![]()
از دیروز حوالی ساعت ۱۶:۴۸ دقیقه که اون رخداد بزرگ در عرصه فناوری فضایی برای کشورمون افتاد، باور کنید صمیمانه آرزو کردم خیلی زود فرصت دیدار دوباره با شما عزیزان فراهم بشه و بتونم شادی و افتخار و غرور و نشاطم رو با شماها تقسیم بکنم، چه کنیم که ۲۴ ساعت تقریباً باید صبر میکردم تا این لحظه برسه و حالا میگم که افتخار میکنیم به بودن در این کشور و این سرزمین و به ایرانی بودنمون و به دانشمندانمون میبالیم و به کار بزرگی که اتفاق افتاد، سالها بعد شاید هیچکس یادش نیاد که سایوز اون پرتابگر روسی چه سرنوشتی پیدا کرد که طبق پروتکلهای علمی این نسل از پرتابگرها میگن یه بخشیش تبدیل به زباله فضایی میشه اما تا همیشه مردم دنیا یادش خواهد بود که دور ایران داره میچرخه و دور جهان ماهوارههای ما و داره کارهای بزرگی رو انجام میده، اولین پیامش هم مخابره کرد سهگانه ایرانی دیروز، اولین پیام شما مخابره کرد که مردم ایران شما در مقابل دوربین ماهوارههای ساخت جوانان این مملکتید، لطفاً لبخند بزنید. لبخند ما و رهبرمون و نخبگانمون و خانوادههای شهدامون رو ثبت میکنه، شمام لطفاً از خوشحالی لبخند بزنید انشالله که قلبمون همیشه برای ایران همینجوری با نشاط و با شور بتپد که چو ایران نباشد تن من مباد.
بفرمایید، ببینیم حاج آقای پناهیان کارشناس لطیف و نازنین دوشنبههامون نظرشون در این باره چیه.
حجت الاسلام پناهیان: سلام علیکم و رحمت الله خدمت بینندگان عزیز و دوست دارم میگم بینندگان جان، کسانی که این رو باب کردن تعبیر خوبی بود.
تبریک عرض میکنم موالید با عظمت ماه رجب رو، میلاد امیرالمؤمنین علی علیه السلام برترین میلاد بعد از رسول خدا روی زمین، میلاد امام جواد علیه السلام و در پرتو نور ائمه هدی علیهم السلام الحمدلله این کشور تا الان تونسته مقاومت کنه پیش بره علیرغم همه دشمنیها، یکی از همین پیشرفتها رو شما مثال زدید، بد نیست مردم ما توجه کنند به حرف دشمنان ما، یکی از خاخامهای اسرائیل تو صحبتی گفته بود پخش شده این صحبتش که یکی از اسرار این قدرت شیعیان مسلمانی که با ما در میافتند اینه که اینها عبادت میکنند نماز میخونند، بعد به آدمهای خودشون میگفت شما هم باید نماز بخونید، البته نماز اونها خیلی طبیعتاً کم اثره مگر برای جهال و آدمهایی که تکلیفی ندارند. چون درش تکبر هست تکبر نسبت به انسانها در مکتبشون تئوریزه شده است ولی این تواضعی که مردم ما به اهل بیت دارند که در همین جشنها خودش رو نشون میده، در اعتکافها خودش رو نشون میده، این تواضع طبیعیه که موجب بشه در زمینه دانش کم نیارن بلکه در حد اعلای دانش قرار بگیرند و اگر در بخشی زمینهها ما هنوز اون رشد علمی لازم رو نکردیم یقیناً باید بجنبیم یقیناً نقصهایی است که تو خود ما هست باید برطرف کنیم و اگر همه مون اهل تواضع باشیم دانش در خدمت ما قرار میگیره و میخوام متناسب با بحث این ما بعد از اینکه دانشمندانمون رو به شهادت میرسونند تازه میفهمیم اینها چه انسانهای متواضعی بودند که به این حد از دانش رسیدند و مطمئن باشند من که نمیشناسم کسانی که پشت سر کار این ماهواره بودند و صنایع بسیار پیشرفته دفاعی این مملکت که امیدوارم اینجور افراد شهادتطلب در بقیه صنایع ما هم حاضر بشن و ما پیشرفتهای بهتری داشته باشیم انشالله
بله غربیها پیشرفتهایی در صنعتشون دارند ولی ما به اضافه این بندگی خدا و تواضع به مقام ربوبی یقیناً بهتر و با سرعت بیشتری پیشرفت خواهیم کرد تا حالا به اثبات رسیده سابقه تاریخی داره بله بوعلی سینا میگفت هر مسئله غامض علمی رو نمیتونستم حل کنم میرفتم دو رکعت نماز میخوندم حلش میکردم تواضع علمآفرین است و در مدیریت ذهن انسان کمک میکنه و تکبر موجب انسداد علم میشه و ما وقتی این پیشرفتها رو میبینیم که جهان ازش تعجب میکنه میفهمیم پشت سرش یک دانشمندی که سر از سجده برنمیداره هست بله و این رو شهدای دانشمند ما اثبات کردند انشالله دانشمندان بتونیم حفظ کنیم انشالله بتونیم تعدادشونو بیشتر ببینیم در صنایع مختلف و مردم قلبشون شاد بشه انشالله.
