سلام می‌کنم به روی ماه خانم‌ها و آقایان مخاطبان جان. ایام به کام باشَد انشاالله. تن‌تان سالم، قلب‌تان سلیم. و این روزها و شب‌های شعبان المُعَظَّم برای همه‌تان پر خیر و برکت باشَد. خیلی خوشحالیم که با هم هستیم، در کنار همیم. انشاالله دل و جان‌تان گرم و بهاری باشَد. و امیدوارم همه ما باشیم در روزگار آمدن بهار واقعی عالم و با دل و جان عرض کنیم: السَّلَامُ عَلَى رَبِيعِ الْأَنَامِ وَ نُذُرِ الْأَيَّامِ. چنان که یخ زده تقویم‌ها، اگر هر روز هزار بار بیاید بهار، کافی نیست.
شریعتی:  حاج آقای ماندگاری، السَّلَامُ عَلَيْكُمْ وَ رَحْمَةُ اللَّهِ. خیلی خیلی خوش آمدید.
حجت الاسلام ماندگاری: السَّلَامُ عَلَيْكُمْ وَ رَحْمَةُ اللَّهِ. أَعُوذُ بِاللَّهِ مِنَ الشَّيْطَانِ الرَّجِيمِ. بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَٰنِ الرَّحِيمِ. بنده هم خدمت شما و همه بینندگان عزیز، شنوندگان عزیز شبکه‌های مختلف، به ویژه هرمزگانی‌های خونگرم که این هفته برنامه ایران‌جان، برنامه هرمزگان است، عرض سلام و ادب و احترام و تبریک ایام ولادت قبل و بعد را دارم. و همین‌جا می‌خواهم به عنوان هدیه و عیدی به محضر عزیزان بیننده و شنونده عرض بکنم که حضرت آقا در میلاد، در بعثت وجود نازنین پیامبر اکرم فرمودند: "بعثت، تولد قرآن است." من از این یک راهنمایی گرفتم که چقدر خوب است ما پدر‌مادرها، مربی‌ها، روحانیت، معلم‌ها، اساتید، ولادت‌ها و شهادت‌ها را اینگونه با آیه قرآن معرفی بکنیم. همچنان که من این شعر قشنگ را شما خواندید، می‌خواهم با یک آیه قرآن معرفی کنم. آقا فرمودند همیشه تبیین قرآنی بکنید حرف‌هایتان را. "يَا أَيُّهَا الْإِنْسَانُ إِنَّكَ كَادِحٌ إِلَىٰ رَبِّكَ كَدْحًا فَمُلَاقِيهِ". همه‌ی ما مسافریم و نقطه پایان سفر ما ملاقات با خداست. و انشاالله در ملاقات با خدا با چهره رحمت خدا مواجه بشیم... انشاالله همه... نه با چهره... همه به سمت خدا... "إِنَّ إِلَىٰ رَبِّكَ الْمُنْتَهَىٰ". منتها... "إِنَّا لِلَّهِ وَإِنَّا إِلَيْهِ رَاجِعُونَ". من نسبت به این کلام حضرت آقا که انصافاً اعتقادمان بر این است که "وَمَا يَنطِقُ عَنِ الْهَوَىٰ" است... ولی این است که غیر از قرآن و غیر از وابسته به وحی کلامی صحبت نمی‌کند و ما طلبه‌ها و مبلغان باید مستندات قرآنی و روایی کلام امامین انقلاب را برای مردم تبیین بکنیم.
من می‌خواهم بگویم ولادت امام حسینی که پشت سر گذاشتیم، سه کلمه اینجا بگویم به عنوان مقدمه عرضم. ولادت امام حسین، ولادت عزت و آزادگی است. با این آیه قرآن "إِنَّ الْعِزَّةَ لِلَّهِ جمیعا همه عزت دست خداست. از امام علی‌السلام پرسیدند: ملائکه خدا می‌خندند؟ فرمودند: آری. گفتند: کجا می‌خندند؟ فرمودند: آنجایی که همه عالم می‌خواهند یک نفر را ذلیل کنند، خدا می‌خواهد عزیزش کند. یزید می‌خواست امام حسین را ذلیل کند. امام حسین را کشت، سر را از بدن جدا کرد، بدن زیر سم اسبان لگدمال کرد، زن و بچه را اسیر کرد. تا صد سال می‌گویند این زمین کربلا را شخم زدند، آب انداختند، زراعت کردند که هیچ اثری از مزار أبی‌عبدالله باقی نمانده. تمام ملائکه عالم به ریش اینان خندیدند. کور خواندید: "تُعِزُّ مَن تَشَاءُ وَتُذِلُّ مَن تَشَاءُ". امروز همه عالم می‌گویند "لبیک یا حسین". این حسین کیست که عالم همه دیوانه‌ی اوست؟
من گاهی وقت‌ها این حرف‌ها را که می‌زنم اول به خودم می‌گویم بیایم امتحان کنیم عزت از طریق خدا را. و در مقابل، این سه تعبیر می‌گویم... حالا لبخند و تبسمی هم بر لبان عزیزان جاری بشود قشنگ است... عزت انواع دیگر هم دارد. آقای شریعتی... عزت پولکی... نه، پولکی... اصفهان پول می‌دهند  عزت بخرند، پول می‌دهند طرفدار بخرند. عزت زورکی... زور می‌گویند. عزت کلکی... وعده‌های الکی می‌دهند تا رأی بخرند. و عزت الکی، همان الکی و کله. اینها همه الکی است: الکی و کلکی، پولکی و زورکی. اما یک عزت، عزت واقعی است. ولادت امام حسین، ولادت عزت و آزادگی و حریت است. می‌شود کسی را زیر سم اسبان لگدمال کنند، خدا اینقدر عزیزش بکند. و از آن طرف، چقدر خواستند عزت‌های الکی به افراد بدهند، هیچی‌شان باقی نماند. "إِنَّ الْبَاطِلَ كَانَ زَهُوقًا".
