بُيُوتَكُمْ بِتِلاوَةِ الْقُرْآنِ‏» (كافي، ج 2، ص 610) خانه‌های خود را نورانی کنید، خانه دل را، خانه خودتان را، بچه‌ها ببینند پدر و مادر قرآن می‌خوانند. ببینند انس با قرآن دارند. «وَ لا تَتَّخِذُوهَا قُبُورا» خانه‌هایتان را قبر قرار ندهید. قبر چند ویژگی دارد؟ اول تاریک است. بعضی از خانه‌ها بزرگ است. پروژکتور هم کار می‌کند، هالوژن دارد، تاریک است. دلگیر است. تنگ است، تنها است. دلی که بدون قرآن باشد ولو دور و اطرافش شلوغ باشد، باز هم تنهاست. «نَوِّرُوا بُيُوتَكُمْ بِتِلاوَةِ الْقُرْآنِ‏» بهترین شما کیست، یاد بگیرد و یاد بدهد.
4- شنیدن موعظه، پند و اندرز، من نگویم حجت الاسلام و المسلمین هستم. من به موعظه بیشتر نیاز دارم. خانم مذهبی بیشتر نیاز دارد. خانواده متدین بیشتر نیاز دارند. همه ما نیاز به نصیحت داریم. نگوییم: من فلان جا مدیر کل هستم. وزیر و وکیل هستم.
مزرع سبز فلک دیدم و داس مه نو *** یادم از کشته خویش آمد و هنگام درو
چشمان زیبای حافظ، آسمان آبی را سبز می‌بیند. ماه را مثل داس دیده است. یک روز آیت الله بروجردی کنار نهر آب نشستند و این شهر را خواندند.
بر لب جوی نشین و گذر عمر ببین *** کاین اشارت ز جهان گذرا ما را بس
روزی یک نصیحت، جلسه اخلاق، درس اخلاق، الحمدلله کشور ما منور به نور اهل‌بیت هست، هرجایی جلسه اخلاق، چهره به چهره، گاهی تلویزیون بحث‌های اخلاقی دارد. خودمان را مقید کنیم. بنشینیم گوش بدهیم. ما نیاز به نصیحت داریم. برگردیم به جایی که از اول بودیم. فطرت، ببینیم چقدر زندگی ما نورانی‌تر می‌شود.
5- فوق العاده تجربه شده و همه تجربه کردیم. سال جدید سعی کنیم بیشترین ساعات را با وضو باشیم. «الوضو نورٌ، أَنَّ الْوُضُوءَ عَلَي‏ الْوُضُوءِ نُورٌ عَلَي نُور» پیامبر فرمودند: وضو نور است. فکر گناه کمتر به سراغ ما می‌آید. فعل گناه هم کمتر می‌آید. وضوی بر وضو، صبح از خانه با وضو بیرون رفتم. ظهر صدای اذان بلند می‌شود. می‌توانم با این وضو نماز بخوانم؟ بله. یک وضوی دیگر می‌گیرم، نورٌ علی نور است. کسی که شب با وضو بخوابد تا صبح برای او عبادت نوشته می‌شود. حالاتش عوض می‌شود. یواش یواش می‌گوید: مدتی است دیگر از این فیلم‌های ناجور بیزار شدم. از رفقای ناباب، نمی‌دانم چرا اینطور شدم؟ عادت افراد را می‌شود عوض کرد؟ بله. یکی از اینها با وضو بودن است. کسی که با وضو باشد و از دنیا برود در زمره شهداء شهید خواهد بود. از رختخوابش نور متصاعد می‌شود تا کعبه، در نور می‌خوابد و در نور بیدار می‌شود.
بنده اعتقاد دارم عزیزان سمت خدا سخنان بنده و امثال بنده را بهترین از من عمل می‌کنند. شناخت دارم، کسانی را در کاروان دانشجویی داشتیم، پانزده سال قبل گفتید: با وضو باشید من دیگر با وضو هستم. اینقدر زندگی من برکت پیدا کرده است و اینقدر حالم خوب است، چون نور است. دیو چو بیرون رود، فرشته درآید. انسان فرشته است!