منم استفاده کنم و از ریل بحث تکبری که ادامه بحث مدیریت ذهن خارج نشم تجلی این ایمان، تجلی خلوص و تواضع مردم ما گاهی متفاوته یه روزش میشه مثل دیروز و همه موفقیتهای یه روزش میشه مثل فردا ۹ دی یعنی این ایمان مردمه که اونا رو به علم میرسونه ایمان مردمه که اونا رو و تواضعشونو که به بصیرت میرسونه و یه روزی تو تقویم یک کلمه اونقدر پررنگ پرنور میدرخشه بصیرت اینا نتیجه همین علم و تواضع توأمان مردم و ایمانشونه دقیقاً وقتی که ما مردممون یک ارادتی به اهل بیت دارن این ارادت مردم به اهل بیت این عشق که امیرالمؤمنین دارند یک سونامی از جهش علمی رو در جامعه ایجاد میکنه. چرا؟ چون شما وقتی به ولی الله الاعظم تواضع کردی به او احترام گذاشتی و خودت رو مرید او دونستی بله و این فرهنگ جامعه شد این جامعه عقلش زیاد میشه حکمتش بالا میره رسول خدا فرمود فرمود هرکی بچههای من اهل بیت من رو دوست داشته باشه خدا بهش حکمت میده ۹ دی هم روز سیاست و حکمت همین چون اصلاً نه فراخوانی بود از جایی دعوت کنند، حتی رهبری بیان بگن احزاب بیان بگن مردم خودجوش این حکمت از قلب که بر زبان جاری میشه خودجوش آمدند و یک فتنهای رو یک قائلهای رو تمام کردند که یه عدهای میخواستند انتخابات لغو بشه بدون دلایل منطقی. این حکمت نتیجه همون محبت اهل بیت سیاست و حکمت بله روز سیاست و حکمته شما اسم دیگشو گفتید گفتید بصیرت همینه همینه یعنی بصیرتی که ما میگیم یعنی حکمت در عرصه سیاست میشه اون بصیرت
ملایی: خیلی خوب هفته قبل تو ادامه بحث مدیریت ذهن و اینکه تکبر چیکار میکنه که به عنوان گرایش بسیار قوی قلبی مغز ما و فکر ما و مدیریت ذهن ما را تحت تاثیر قرار میده صحبت فرمودید. حالا این اصلاً چه جوری به وجود میاد یعنی از کجا میاد که این فرایند رو طی میکنه خود تکبر
حجت الاسلام پناهیان: بسم الله الرحمن الرحیم بریم سراغ بحثمون من البته میخواستم درباره اعتکاف هم یه مطلبی بگم که اونم داخل بحثمون هست میخوایم بذاریم انتهای بحث میخوید همین الان الان یه عرضی بکنم یادم بره چون دیشب ستاد اعتکاف من مطالبی رو میفرمودند و فرمودند ما امسال سونامی در واقع تقاضا تقاضای ورود به اعتکاف داریم به ویژه اعتکافهای دانشآموزی نوجوانها به اعتکاف خیلی دارند اهتمام میورزند و خود بنده جلساتم امسال خیلی شلوغتره یعنی تقریباً دو برابر شده و همه اون مقدار افزایش هم که واقعاً توانم هم اجازه نمیده نتونستم رد کنم اعتکافهای دانشآموزیه. جالبه که اینها همون مسیر پیشرفته ببینید اون ماهواره رو شما میبینید پیشرفتهای علمی دیگه انشالله توی همه زمینهها حتی من فکر میکنم تو زمینههای اقتصادی و معیشتی هم ما نیاز به جهش علمی داریم، نه نیاز یعنی نه تقلید کورکورانه از غرب اینا که نسخههای غربی رو تا به نعل به نعل میان شروع میکنند تجویز کردن من اصلا نگران میشم میگم مثلاً اگر شما نسخههای داووس عالم در جهان دانشگاههای دفاع ملی وجود داره