حجت الاسلام ماندگاری: ولادت ابوالفضل العباس، ولادت وفاداری است. حضرت ابوالفضل به هیچ قیمتی خودش را به غیر خدا نفروخت. اما نامه برایش آوردند... در قضایای اخیر شنیدید دیگر... بعضی‌ها خودشان را به ۵۰۰ میلیون فروختند، بعضی‌ها ۵۰ میلیون، بعضی ۲۰ میلیون، بعضی‌ها ۵ میلیارد... ولی حضرت عباس حتی خودش را به حیات، به قول معروف با لذت در دنیا هم نفروخت.
شریعتی:  گفت: دست خود داد ولی دست طاغوت نداد. به امان‌نامه چنین گفت: امان است حسین/ امان از کجا می‌گیریم؟ ولادت ابوالفضل، ولادت وفاداری است.
حجت الاسلام ماندگاری: سوم، ولادت امام سجاد سَلَامُ اللَّهِ عَلَيْهِ. در برنامه‌های گذشته هم گاهی وقت‌ها گفتیم. آقای شریعتی... حضرت آقا در کتاب انسان ۲۵۰ ساله که عمر امامت یازده امام را تبیین و تحلیل فرمودند، می‌فرمایند سخت‌ترین شرایط در زمان اهل‌بیت، زمان امام سجاد است. امام زمان با آن وضع کشته شده که در زمان هیچ اهل‌بیتی اتفاق نیفتاده. انقلاب حره حدود ۵۰۰۰ نفر تا ۱۵ هزار نفر، یک سال بعد کربلا. انقلاب توابین ۵ هزار نفر در کوفه، سه سال بعد از کربلا. انقلاب مختار بین ۱۵ هزار نفر تا ۲۵ هزار نفر در کوفه و بصره و عراق آنجا شهید دادند. یعنی ۴۵ هزار نفر فقط به خاطر حق‌گویی شهید شدند. خیلی عجیب است. امام وضعیت به ما چه گفت؟ ولادت امام سجاد این است: خروج از بن‌بست. با این شعار: "تکلیف تعطیل نمی‌شود؛ تبدیل می‌شود." خیلی قشنگ است. مثال ساده‌اش این است که: نماز ایستاده نمی‌توانی بخوانی، نشسته بخوان. تعطیل نمی‌شود. نشسته نمی‌توانی بخوانی، خوابیده بخوان. کلمات را نمی‌توانی بگویی، با اشاره بگو. در راه نمی‌توانی بخوانی، دشمن هم می‌کند، در راه بخوان. تعطیل نکنیم. تعطیلات امروز چون تکلیف‌هایمان را تعطیل کردیم، بلاها دارد سرمان می‌آید.
امام سجاد تکلیف تربیت را تعطیل نکرد. غلام خرید، تربیت کرد. هیچکس نفهمید امام سجاد دارد تربیت می‌کند. تکلیف تبلیغ را هم تعطیل نکرد. تکلیف تبلیغ و تواصوا‌بالحق را هم تعطیل نکرد. به اسم آزاد کردن غلامان، به قول معروف سازمان تبلیغی راه انداخت. جهاد تبیین حضرت اینطور بود. تکلیف امر به معروف و نهی از منکر را در آن زمان تعطیل نکرد. از بیانی تبدیلش کرد به مکتوب؛ نامه‌نگاری می‌کرد. تکلیف سخنرانی را وقتی مخاطب ندارد تعطیل نکرد. و سخنرانی بی‌مخاطب را تبدیل کرد به دعا. تکلیف روضه را تعطیل نکرد. امام سجاد نمی‌تواند به حسینیه برود و تکیه بزند، رفت وسط بازار جلوی قصابی روضه خواند.ما پنج تا تکلیف. ای کاش تعطیلش نکنیم.
شریعتی:  یک بار دیگر فهرست این تکالیف
:حجت الاسلام ماندگاری: تکلیف تربیت. هیچ وقت... ما مدرسه الان مجازی می‌شود، به قول شما گفتید بچه‌های مجازی می‌شوند. مدرسه مجازی در کرونا مدرسه تعطیل شد، تربیت که تعطیل نمی‌شود که. قدیم استادهای مغازه‌ها شاگرد می‌گرفتند، ضمن اینکه شاگرد کارشان می‌کرد، نکات تربیتی هم بهش می‌گفتند. نمی‌گفت "به من چه". انسان‌ها رابطه‌هایشان با هم تربیتی بود. حتی رابطه مسئولین با مردم رابطه تربیتی است. النسل ائمه... تربیت که تعطیل نمی‌شود؛ تبدیلش کنیم. تبلیغم تعطیل نمی‌شود. آقا، تریبون امروز... بعضی‌ها می‌گفتند یک روز تریبون دست شماست، حاج آقا روحانی است... گفتم با این موبایل تریبون دست همه.  ست . بچه‌هایمان هم ۱۰۰ تا مخاطب دارند در موبایل. بله! امروز یک حدیث... یک حدیث را به بچه بگو: "به شرطی برایت موبایل می‌گیرم یک حدیث کوچولوی امام علی نیم‌خطی را الدنیا ساعه فَجَعَلَهَا طَاعَةً"... فارسی‌اش بزن: "چون دنیا موقت، بهترین کار طاعت و بندگی خدا و خدمت به خلق خداست." برای ۱۰ تا بفرست. تلنگر برای رفیقات بفرست. یادتان است یک موقع راجع به تلنگ... "می‌خواهیم خوب باشیم یا خوش؟" یک خدا داشته باشیم یا صد تا خدا؟ اصلاً رفیقات بفرست. تبلیغ تعطیل نمی‌شود که. امر به معروف و نهی از منکر که تعطیل نمی‌شود. گفتم: یک نفر در محل تو مشکل دارد، ۱۰۰ نفر بدون اسم... یک "به خدا" حل می‌شود. مسئول، امام جمعه، مبلغ، شهردار، فرماندار، استاندار، صدا و سیما... ۱۶۲ که هست که پیام بدهید: آقا، این برنامه به نظر من حقیر... من نمی‌گویم حتماً... این چهار تا اشکال داشت، چهار تا نکته مثبت داشت، چهار تا نکته منفی داشت... خدا خیرتان بده. آدم‌های عاقلی هستند، قبول می‌کنند.