6- ششمین چیز که فوق العاده است برای سال جدید برنامه ریزی کنیم، عطوفت و مهربانی است. نسبت به خود، نسبت به خلق، نسبت به حیوانات. بنده خدایی اهل نماز شب بود و یک لحظه دید این توفیق از او گرفته شد. یک شب، دو شب، یک ماه، شروع به گریه کرد. خدایا من چه کار کردم؟ خواب دید، به او گفتند: یادت هست از کوچه می‌آمدی بروی، ظهر بود و دستت پر بود. یک بچه گنجشک را بچه‌ها گرفته بودند به هم پرت می‌کردند. تو نگاه کردی و سرت را پایین انداختی و به خانه رفتی. این بچه گنجشک از تو نزد ما شکایت کرد. ما توفیق نماز شب را تا آخر عمر از تو گرفتیم. مهربان بود اینقدر تأثیر دارد. نسبت به دیگران و نسبت به اهل و عیال! پیامبر مهربان بودند، خداوند «فَاللَّهُ خَيْرٌ حافِظاً وَ هُوَ أَرْحَمُ الرَّاحِمِينَ» (یوسف/64) مهربان‌ترین مهربانان بود. «قُل لله» پیامبر بگو، «كَتَبَ عَلى‏ نَفْسِهِ الرَّحْمَة» (انعام/12) می‌خواهی مهربانی ببینی، مهربان باش. گاهی آدم یک کار کوچک می‌کند، ریز، یک صدقه می‌‌دهد، یک لبخند می‌زند، یک اکرامی می‌کند.
7- گشاده رویی و حسن خلق، برنامه ‌ریزی برای سال آینده، «وَ إِنَّكَ‏ لَعَلى‏ خُلُقٍ عَظِيمٍ» (قلم/4)پیامبر تو اخلاق عظیم و برجسته‌ای داری. پیامبر هم فرمودند: «إِنَّمَا بُعِثْتُ‏ لاتَمِّمَ‏ مَكَارِمَ الاخْلاقِ‏» (مكارم‏الاخلاق، ص 8) اولاً خود مکارم یعنی چه؟ از کریم بودن می‌آید. پیامبر فرمودند: مردم چهار دسته هستند. بخیل، کریم، لئیم، سخی! بعد فرمودند: سخی می‌خورد و می‌خوراند. بخیل می‌خورد ولی نمی‌خوراند. لئیم نه می‌خورد و نه می‌خوراند. کریم نمی‌خورد ولی می‌خوراند. روایتی را از امیرالمؤمنین دیدم که مکارم اخلاق را اینطور توصیف می‌کنند. «ان تصل‏ من‏ قطعك» با کسی که رابطه‌اش را با تو قطع کرده است اتصال برقرار کن. اینجا دیگر کار خاصی است. انسان خودش را بشکند و جلو برود. بدهی به کسی که تو را محروم کرده است «و تعطى من حرمك» سوم اینکه «و تعفوا من ظلمك» به کسی که به تو ظلم کرده، عفو کنی. خدایا سال جدید همه را بخشیدم. ببخش تا خداوند هم تو را ببخشد.
8- عبادات و ارتباطات متعالی داشتن، یک مقدار بیشتر وقت بگذاریم. صدای قرآن بلند شد، وضو بگیریم. نافله‌ها، تسبیحات بگوییم. آرامش داشته باشیم. هر مقدار انسان نسبت به عبادات وقت بگذارد بیشتر سرمایه‌گذاری کند، هم جنبه‌های مادی و هم جنبه‌های معنوی دارد. «الدعاء مخ العبادة» مغز عبادت است. بعضی از عزیزان سمت خدا و دیگران خوش سلیقه هستند. می‌گوید: دلم می‌خواهد سال تحویل را در یک مرکز عبادی و معنوی باشم. امامزاده، مسجد، حرم اهل‌بیت! یک نفر می‌گفت: بیست سال بود یک حاجت داشتم، داده نمی‌شد. یک سال عید موقع سال تحویل مشهد مقدس بودم. رواق‌ها و صحن‌ها پر بود. قبل از سال تحویل چند نفر مداح هم خوانی می‌کردند «یا مقلب القلوب و الابصار» یک لحظه نفهمیدم، نگاهم به سمت گنبد بود. اطرافم را نمی‌دیدم. گفتم: یا علی بن موسی الرضا، امسال من مهمان شما هستم، عیدی می‌خواهم! گریه کردم و اشک ریختم. یک لحظه سیم وصل شد و بعد از بیست سال دو ماه بعد حضرت حاجت مرا دادند. یک دعای مستجاب در این چند نفر باشد، دعای انسان هم مستجاب است. انشاءالله همه ما سال جدید را سالی متفاوت و متمایز با یک حسن تدبیر و برنامه‌ریزی خاصی شروع کنیم، ببینیم چقدر برکت دارد برای دنیا و آخرت، خود و فرزندان و امت ما، انشاءالله!