ارتشیها رو بله مثلاً نظامیها رو دافوس بهش میگن تعلیم میدن اگه میخواید با اون نسخههای اونها جنگ مثلاً دفاع مقدس رو پیش ببرید که تا حالا نصف کشور از دست داده بودیم تو چه زمینهای ما میتونیم از الگوی اونها تبعیت کنیم اکثراً باید پرهیز کنیم تا بتونیم از اونها جلو بزنیم اگه بخوایم مثل اونا رفتار بکنیم که خب اونا هستند دیگه یعنی هیچ وقت بهشون نمیرسیم گاهی از اوقات هم این جهشهای علمی امیدوارم تو عرصه اقتصاد هم پدید بیاد انشالله
اگه این جهشهای علمی و مناظرات جدی علمی در زمینه اقتصاد پدید بیاد و ما هی برداری و الگو برداری نکنیم به خدا قسم مشکلات اقتصادی مردم ما حل میشه و در این زمینه مجلس شورای اسلامی باید خیلی هوشمندانهترعمل بکنه در وضع قوانین قوانین دست و پاگیر و مانع برای مردمی شدن اقتصاد. اینها هم مسئله دانشه ابتداً کسی غرض و مرض شاید نداشته باشه برای اینکه بخواد این وضع اقتصادی رو تحمیل به مردم واقعا مسئولین ما نوعاً افراد دلسوزی هستند، ولی ما باید ساختارهای معیوب را اصلاح بکنیم تا اون قوای خودمون رو بهتر بتونیم احصا بکنیم بهتر بتونیم بیرون بیاریم توانمندیهای خودمون رو بسیار خوب همونجوری که ما در دانش نمیدونم موشک در دانش نانو و خیلی چیزها پیشرفت کردیم اون دانش رو اون پیشرفت رو ما در اقتصاد و در نحوه مدیریت جامعه و در نحوه قانونریزی نمیبینیم.
ما نباید قانونریزیمون و وضع قوانینمون با فلسفه قانونی که در غرب به قانون نگاه میکنند باشه خب اونها به نتیجه نرسیدند باید این رو ببینیم دیگه به نتیجه نرسیدن و شکست واضحه چرا به نتیجه نرسیدن حداقلش اینه که غربیها پیشرفت نمیکنند الا با جنگ و غارت کشورهای دیگه، اینکه پیشرفت نیست که یعنی معلومه که تو راهت غلطه هی میخوای با این جبران بکنی که به قتل عام کشورهای مستضعف و غارت اونها بپردازی. ما دقیقاً مثل اونا عمل بکنیم هم که نمیکنیم تازه باید چند تا کشور غارت بکنیم تا بتونیم خودمون رو پیش ببریم که اینم تو مرام ما نیست پس از اون الگوها دست بکشیم نسخه خودمون رو داشته باشیم
واقعاً من بارها عرض کردم مردم الان تو مشکلات به سر میبرند حتماً نمیدونم هست یا نه تو مجلس شورای اسلامی باید یه کمیسیونی برای تنقیح قوانین و بازسازی قوانین و پاکسازی اونها از قوانینی که شبیه تفکر غربی برای اداره جامعه و اداره اقتصاد هست تشکیل بشه و اونها موظف بشن بگن ما کجاها تو قانونگذاریها اشکال داریم. بعد بیایم بریم سراغ قوه مجریه ببینیم برای کی اجرا میکنه کی اجرا نمیکنه در هر دو جا نیاز هست واقعاً هوشمندانه و دانشمندانه عمل بشه و ما مثلاً اون پیشرفت علمی رو طلیعهای میگیریم مایه امیدی برای خودمون میدونیم که انشالله این پیشرفتهای علمی در عرصه اقتصاد و مدیریت نحوه معیشت و کسب و کار مردم هم اثر مثبتش رو نشون بده اون دانشمندا رو اینجا هم ما پیدا کنیم ببینیمشون خب حالا باید اعتکاف میخواستم صحبت کنم عذرخواهی میکنم.