الان خیلی از مادران می‌گویند: بچه‌م حرف‌هایم را گوش نمی‌دهد. گفتم: خیلی خوب، بچه در اتاق دارد درس می‌خواند، تو بلند بلند دعا کن برای همان نکته‌ای که می‌خواهد بچه گوش بدهد. دختره آمد گفت: حاج آقا، من به خاطر خدا چادر سرم نکردم. بس که مامانم برای حجاب من گریه کرد و دعا کرد، صبر کردم. الحمدلله. کار امام سجادی کردی! و روضه تعطیل نمی‌شود. حاج آقا نداریم روضه ۵۰ نفره راه بیندازیم، عیب ندارد. خودتان خانه‌تان روضه راه بیندازید. روز که باز می‌کند پس... ولادت امام سجاد، ولادت تبدیل تکلیف است، نه تعطیلی. و با این شعار: ما تکلیفمان را انجام بدهیم، خدا تکمیل می‌کند. "إِن يَنصُرْكُمُ اللَّهُ فَلَا غَالِبَ لَكُمْ".
ولادت علی‌اکبر سَلَامُ اللَّهِ عَلَيْهِ که در چند روز آینده و روز جوان است، به همه جوان‌ها به این مناسبت تبریک می‌گویم. من امیدواریم همه جوانمرد باشیم. می‌شود آدم پیر باشد ولی جوانمرد باشد. زن و مرد هم فرق نمی‌کند در جوانمردی. این پرستار عزیزی که به شهادت رسید، جوانمردی کرد ایستاد... خیلی از کرونا در سیر و زلزله ما جوانمردانی داشتیم از جنس زن و مرد. و در این سال‌ها چقدر ماها جوانمرد دیدیم. دیدیم به خدا الحمدلله. اینان حجت‌های الهی هستند. ولادت حضرت علی‌اکبر چیست؟ تلاش برای شباهت به پیامبر. چون "أَشْبَهُ النَّاسِ" بود خَلقاً و خُلقاً و منطقاً. ببینیم سنت‌های پیامبر چیست. در همین دعای صلوات: "مُسْتَنْته ٌبِسُنَنِ أَوْلِيَائِكَ". در این صلوات: "مُتَّبِعًا لِسُنَّتِهِ"... می‌خواهم از سنت‌های پیامبر تبعیت کنیم، شبیه پیامبر بشویم. ولادت علی‌اکبر، ولادت شباهت است. و شباهت مقدمه شفاعت است.
ولادت امام زمان چیست؟ ولادت امام زمان، ولادت حق‌مداری و باطل‌گریزی است. از خودم بپرسم: چقدر من حق‌شناسم، حق‌دارم، حق‌طلبم؟ نکنه منافع خودم را به جای حق قالب می‌کنم به خودم؟ دنبال منفعت‌ام با شعار حق؟ مشکل ما این است دیگر. من این چند تا را به عنوان عیدی عرض کردم برای اینکه مردم عزیز ما بیشتر بهره ببرند از مناسبت‌ها. می‌توانیم همه مناسبت‌ها را، همه مناسبت‌ها را تبدیل کنیم به یک نکته تربیتی. قرار است تربیت بشویم دیگر. گفت: ابر و باد و مه و فلک در کارند تا تو نانی به کف آری و به غفلت نخوری. نخوری! کمی حواس‌مان را جمع‌تر کنیم. کمی از غفلت بیاییم بیرون.
شریعتی:  در واقع اینطور من فهمیدم که ماه شعبان یک فرصتی برای عبد شدن، برای تمرین بندگی و عبودیت، و مهیا شدن برای ماه رمضان که ضیافت الله. این همه بهانه خدا گذاشته، تابلو راهنمایی‌ست. دیگر لازمه ش حریت و آزادی از امام حسین. لازمه ش وفاداری است. لازمه ش تکلیف‌مداری. لازمه ش شبیه شدن است. لازمه ش حق‌طلبی است. اینها را انجام بدهید، خدا ما را می‌برد در مهمانی. ما را که برد در مهمانی، سفره‌ها را به ما نشان می‌دهد انشاالله. خیلی هم خوب.
شریعتی:  ما اولاً تشکر می‌کنم از لطف و مرحمت و عنایت همه شما. حالا این شب‌ها که حسینیه معلی هم دارد پخش می‌شود الحمدلله... مهدیه معلی... بله. در ایام ماه شعبان المُعَظَّم از لطف و پیام‌های پرمهرتان ممنونم. اما یک قراری ما گذاشتیم در پویش دعای عهد که خیلی‌ها همراه شدند و همواره من را می‌بینند و می‌گویند که ما همراه هستیم. خدا انشاالله به همه‌تان خیر بده. و یک فرصتی است ماه شعبان المُعَظَّم، جدای از اینکه جشن و شادی اهل‌بیت عَلَيْهِمُ الصَّلَوَاتُ، جدای از اینکه فصل عهد و پیمان بستن با صاحب عصر و زمانه، یک فرصتی برای خلوت، یک فرصتی برای انس و این را مناجات شعبانیه به ما می‌گوید. و ما امروز و در این دقایق انشاالله از مناجات شعبانیه خواهیم شنید و نکته‌های حاج آقای ماندگاری عزیز.
شریعتی:  بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَٰنِ الرَّحِيمِ. اللَّهُمَّ صَلِّ عَلَى فَاطِمَةَ وَ أَبِيهَا وَ أُمِّهَا وَ بَعْلِهَا وَ بَنِيهَا به عدد ما أحد علمک. اللَّهُمَّ کن وَلِيَّكَ اللَّهُمَّ حُجَّةَ بْنَ الْحَسَنِ صَلَوَاتُكَ عَلَيْهِ وَ عَلَى آبَائِهِ فِي هَذِهِ السَّاعَةِ وَلِيًّا وَ حَافِظًا وَ قَائِدًا وَ نَاصِرًا وَ دَلِيلًا وَ عَيْنًا حَتَّى تُسْكِنَهُ أَرْضَكَ طَوْعًا وَ تُمَتِّعَهُ فِيهَا طَوِيلًا. و منن علینا برضاًه وهب لنا رحمته و دعاء و خیره هدیه به انبیا و اولیا و شهدا و صلحا و علما. موالید نورانی ماه شعبان به ویژه هدیه به ساحت مقدس امام زمان، مادرشان فاطمه زهرا، ولی نعمتمان علی بن موسی الرضا، شهدای مظلوم فتنه اخیر. صلواتی را هدیه می‌کنیم: اللَّهُمَّ صَلِّ عَلَى مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ وَ عَجِّلْ فَرَجَهُمْ.