شریعتی: خیلی نکات خوبی را شنیدیم. این مستلزم این است که واقعاً خودمان برای خودمان ارزش قائل شویم. کرامت انسانی خودمان را بشناسیم و برنامه‌ریزی داشته باشیم که انشاءالله پله‌های سعادت را یکی پس از دیگری طی کنیم و سال جدید سال متفاوتی برای همه ما باشد و احسن الحال برای همه ما اتفاق بیافتد. در این پنج‌شنبه آخر سال یاد کنیم از همه اساتید و علما و پدران و مادرانی که سهیم و شریک بودند در هدایت ما، آنهایی که شرایط تربیت را برای همه ما فراهم کردند که در این مسیر گام برداریم و محبّ اهل‌بیت باشیم. از همه شهداء و همه حق داران یاد کنیم و ثواب و بهره‌ای از تمام کارهای خیر ما به آنها برسد انشاءالله. امروز صفحه 258 قرآن کریم، آیات 19 تا 24 سوره مبارکه ابراهیم در سمت خدا تلاوت خواهد شد.
«أَ لَمْ تَرَ أَنَّ اللَّهَ خَلَقَ‏ السَّماواتِ‏ وَ الْأَرْضَ بِالْحَقِّ إِنْ يَشَأْ يُذْهِبْكُمْ وَ يَأْتِ بِخَلْقٍ جَدِيدٍ «19» وَ ما ذلِكَ عَلَى اللَّهِ بِعَزِيزٍ «20» وَ بَرَزُوا لِلَّهِ جَمِيعاً فَقالَ الضُّعَفاءُ لِلَّذِينَ اسْتَكْبَرُوا إِنَّا كُنَّا لَكُمْ تَبَعاً فَهَلْ أَنْتُمْ مُغْنُونَ عَنَّا مِنْ عَذابِ اللَّهِ مِنْ شَيْ‏ءٍ قالُوا لَوْ هَدانَا اللَّهُ لَهَدَيْناكُمْ سَواءٌ عَلَيْنا أَ جَزِعْنا أَمْ صَبَرْنا ما لَنا مِنْ مَحِيصٍ «21» وَ قالَ الشَّيْطانُ لَمَّا قُضِيَ الْأَمْرُ إِنَّ اللَّهَ وَعَدَكُمْ وَعْدَ الْحَقِّ وَ وَعَدْتُكُمْ فَأَخْلَفْتُكُمْ وَ ما كانَ لِي عَلَيْكُمْ مِنْ سُلْطانٍ إِلَّا أَنْ دَعَوْتُكُمْ فَاسْتَجَبْتُمْ لِي فَلا تَلُومُونِي وَ لُومُوا أَنْفُسَكُمْ ما أَنَا بِمُصْرِخِكُمْ وَ ما أَنْتُمْ بِمُصْرِخِيَّ إِنِّي كَفَرْتُ بِما أَشْرَكْتُمُونِ مِنْ قَبْلُ إِنَّ الظَّالِمِينَ لَهُمْ عَذابٌ أَلِيمٌ «22» وَ أُدْخِلَ الَّذِينَ آمَنُوا وَ عَمِلُوا الصَّالِحاتِ جَنَّاتٍ تَجْرِي مِنْ تَحْتِهَا الْأَنْهارُ خالِدِينَ فِيها بِإِذْنِ رَبِّهِمْ تَحِيَّتُهُمْ فِيها سَلامٌ «23» أَ لَمْ تَرَ كَيْفَ ضَرَبَ اللَّهُ مَثَلًا كَلِمَةً طَيِّبَةً كَشَجَرَةٍ طَيِّبَةٍ أَصْلُها ثابِتٌ وَ فَرْعُها فِي السَّماءِ «24»
ترجمه: آيا نديدى كه خداوند آسمان‏ها و زمين را به حقّ آفريد؟ اگر بخواهد شما را مى‏برد و آفريده‏اى جديد (به جاى شما) مى‏آورد. و اين تبديل و جابه جايى، براى خداوند سخت نيست. و (در قيامت، مردم) همگى در پيشگاه خدا ظاهر شوند. پس ضعيفان به مستكبران گويند: ما (در دنيا) پيرو شما بوديم، پس آيا (امروز) مى‏توانيد چيزى از عذاب خدا را از ما بازداريد؟ (آن‏ها در پاسخ) گويند: اگر خداوند ما را (به رهايى از عذاب) هدايت كرد، قطعا ما شما را هدايت مى‏كنيم بر ما يكسان است كه فرياد و ناله بزنيم يا صبر كنيم (و ضجّه‏اى نزنيم) براى ما هيچ راه نجاتى نيست. و (چون كار كيفر و پاداش به اتمام رسد) شيطان (از روى ملامت به دوزخيان) گويد: همانا خداوند به شما وعده داد، وعده راست و من به شما وعده دادم، ولى با شما تخلّف كردم، من بر شما تسلّطى نداشتم، جز آن كه شما را دعوت كردم و شما (به ميل خود) استجابت كرديد. پس مرا ملامت و نكوهش نكنيد و خود را سرزنش كنيد. (در اين روز) نه من مى‏توانم فريادرس شما باشم و نه شما فريادرس من. من از اين‏كه مرا پيش از اين شريك خدا قرار داده بوديد، بيزارم. قطعاً براى ستمگران عذاب دردناكى است. و كسانى‏ كه ايمان آورده و كارهاى شايسته انجام داده‏اند، به باغ‏هايى كه از زير درختانش نهرها جارى است داخل شوند آنان با اذن پرودگارشان براى هميشه در آن خواهند بود و تحيّت آنان به يكديگر سلام است. آيا نديدى كه خداوند چگونه مثل زده؟ كلمة طيّبه (سخن وايمان) پاك همانند درختى پاك است كه ريشه‏اش ثابت و شاخه‏اش در آسمان است.
شریعتی: صلوات و درود خدا بر حضرت محمد مصطفی و اهل‌بیت گرانقدرشان. با سمت خدا همراه شما و در کنار شما هستیم. با حاج آقای لقمانی در مورد هنر خوب زیستن و اینکه حال ما در سال جدید حال خوبی باشد صحبت می‌کنیم. نکات خوبی را شنیدیم. اشاره قرآنی را بفرمایید و حسن ختام فرمایشات شما را بشنویم.
حاج آقای لقمانی: آیه 24 این سوره را انتخاب کردم. آیه‌‌ای که از دوران کودکی دوست داشتم معانی این آیه را بفهمم. خیلی کاربردی است. متناسب با بحث قبلی ما هست. «أَ لَمْ تَرَ كَيْفَ ضَرَبَ اللَّهُ مَثَلًا كَلِمَةً طَيِّبَةً» کلمه طیبه! آیا ندیدی خداوند چگونه کلمه طیبه و گفتار پاکیزه را به درخت پاکیزه‌ای تشبیه کرده که ریشه آن در زمین ثابت و شاخه آن به آسمان خواهد بود. هروقت بخواهی میوه می‌دهد. بعضی‌ها شخصیت و شکل و شاکله‌شان مثل شجره طیبه است. مقابل شجره خبیثه هست که دو آیه بعد می‌فرماید. شجره طیبه چیست؟ عمر با برکت است. دلچسب است انسان، دلنشین است. انسان محبوب القلوب است. لذا از ابتدا تا انتها، آغاز تا انجام آموزه‌های دینی به ما توصیه می‌کنند حیات طیبه، زندگی پاک و پاکیزه، بدون کدورت و تیرگی و تباهی. ذریه طیبه، نسلی پاک داشته باشید. گاهی داشتن یک فرزند صالح باعث می‌شود انسان به ابدیت بپیوندد. با سرمایه‌های بسیار نورانی و بالا، نیت طیبه داشته باشید. آیت الله بهاءالدینی می‌فرمودند: نیت‌هایتان را خیر کنید تا خداوند اختیار موجودات را به دست شما بدهد. سال دارد جدید می‌شود، هنگام تحویل سال بگویید: خدایا هرکس هر مشکلی دارد برطرف کن. دل همه را شاد کن. انسان برای همه بخواهد.