ولی مسئله اعتکاف هم همینه طبیعی اعتکاف بیشتر متناسب با دانشآموز و دانشجو و طلبه است دیگه جوانان خیلی نکته مهمیه این جوونها وقتی میل به اعتکاف و عبادت و تواضع به خدا نشون میدن این معناش یعنی چی یعنی ما آینده علمی بهتری خواهیم داشت انشالله معنای اعتکاف اینه من حالا دوستان شاید یادشون نباشه بینندگان عزیز این اعتکاف از مسجد دانشگاه تهران شروع شد من به طور مشخص بگم. بعد از انقلاب اسلامی بله بله بود یه جاهایی من یادمه مثلا پدر من قبل از انقلاب یه مسجدی رفته بودند من بچه بودم گفتم من میخوام بابا رو ببینم بردن دم مسجد مثلاً پدرمو دیدم یه مثلاً ۳۰ نفر اونجا نشسته بودند معتکف بودند. ولی واقع مسئله اینه که بعد از انقلاب یادمه حتی اون زمانی که اعتکاف در مسجد دانشگاه تهران شروع شد بله مبدع اعتکاف که بعد مسجد جمکران مسجد گوهرشاد مساجد دیگه این اعتکاف پررونق رو یافتند حالا نمیدونم قبلش بوده یا نه اونجوری پر رونق لااقل نبوده. بعد اون زمان مقام معظم رهبری در دیدار دیدار در واقع استانها که تشریف میبردند زنجان بودند تو گفتگوشون با گروهی از دانشجوها اعتکاف مسجد دانشگاه تهران رو که همون زمان داشت برگزار میشد اشاره کردن آها و تقدیر کردن و بعد دیگه همه توجهشون جلب شد به اعتکاف بعد از مسجد دانشگاه تهران سال بعدش همه مساجد دانشگاههای کشور فعال شد و بعد ببینید اعتکاف جنسش اینه، جنسش یک رفتار هوشمندانه روشنفکرانه و فوقالعاده است واقعاً همین تواضعیست که منجر به علم میشه
خب حالا سوال شما رو برسیم یا یکی دو تا روایت من در این زمینه بردن و آیه قرآن تاثیر تکبر و تواضع در علم و مدیریت ذهن که اینها رو بگم و بعد از یکی از آیات قرآن استفاده میکنیم برای پاسخ به فرمایش شما، من واقعاً دلم نمیاد این آیات و روایات رو از رو نخونیم بله بفرمایید ببینید چقدر زیباست میفرماید در یکی از آیات کریمه قرآن یَسْمَعُ آیَاتِ اللَّهِ تُتْلَىٰ عَلَیْهِ ثُمَّ یُصِرُّ مُسْتَکْبِرًا کَأَنْ لَمْ یَسْمَعْهَا می شنود آیات الهی را ولی اصرار دارد به همون نشنیدن خودش به نشنیدن بزنه. چرا؟ مُسْتَکْبِرًا از روی استکبارشه که میخواد نشنیده و عسل نپذیرد از آنچه شنیده ببینید پس استکبار میتونه در ذهن انسان یه خللی ایجاد بکنه که آدم حقانیت یه سخن حقی رو که شنیده میتونه بپذیرهها نمیپذیره میگه نه برای من جا نیفتاده واقعا برات جا نیفتاده یا یه استکباری شما رو از جا درآورده بیرون و دیگه خوب کار نمیکنه؟