شریعتی:  حاج ماندگاری، من عذرخواهی می‌کنم. یک اشکالی در صدای حاج آقا هست. ما آیات را بشنویم و قرار روزانه‌مان را داشته باشیم و بعد انشاالله سر بحث مفصل‌تر و موسع‌تر با احترام در مقابل شما باشیم.
شریعتی:  عزیزانم، امروز صفحه ۹۴ صفحه شریف را تلاوت خواهند کرد. آیات را بشنویم. بعد از تلاوت آیات انشاالله با احترام بحث جدیدمان را و این فصل جدید را در برنامه امروز آغاز خواهیم کرد. ضمن اینکه به همه شنوندگان خوب رادیو محترم معارف و مخاطبان شبکه محترم افق با دل و جان سلام می‌کنم. آیات را بشنوید. بعد از تلاوت آیات انشاالله با عشق در کنار شما هستیم و همراه شما. بفرمایید، خواهش می‌کنم.
صفحه94 قرآن کریم
شریعتی:  اللَّهُمَّ صَلِّ عَلَى مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ وَ عَجِّلْ فَرَجَهُمْ انشاالله. لحظات زندگی همه‌مان منور به نور قرآن و نور اهل‌بیت عَلَيْهِمُ الصَّلَوَاتُ باشد. این را هم یادآوری بکنم که قهرمانان توحید این هفته، که هر هفته ما قصه جدیدی را با بیان شیوا و گرم حاج آقای بهشتی عزیز خواهیم شنید، این هفته به شخصیت جناب عبدالله بن مسعود، صحابه نبی مکرم اسلام، خواهیم پرداخت. و مفسر بزرگ قرآن کریم. دوستان ما هم می‌توانند به کانال مراجعه بکنند. در کانال ایتا این داستان‌ها و قصه قهرمانان توحید بارگذاری خواهد شد و انشاالله بهره‌مند بشوید. اما قراردادهای الهی موضوع کلی بحث ماست در محضر حاج آقای ماندگاری. و انشاالله به مناجات و فصل عبودیت که ماه شعبان است خواهیم پرداخت.
شریعتی:  بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَٰنِ الرَّحِيمِ. عذرخواهی می‌کنیم از این اختلال مختصری که در برنامه اتفاق افتاد. عرض کرده بودیم جلسات قبل که ما اگر زندگی‌مان را با قراردادهای الهی تنظیم بکنیم، یک نتایجی خواهد داشت. یکی از مهم‌ترین نتایج این است که کارکرد دین را به دست می‌آوریم. آقای شریعتی... بزرگ‌ترین، بزرگ‌ترین اشتباه محاسباتی ما (هم خودم را می‌گویم، هم بقیه) این است که ما کارکردهای اصلی دین را از عملکرد آدم‌ها می‌خواهیم ببینیم. لذا می‌گوییم: این آدمی که نماز می‌خواند، این آدمی که ادعای انقلابی دارد، یک آدمی که مسئول است، این آدمی که عمامه دارد، این دارد کار غلط می‌کند. از این طرف ادعای دینداری دارد، از این طرف دارد بدکاری می‌کند، دروغ می‌گوید، خدای نکرده خلف وعده می‌کند، عرضم مردم‌آزاری می‌کند. پس این دین به درد نمی‌خورد. من می‌گویم: کارکردهای دین را برویم از خود دین بپرسیم. کارکردهای دین، حالا چند جلسه هم انشاالله ادامه پیدا بکند، کارکردهای دین در یک نگاه پنج مورد است. یکی‌اش را امروز می‌خواهم با مناجات شعبانیه کمی توضیح بدهم..
اولین کارکردی که دین بیان کرده، خودش بیان کرده، می‌گوید کارکرد دین آزاد کردن عقل شما از زندان است. خیلی خوب است دیگر. عقل در زندان باشد، خب به قول معروف تشخیصش محدوده. عقل محبوس کار نمی‌کند. می‌گویند عقل طرف به چشمش است، پاره‌سنگ هم برمی‌دارد. عقلی که در زندان دنیاست، عقلی که در زندان ظاهر است، عقلی که در زندان مادیات است، عقلی که در زندان جسم است، عقلی که در زندان عالم ملک (آنهایی که دیده می‌شود)، در زندان دیدنی‌هاست. این عقل محبوس است. کارکرد دین این است: در زندان باز می‌کند، عقل بیاید بیرون، همه عالم هستی را با همه پستی‌بلندی‌اش، با اول و وسط و آخرش را ببیند، قشنگ‌تر می‌تواند تشخیص بدهد دیگر. حالا من متدین، منی که اسمم متدین است، اسمم انقلابی است، اسمم روحانی است، اسمم مسئول است... همه را به خودم نسبت بدهم... اسمم امام جمعه... مسعولیت است... اسمم مسلمان است ولی هنوز عقلم محبوس است. پس تو کارکرد دین از من نگاه نکن، اشتباه برداشت می‌کنی، نتیجه‌اش محرومیت خودت است. این اولین کار. توضیح می‌دهم. پس: آزاد کردن عقل از زندان.
شریعتی:  دو... خیلی قشنگ است. دومین کارکردی که برای دین مشخص کرده، آیات روایاتش را می‌خوانم: هدف‌گذاری صحیح در زندگی است. ما زندگی‌مان بر اساس آرزوها و اهدافمان تنظیم می‌شود. آرزوی من کوچک باشد، هدفم هم کوچک است. آرزوی من بزرگ باشد، هدفم هم، زندگی‌ام دایره‌اش خیلی گسترده‌تر می‌شود، فعالیت من بیشتر می‌شود. توضیح می‌دهیم.