فراز پایانی روایتی که در این چند هفته مطرح کردیم این جمله از پیامبر است که فرمودند: «لا تشغل بوقار آخره الجفاء» صبح تا شب، در طول هفته و ماه و سال به قیافه و تیپ خودت نرس، «آخره الجفاء» پایانش ستم است. نشان می‌دهد شخصیت انسان‌ها، دو گونه است. یکی حبابی، یکی خدایی. حبابی به ظواهر زندگی است. همه را اذیت می‌کند، سال جدید که می‌شود افراد می‌آیند همه بگویند: چه مبل‌های خوشگلی، چه دکوراسیون قشنگی!
صحابی امام صادق(ع) یک سؤال از حضرت کردند: از امام در مورد عشق سؤال کردند. عشق سرعت، عشق موبایل، عشق ماشین، یک عمر، شصت سال، هفتاد سال، امام یک جمله فرمودند: «قُلُوبٌ‏ خَلَتْ‏ عَنْ ذِكْرِ اللَّهِ» دلهایی که از یاد خدا تهی است. «فَأَذَاقَهَا اللَّهُ حُبَّ غَيْرِه» (بحارالانوار/ج70/ ص 158) خداوند می‌چشاند حبّ اشیاء و اشخاص را. یعنی اگر در دلت خدا نیامد، چیزهای دیگر می‌آید. این چشم باید گریه کند، اگر برای محبوبان گریه نکرد، برای کیف و کفش گریه می‌کند. این دل باید وابسته باشد، اگر وابسته به خدا و اولیای الهی نبود، به کیف و کفش و مدل و برند وابسته می‌شود. دلهایی که خالی از یاد خداوند هست، خداوند حبّ اشیاء و اشخاص را می‌چشاند. یک عمر حبابی زندگی می‌کند. چشم باز می‌کند هیچی به دردش نمی‌خورد. بعضی‌ها که از دنیا می‌‌روند به زور می‌شود هفت نفر را برای دفن او آورد. ولی گاهی مواقع نه، دارد زندگی و بندگی‌اش را می‌‌کند. خداوند آنچنان محبت او را در دلها قرار می‌دهد که عمری به بلندای آفتاب، این شصت سال، هفتاد سال را، هفتصد سال عمر می‌کند. ما را نیافریدند دفنمان کنند. آورده‌اند ما را بکارند. اگر انسان کاشته شد بعد از مرگ برکاتش «كَشَجَرَةٍ طَيِّبَةٍ» به آسمان می‌رود. گاهی مواقع به اندازه ابدیت انسان برکت دارد. مثل همه عزیزان سمت خدا انشاءالله...
شریعتی: آخرین جلسه سال 1396 هست که در خدمت شما هستیم. از طرف خودم و همه مخاطبین عزیز آرزو می‌کنم سال جدید برای شما هم سال پر خیر و برکتی باشد و ممنون از اینکه امسال در کنار هم از هنر خوب زیستن شنیدیم و نکات خوبی را بیان کردید. این هفته از بانو مجتهده امین یاد کردیم. اولین بانوی مجتهده جهان اسلام، صاحب تألیفات متعدد که از مفاخر شهر اصفهان هستند. انشاءالله خداوند متعال ایشان را مهمان سفره حضرت زهرا(س) بگرداند و در این پایان سال برای ایشان و همه اساتید و علما و همه شخصیت‌هایی که در بین ما نیستند و همه پدران و مادرانی که چشم به راه دعای خیر و خیرات ما هستند، دعا می‌کنیم. دعا بفرمایید و آمین بگوییم.
حاج آقای لقمانی: خدایا به حق محمد و آل محمد هرچه گناه تا به حال انجام دادیم، با لطف و رحمت خودت از ما دور بگردان. بهترین، نیکوترین، نورانی‌ترین برکاتت را در سال جدید و سال آینده بر ما ریزش بگردان. هرکس هر حاجتی دارد، هر خواسته‌ای دارد، به حق محمد و آل محمد دل همه را شاد بگردان. به حق محمد و آل محمد آقا امام زمان، حجة بن الحسن، امیر آفرینش از دست همه ما راضی و خشنود بگردان. رهبر عزیز ما حفظ بفرما. به برکت صلوات بر محمد و آل محمد.
شریعتی: دعا می‌کنم به حق علی بن موسی الرضا، حول حالنا الی احسن الحال.