یا مثلاً شما ببینید یعنی این آیه کریمه خیلی زیباتر خدا به تصویر میکشه برای ما دو تا تشبیه فوقالعاده زیبا در این آیه قرآن هست. میفرماید إِنَّ الَّذِینَ کَذَّبُوا بِآیَاتِنَا کسانی که تکذیب میکنند آیات ما رو نه اینا دروغه یعنی من نمیتونم قبول کنم راست بودنش رو نشانههای خدا رو نه این نشانه حقانیت این پیغمبر نیست. مثلاً فکر روشنفکرانه بگیم بله خب به نتیجه نرسیده مشکل نداره. خدا میفرماید من که میدونم این چرا به نتیجه نمیرسه تکبرش عامل این انکار شده. إِنَّ الَّذِینَ کَذَّبُوا بِآیَاتِنَا وَاسْتَکْبَرُوا عَنْهَا لَا تُفَتَّحُ لَهُمْ أَبْوَابُ السَّمَاءِ ابواب آسمان برای آنها گشوده نخواهد شد عجب تعبیر زیبایی چه هشدار اینها آسماناندیش نمیشوند. اینها ابواب رحمت الهی ابواب معرفت الهی خیلی اصلاً آسمان همین آسمان یعنیچی؟ چی برداشت میکنید؟ هرکی هرچی برداشت میخواد بکنه اینا از دل تنگ زمین بیرون نمیرن اینها محروم میشن از این آسمان با وسعت لَا تُفَتَّحُ لَهُمْ أَبْوَابُ السَّمَاءِ وَلَا یَدْخُلُونَ الْجَنَّةَ و بهشت هم وارد نخواهند شد این اثر آخرتیشه. در اون اثر دنیایی شاید بگیم این ها خیلی چیزها رو نمیفهمند دیگه بعد میفرماید لَا یَدْخُلُونَ الْجَنَّةَ یه تعبیر دیگه داره حَتَّىٰ يَلِجَ الْجَمَلُ فِي سَمِّ الْخِيَاطِ ۚ وَكَذَٰلِكَ نَجْزِي الْمُجْرِمِينَ اینا وارد بهشت نمیشن شتر میتونه از سوراخ سوزن عبور کنه هر موقع شتر تونست با اون بارش یا هیکلش از اون سوراخ سوزن عبور کنه این هم وارد بهشت میشن! یعنی نشدنیه دیگه و این چه توجه آدم رو جلب میکنه که خدا چه میخواد ما رو نهیب بزنه به خودمون بیایم محال بودن این ماجرا محاله اینا وارد بهشت بشن و گیر کارم تکبره ببینید خیلی این تشبیه جالبه ها خدا این تشبیهها رو برای چی به کار میبره حالا من یک روایت دیگه هم میخوام بخونم برای شما که در باب تواضع هست ولی قبلش به سوال شما جواب بدم چون آیه بعدی که هست اینجا الان ما در محضرش هستیم پاسخ به سوال شماست بعد به اون روایت هم اگه رسیدیم که انشالله میفرماید حالا آیه که طولانی هست ولی قسمتهای متناسب با بحث أَفَکُلَّمَا جَاءَکُمْ رَسُولٌ بِمَا لَا تَهْوَىٰ أَنْفُسُکُمُ اسْتَکْبَرْتُمْ ففریقا کذبتم چی میشه استکبار میورزید شما فرمودید چی ریشه این چه جوری به وجود میاد احسنت خدا میفرماید وقتی که پیغمبرا یه حرفی میزنند که بِمَا لَا تَهْوَىٰ أَنْفُسُکُمْ مطابق با هوای نفس شما نیست خوشتون نمیاد آره حالا هوای نفس چیه خوشتون نمیاد ولی من یه هوای نفس رو باید توضیح بدم. چون اصلاً هواپرستی یک مکتب در قرآن که میفرماید آیا ندیدی أَفَرَأَیْتَ مَنِ اتَّخَذَ إِلَٰهَهُ هَوَاهُ اله خودش را هوای نفس قرار داده است.