شریعتی:  سومین کارکرد دین، عرضم به خدمتتان، جایگاه‌های همه را می‌گوید. کجاست؟ در این عالم هستی، جای من کجاست؟ جای این گل کجاست؟ جای آب کجاست؟ خیلی قشنگ است. جایگاه هر چیزی بهش می‌گویند عدالت. بله، چون "وَضَعَ الشَّيْءَ فِي مَوْضِعِهِ". خب من اگر جایگاه‌ها را رعایت نکنم... این لامپ سقف را بچسبانم به کفش؟ بچسبانم به سقف؟ به خدا خنده‌دار می‌شود. در راه داشتم از قم می‌آمدم، به یک چیز فکر کردم. یقیناً مردم می‌خندند. برای اموات ما دعا کنند... آقای شریعتی... یکی رختخوابش را بیاید وسط خیابون پهن کند، همه بهش نمی‌خندند. چرا؟ حالا بعضی جای رختخواب پهن کردن... حالا بعضی‌ها لباس... لباس اتاق خوابشان در خیابان می‌پوشند، چرا نمی‌خندی به همدیگر؟ آخه جا را گم کرده. این لباس مال تو است، درسته؟ می‌گویم: مال خودم است، به تو چه ربطی دارد؟ هر سخن جایی و هر نکته مکانی دارد. گاهی وقت‌ها گفتم: درست گفتم، حاج آقا، جایش نبود. لباسی که در کوهنوردی، لباس در مهمانی که نمی‌توانم بپوشم. امام صادق به آن طرف فرمود: لباس مهمانی‌ات را در کار بپوشی اسراف است. اینها به ما می‌گویند جای چیز کجاست.
چهار... ارتباطات را دین به ما یاد می‌دهد. با هر چیزی در عالم می‌خواهی رابطه برقرار کنی... رابطه برقرار کنی. خب اگر رابطه را بلد نباشیم... عزیزم، دوستی‌مان می‌شود... ببخشید... من به مردم می‌گویم... بقیش را می‌گویم خودشان می‌گویند... دوستی‌مان می‌شود دوستی خاله‌خرسه. معروف است. می‌زنیم به خاطر دوستی. می‌زنیم به سر بچه. پدر بچه‌مان را در می‌آوریم.
و پنجمین کارکرد اینکه... اینها همه را انشاالله توضیح خواهم داد انشاالله در چند هفته، شاید به ماه رمضان هم بخوریم: تنظیم سرمایه‌گذاری است. تو می‌خواهی سرمایه‌گذاری کنی در این عالم. اموالت، با افکارت، با ایده‌هات، با عمرت. خب خدا بهت می‌گوید، دین به تو می‌گوید سرمایه‌گذاری کن که بیشترین سود را ببری. ما دنبال سودیم دیگر. "هَلْ أَدُلُّكُمْ عَلَىٰ تِجَارَةٍ تُنجِيكُم مِّنْ عَذَابٍ أَلِيمٍ". من بهت می‌گویم چه سرمایه‌گذاری کن، کجا سرمایه‌گذاری کن ضرر نکنی. نه، ضرر نکنی... کم سود نبری... می‌خواهم بیشترین سود را ببری.
آدمی که با قراردادهای خدا زندگی‌اش را تنظیم کند، به این پنج نکته می‌رسد: عقلم آزاد می‌شود، هدفم درست تعیین می‌شود، جایگاه هر چیزی را پیدا می‌کنم، ارتباطاتم درست می‌شود، سرمایه‌گذاری قشنگم می‌کنم. این چه‌اش بد است که من از دین فرار کنم؟ این چه‌اش بد است بگویم دین افیون ملت‌هاست؟ این، این کتاب و این دین چه‌اش بد است من بروم بسوزانمش؟ من بروم امامش را سر ببرم؟ امامی که آمده این کارکرد دارد به من یاد بدهد؟ من گاهی وقت‌ها گفتم بالاترین دلیلی که دشمنان خدا در طول تاریخ نگذاشتند حرف خدا به گوش مردم برسد، همین است که این حرف خدا خیلی مفید است، خیلی عقلانی است، فطری است، سعادت‌بخش است. ولی خب اگر حرف‌های خدا افیون بود، به درد نمی‌خورد، کارآمد نبود. گفتم: خب بروید گوش دهید، خودتان می‌فهمید به درد نمی‌خورد. اما چرا جلوی شنیدنش را گرفتید؟ "وَقَالُوا لَوْ كُنَّا نَسْمَعُ أَوْ نَعْقِلُ مَا كُنَّا فِي أَصْحَابِ السَّعِيرِ". چرا جلوی شنیدنش را گرفتید؟ چرا جلوی تعقل را گرفتید؟ چرا می‌روید می‌سوزانیدش؟ خب در اروپا سوزاندند، در ایرانم سوزاندند، در جاهای دیگر هم سوزاندند. خب چرا می‌دید می‌سوزانند؟ بهترین مسیریاب دارد، به ما یاد می‌دهد دیگر.
شریعتی:  چرا این اتفاق می‌افتد؟ به نظر من یک وجه شاید این باشد... چون استدلالی ندارند و... دست بالاترین دلیل برای اینکه کلام خدا و دین خدا حق است،
حجت الاسلام ماندگاری: به قول شما آن‌هم هیچ استدلالی... برای ما... مقابله با آن ندارند، دلیلی ندارد. به این دلیل... به این دلیل... به این گفته مبارز طلبیده... "وَإِن كُنتُمْ فِي رَيْبٍ مِّمَّا نَزَّلْنَا عَلَىٰ عَبْدِنَا فَأْتُوا بِسُورَةٍ مِّن مِّثْلِهِ وَادْعُوا شُهَدَاءَكُم مِّن دُونِ اللَّهِ إِن كُنتُمْ صَادِقِينَ". همه‌تان پشت به پشت همین توانستید، یک آیه بردارید بیاورید، یک کتاب مثل این بیاورید، یک دین بیاورید. خب نتوانستند. من می‌خواهم بگویم که اگر ما با قراردادهای قرآنی خودمان را تنظیم کنیم، پس اولین ثمرش این است که عقل ما آزاد می‌شود. عقل که آزاد شود... آقای شریعتی... ببین، ما در وجودمان سه تا لشکر داریم. در وجود هر انسانی سه تا لشکر است. یک: قوه غضب. لشکری است برای خودش. دو: قوه شهوت. این هم لشکری است برای خودش. سه: قوه وهم و خیال. دو تا نماینده باید... سر اینکه این لشکرها را برای خودشان مصادره کنند با هم دعوا دارند، جنگ دارند. یک نماینده ابلیس به نام نفس اماره. یک نماینده خداست به نام عقل فطری. اگر این عقل آزاد باشد... ببینید، عقل اسیر نفس باشد، شهوترانی را توجیه می‌کند. افراط شهوت، شهوترانی حیوانی است. تفریط شهوت هم رهبانیت است. هر دو را توجیه می‌کند. و در عالم هر دوش هست.
 افراط شهوت این است که از جنس مخالف پا فراتر گذاشتن، همجنس‌گرا شدن. این نماینده... ترامپ دیدید در این تجمع بروکسل گفت: می‌خواهم از همسر خودم رونمایی کنم. ما گفتیم: حالا چه خانمی می‌خواهد برود... یک آقایی را اورد... آدم خجالت می‌کشد. خجالت می‌کشد. اصلاً اینان واستادم ولی سوت و کف بزنند. افراط شهوت است. از جنس مخالف رفتن به جنس موافق. از جنس موافق رفتن سراغ حیوانات. این افراط شهوت است. شهوت‌های خشنی که دارند در دنیا برایش مسابقه می‌گذارند. تفریط شهوتم رهبانیت است. متاسفانه هر دوش در دنیای امروز مشتری دارد. اینان عقلشان اسیر نفس و این غلط‌کاری‌ها خودشان را توجیه می‌کنند.
شریعتی:  غضب. افراطش سبعیت است. اتفاقی که در این چند روز فتنه در ایران افتاد، داعشیان انجام دادند. عرضم به خدمتتان، دشمنان امام حسین در کربلا انجام دادند، دشمنان اهل‌بیت در مدینه انجام دادند. سبعیت. تازه می‌خواهیم بگوییم هیچ حیوانی به سبعیت اینان نمی‌رسد که انسانی را زنده‌زنده آتش بزنند، پلیس امنیت را به درخت آویزان کنند، رویش بریزند آتش بزنند. و بعد توجیه کنند کارشان را: این اعتراض ماهیت، به مسائل اقتصادی ما رسیدگی نکردید، اعتراض کردید، این رژیم را ما قبول نداریم اعتراض کردیم. من گاهی وقت‌ها گفتم: بابا، ما زمان انقلاب رژیم طاغوت قبول نکردیم، خب اکثریت شدیم، انقلاب شد، عوض شد. ۱۵ خرداد اکثریت نبودیم، خب شما... همه دارایی‌تان را جمع کردید، چقدر شدید؟ و ۲۲ دی ماه هم دارایی انقلاب مقابل شما خودنمایی کرد. اینان چقدر بودند؟ خب این حق ندارید اعتراضتان را به سبعیت تبدیل بکنید. که معترضین اصلاً شما معترض نبودید، شما عمال دشمن بودید. معترض که این کار را نمی‌کند. از آن طرف، تفریط... شیعه اگر... این و صورت زدن... این طرف صورت هم بگیر بزنند... می‌گویم مظلوم ظالم‌پرور، ظلم‌پذیرنده. ظلم. هر دوش در دنیا الان هست و توجیه می‌کند. این عقل اسیر است.
سه: وهم و خیال. وهم و خیال افراطش می‌شود خیال‌پردازی. ژاپن که خیلی‌ها می‌گویند فکر می‌کند مثلاً از جنگ جهانی نیروی هوایی ندارد. بنده‌خدا... خب کمی خیالاتی شدن آدم‌هایشان. پریدن... سوپرمنشان... آدم‌هایشان دیگر در کارتونشان هم... فوتبال چیست؟ آن فوتبالیست‌ها... فوتبالیست‌ها می‌پرند، همه آدم‌ها می‌پرند. بنده‌خدا، تخیل دیگر. عیب ندارد. تفریطش می‌شود بیخیالی. حالا باز مردم تبسم... بیاید... به بنده‌خدا که گرفتار بود... خدا نجاتشان بده... گرفتار بود، گفتند: بلند شو برو در سایه. گفت: سایه خودش می‌آید. حالا بلند شدن و رفتن به سایه هم ندارد. بیخیالی است. به کجاها می‌کشد. حالا این عقل اسیر است.
ولی من اگر با کارکرد دین عقلم را آزاد کنم... آنجا نفس اسیر می‌شود، می‌شود نفس لوامه. نفس اماره، عقل می‌شود اسیر، توجیه می‌کند همه غلط‌های خودش. الان در مملکت ما حتی اختلاسگر هم توجیه می‌کند. رشوه‌گیر هم توجیه می‌کند. زیر میز بگیرم توجیه می‌کند. دروغگو هم توجیه می‌کند. خائن هم توجیه می‌کند. همه دارند توجیه می‌کنند غلط‌های خودشان را. این عقل اسیر است. این با کارکردهای دین خودش را تربیت نکرده. اما عقل امیر چیست؟ نفس می‌شود لوامه. نفس به جای اینکه حالا وسوسه کند، ملامتت می‌کند. "لَا أُقْسِمُ بِيَوْمِ الْقِيَامَةِ * وَلَا أُقْسِمُ بِالنَّفْسِ اللَّوَّامَةِ". عقل چه کار می‌کند؟ در شهوت می‌گوید: نه افراط، نه تفریط، تعادل. این شهوت برای لذت‌های حلال است. آرامش. تو اولاً... بعد برای تولید نسل است. "الْمَالُ وَالْبَنُونَ زِينَةُ الْحَيَاةِ الدُّنْيَا". "وَالْبَاقِيَاتُ الصَّالِحَاتُ". شهوت لازمه زندگی انسان است. چه شهوت شکم، شهوت... من تعادل برسم. شهوت برای آرامش، برای قوت، و برای تکثیر نسل.
غضب برای چیست؟ نه افراطش، نه تفریطش. برای شجاعت است. برای "وَأَعِدُّوا لَهُمْ مَا اسْتَطَعْتُمْ مِنْ قُوَّةٍ". برای اینکه آنقدر قوی بشوی که دشمن خیال آمدن به سمت تو را نداشته باشد. حاج قاسم تربیت کنی، حاجیزاده تربیت کنی، این همه شهدای نازنین و محافظان انقلاب و جمهوری اسلامی تربیت کنی.
وهم برای چیست؟ نه افراطش، نه تفریطش. برای برنامه‌ریزی است. برنامه. هفته چیست؟ چیزی؟ برنامه‌ریزی کن. تا آخر هفته می‌خواهی چه کار کنی؟ ماه‌ات چیست؟ سال‌ات چیست؟ پنج سالت چیست؟ چشم‌انداز ۲۰ سالت چیست؟ ۲۰ سال دیگر ایران می‌خواهد کجا برود؟ برنامه هفتم می‌ریزم. برنامه... نمی‌دانم... برنامه‌های اجرایی. این را برای وهمه.
حالا این عقل اگر آزاد بشود... عقل قوه... عقل اگر آزاد بشود می‌گوید: من دنبال صدمی‌گردم. عقل انسان چون کمال‌گرا است دیگر. عقل آزاد دنبال سَد می‌گردد. حالا سَد در عالم کیست؟ فقط خدا. چون که صد اید نود هم پیش ماست. بارها گفتیم: ۱۰۰ یعنی خدا. "يَدُ اللَّهِ فَوْقَ أَيْدِيهِمْ". در اقتصاد با خدا ببند: "لِلَّهِ خَزَائِنُ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ". قرارداد دارد. گفتیم. در امنیت برو با خدا ببند: "بِيَدِهِ مَلَكُوتُ كُلِّ شَيْءٍ". در اطلاعات برو با خدا ببند: "لِلَّهِ غَيْبُ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ". در اعتبار برو با خدا ببند. برو با خدا ببند: "لِلَّهِ مُلْكُ السَّمَاوَاتِ". مشکل گیر کردی باز هم برو با خدا ببند: "لَهُ مَقَالِيدُ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ". اصلاً تو با خدا ببندی... آقا حالت گرفته ست. از اینجا می‌خواهیم بریم خدمت محضر مناجات شعبانیه‌ای که امام بزرگوارمان فرمودند: همه انبیا، همه اولیا خدا عهدی مناجات بودند.
یکی از بزرگترین مشکلات ما این است که آرامش نداریم. حال‌مان خوب نیست. حالم خوب نیست. ببخشید، من می‌آیم سراغ شما می‌خواهم درد دل کنم... اوه، غصه‌های شما که از من بیشتر شد که پشیمون می‌شوم. می‌گویم: ببخشید، اصلاً من نباید پیش شما می‌گفتم. چون دو سه تا درد... شما می‌گوید... من به ظاهر نگاه می‌کردم دیدم خیلی مثلاً بشاشی... او... مشکلات شما بیشتر از من است. گاهی وقت‌ها دوستم شوخی می‌کند می‌گوید: رفتم از یکی قرض بگیرم، دیدم مشکل پیدا... گفتم: بگو شماره کارت بدهیم پول برایت می‌ریزیم.
مناجات شعبانیه به من و شما می‌گوید: اگر عقل درست کار کند، برای آرام شدن روحت، برای اینکه حالت خوب بشود، فقط می‌رود سراغ خدا. حالا ببین چه حرف زده. من فقط ترجمه می‌کنم: "اللَّهُمَّ صَلِّ عَلَى مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ وَ أَسْمَعْ دُعَائِي إِذَا دَعَوْتُكَ". هیچ وجودی در عالم نیست که هر وقت من صدایش می‌زنم جواب من را بدهد. فقط خدا. با اولیای خدا چرا؟ چون گاهی وقت‌ها مادرم که نزدیک‌ترین است، با او حرف می‌زنم، حرف من را نمی‌شنود. بچه‌ام که عزیز من است، حرف من... می‌روم تکونش می‌دهم، می‌گوید: ببخشید، حواسم نبود. از این ساده‌تر دیگر. داشتم تلویزیون نگاه می‌کردم، داشتم موبایل نگاه می‌کردم، اصلاً فکرم دیگر بود. اما خدا، یکی از اسم‌هایش این است... در دعای جوشن می‌خوانیم: "يَا مَنْ لَا يَشْغَلُهُ سَمْعٌ عَنْ سَمْعٍ". میلیاردها... ۸ میلیارد، ۹ میلیارد جمعیت کره زمین همین الان بگویند "يَا اللَّهُ"، خدا همه‌شان را می‌شنود. خب، یک عقل نگاه کن: تو بهترین کسانت، مادر، پدر، همسر، پسر، دختر، اینان همیشه پاسخگوی تو نیستند. ولی یک وجود است که همیشه پاسخگوی توست. خب برو. حال خوبتر از او بخواه.
توصیه‌ای که حضرت آقا به سید نصرالله نازنین کردند، آمد گفت: گاهی وقت‌ها کم می‌آورم. فرمودند: برو در اتاق بنشین با خدای خودت خلوت کن. حالا حال داری دو رکعت نماز بخوان، یک سجده برو. حالا گاهی وقت‌ها از این عبارت‌ها که... بهترین عبارتی از زمان معصوم... گفته با زبان دلت با او حرف بزن. حضرت موسی گفت: خدایا، چوپونه، خیلی دارد با... به قول معروف شاید به شأن شما جسارت می‌کند. خدا گفت: نه، او دارد با زبان دلش با من حرف می‌زند. "تو کجایی تا شوم من چاکرت، چارقت دوزم کنم، شانه سرت"... موسی! همین که دارد با من حرف می‌زند همان خوب است. هر زبانی می‌خواهد حرف بزند، حرف بزند. همان که من را محرم دیده، خیلی خوب است.
لذا خدا در آیه ۱۸۶ بقره می‌گوید: "وَإِذَا سَأَلَكَ عِبَادِي عَنِّي فَإِنِّي قَرِيبٌ ۖ أُجِيبُ دَعْوَةَ الدَّاعِ إِذَا دَعَانِ". اگر بنده‌های من از من... از تو سوال کردن، نگو خدا دوره ها... "إِنِّي قَرِيبٌ أُجِيبُ دَعْوَةَ الدَّاعِ إِذَا دَعَانِ". هر کی صدا بزند، خدا وعده داده دیگر. خلف وعده که نمی‌کند. حضرت موسی به خدا فرمود... موسی: خدایا، تو دوری که فریاد بزنم، یا نزدیکی که با تو نجوا کنم؟ اینجا می‌گوید... خدا می‌گوید: "أَنَا جَلِيسُ مَنْ ذَكَرَنِي". من همنشین کسی‌ام که... یک بار دیگر گفتم: "فَاذْكُرُونِي أَذْكُرْكُمْ". که اینجا می‌گوید: "مَنْ ذَكَرَنِي". بهترین ذکر این است که من در هر نیازم یاد آن صفت خدا بیفتم.
مثلاً من الان دلم تنگ است... "يَا أَنِيسَ من لا انیس له اللَّهِ... "يَا رَفِيق"...من لارفیق له یا تنها کسی که هر وقت صدا زدم جواب داده تویی. "وَ سَمِيعُ نَدَائِي إِذَا نَادَيْتُكَ". هر وقت ندا زدم تو جوابم دادی. "وَ قَابِلٌ تَوْبَتِي إِذَا تَابْتُ". من خواستم آهسته حرف بزنم... من نیامده بودم پیش تو... تهمتی شود نکنه... یک وقت روی‌تان را برگردانید... او دارد می‌آید... ها، من نرفتم‌ها... من قهر کرده بودم، یک لحظه دلم گرفت، هوای تو را کردم، تو زود آمدی. این همانی است که می‌گوید خدا می‌گوید: تو یک قدم برداری، من صد قدم بردارم. من آهسته داشتم با تو حرف می‌زدم، فقط در دلم خطور کرد ها... اهل‌بیت هم چون مظهر صفات خدا هستند همین است.
یک داستان از امام جواد سَلَامُ اللَّهِ عَلَيْهِ یادم آمد. هروی خادم امام رضاست. بعد از شهادت امام رضا انداختندش زندان. یک سال گذشت. در دلش نجوا... معنیش این است... در دلش گفت: من خادم امام رضا بودم، یک ساله در زندانم، امام جواد نیامده احوال من را بپرسد. یک دفعه دید امام جواد جلوش ایستادند. آقازاده هشت‌نه‌ساله. از کی گله می‌کنی؟ گفت: از شما داشتم گله می‌کردم در دلم. فرمودند: دیدی؟ حالا تعابیر من... ترجمه آزاد می‌کنم... دیدی صدای دلت را شنیدم؟ تو یک سال مرا صدا زدی نیامدن؟ این و... "وَ قَابِلٌ تَوْبَتِي"... واقعاً چی بگوییم؟ "وَ وَقِفٌت بَيْنَ يَدَيْكَ". واقعاً چی بگوییم؟ "مُسْتَكِينٌ لَكَ". متضرع، التماس می‌کنم. هیچی ندارم. مستکین از مسکین پایین‌تر است. التماس می‌کنم. "رَاغِبٌ إِلَيْكَ". همین تعبیر را بگویم "لَمَّا لَدَيْكَ ثوابی وَ تَعْلَمُ مَا فِي نَفْسِي". امیدم فقط به توست. و تو می‌دانی مشکل من چیست. و تخبر حاجتی... حاجت‌های من را می‌دانی. مادی، معنوی. "تَعْرِفُ ضَمِيرِي". باطن من هم می‌بینی. "وَ لَا يَغْفُلُ عَنْكَ أَمْرُ مُنْقَلَبِي وَ مَثْوَایَ". هیچی من بر تو پوشیده نیست. چی بگویم که تو ندانی؟
تا اینجا باشد انشاالله، بتوانیم ادامه‌اش را جلسه بعد. و حس می‌کنم که... من یک اعتراف بکنم به همه، از طرف همه مبلغین: ما کوتاهی کردیم. مناجات‌ها را برای مردم تعریف نکردیم. حتی مداح‌های عزیز... مناجات می‌خوانند... هیچی دیگر غیر از مناجات نخوانند. وسط مناجات روضه... جایش قبل یا بعد.
شریعتی:  این مغازله است، عشق‌بازی حال. خدا حفظ کند بعضی از و مداح‌هایی که فقط ترجمه مناجات را می‌گویند. چه عبارتی از این قشنگ‌تر، تکان‌دهنده‌تر، تحول‌آفرین‌تر؟ نه، یک لطفی... اصلاً این کلام معصوم دارد. و یک نورانیت. گره‌های دل را باز می‌کند، عاقل‌مان کند، بتوانیم با خدا حرف بزنیم. خیلی ممنون و متشکرم. دعا بفرمایید. و انشاالله... اللَّهُمَّ صَلِّ عَلَى مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ وَ عَجِّلْ فَرَجَهُمْ.
حجت الاسلام ماندگاری: حضرت آیت‌الله سبحانی فرمودند: "يَا مَنْ يُجِيبُ"... نگویید دیگر "يَا مُعِين"چون یک سری دارد... آن آیه: "أَمَّن يُجِيبُ الْمُضْطَرَّ إِذَا دَعَاهُ". "وَ يَكْشِفُ السُّوءَ". "بِاسْمِكَ الْأَعْظَمِ". یا الله، یا الله، یا الله، یا الله، یا الله، یا الله، یا الله.
اولین دعایمان این باشد: خدایا، به آبروی محمد و آل محمد، لذت مناجات با خودت را به ما بچشان. الهی آمین. لذت نماز، لذت بندگی، لذت خدمت، لذت مجاهدت را به ما و همه مردم، مسئولینمان. فرج امام زمان ما را برسان. حاجات امام زمان، حاجات رهبر عزیزمان، مجاهدان فی سبیل الله، حاجات همه مومنین و مومنات فوق رغبتشان عنایت بفرما. یک دعای ویژه می‌خواهم بکنم: داغ‌دیدگان این فتنه، خیلی دل‌هایشان درد دارد. خدایا، به آبروی امام زمان سَلَامُ اللَّهِ عَلَيْهِ، مرهمی به دل داغ‌دیدگان عنایت بفرما. الهی آمین. مجروحین، لباس عافیت بپوش. الهی آمین. باران رحمتت و عافیت بر ما نازل بفرما. الهی آمین. عاقبت ختم بخیر بفرما به برکت صلوات بر محمد و آل محمد.
شریعتی:  اللَّهُمَّ صَلِّ عَلَى مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ وَ عَجِّلْ فَرَجَهُمْ. خیلی ممنونم از حاج آقای ماندگاری، هم از تک‌تک شما عزیزان. لنگر حلم تو ای کشتی توفیق کجاست که در این بهر کرم غرق گناه آمده تا سلام. دوباره متشکرم از شما.