ببینید یک نکته خیلی جالبی هست هوا به چی میگن هوا در تعبیر عربی مال لحظهایه که یه پرندهای داره تو آسمان پرواز میکنه باد زیر بالاش هست با اون هیکل و وزن ولی چون توازنی بین هوا و بالهای خودش ایجاد کرده دیدید اکثراً بال هم نمیزنه تو اون فراز بالا که هست یه حرکت میده مقدار زیادی جلو میره. حالا ما نخوایم دقیق بگیم خب بعد این یه جایی یه صیدی میبینه رو زمین یک جانوری که میخواد بخوره اونو یه دامی رو مثلاً براش پهن کردن یا اصلاً نه یه غذای شروع میکنه به سمت اون شیرجه زدن بله این شیرجه زدن پرنده از آسمان به سوی زمین رو میگن هوى؛ قد هوى یعنی از اون مرتبه خودش سقوط کرد آها برای یه طعمهای اون بالا بود یهویی حالا اونوقت برگشتنش اینجا چقدر طول میکشه چقدر باید بال بزنه چقدر باید انرژی مصرف کنه تا بره همونجا بایسته خب خیلی بله بعضی وقتا هم که گرفتار میشه اصلاً دیگه دعا گذاشتن براش که دیگه اصلاً برنمیگرده به هلاکش میشه اینو برای چی گفتن برای های بد انسان نگفتند هوی، برای چه بسا گرایشهای خوب انسان باشه برای گرایشهای طبیعی انسان هم ممکنه باشه. بله هوا برای گرایشهای بد انسان هم هست و این فرق دین با علم اخلاقه. علم اخلاق قد و قوارش به این حرفها دیگه نمیرسه دین این کارا رو میکنه اونجا هم که گفته میشه اخلاق اسلامی منظور همین حرفاست و الا علم اخلاق منهای دین قد و قوارش به اینجا نمیرسه
دین میاد چی میگه میگه من همیشه تو رو در یک نسبتی ارزشگزاری میکنم نه به طور مطلق خوبیها و بدیها رو به تو پیشنهاد بدن به این معنا هوا یعنی گرایش نسبت یه چیزی که کم ارزشتره تو یه علاقهای بهش پیدا کنیم به سمت این علاقه ولو خوب ولو طبیعی بری یه گرایش برتر رو رها کنی اینجا میشه هوی اومدی پایین. مثلا میخواد نماز بخونه نماز جماعت هم هست میگه همینجا میخونیم دیگه حوصله ندارم خب الان تو بر اساس هوای نفست عمل کردی با هوا نماز خوندی نماز جماعت ثوابش بیشتر بود باید میرفتی اونجا پس علاقه م به نمازه ولی این نماز این نوع نماز خوندن بهتره از اون نماز جماعت که بهتره مثال ساده ش این بود مثالهای پیچیدهتری رو بزنم خانم آقا مثلاً با هم دعواشون شده سر اذانه من برم مسجد حالا مثلاً آقا باشه اذیت کرده یا خانم باشه آقاشو اذیت کرده نه دیگه الان مسجد رفتن تو ممکنه هوای نفس تو باشه وایستا همسرتو راضی کن دلش رو خوش کن. ببین اینجا علاقه به نماز ها به همون نماز جماعت است ولی در مقایسه با یه علاقه دیگهای که نمیخواید زیر بارش بری خب این آدم خوب اهل نماز جماعت دوستان همسرش راضی کنه میگه این بچه بعداً اینجا هوای نفس داره حکومت میکنه هیچ بدی رو من ممکنه نتونم بهش نسبت بدم داره کار خوب میکنه دو طرف مثبته ولی هوا توشه باید هواگیری بشه تو جدول ارزشگذاریه اون پایینتره یعنی هوای نفس همیشه انسان در یک وضعیتی مقایسهای قرار داره بین خوب و خوبتر بین بد و بدتر وقتی بدتر رو انتخاب بکنه یا خوب رو در مقابل خوبتر انتخاب بکنه اینو بهش میگن هوا پس هوای نفس چیه ؟ شامل کارهای خوب ولی کهتر، شامل نیازهای طبیعی ولی بهتر شامل بله یه گرایش هم هست مثل حسادت منفی اصلاً کاملاً منفیه ما وقتی که حسادت میکنیم خوشحال میشیم اون محصول ما زمین میخوره عه دیدی در موردش این رو آها چی شد هوای نفسته که تو رو خوشحال کرد از زمین خوردن اون کسی که بهش حسادت داریم این دیگه خیلی تابلوئه که بده علم اخلاق معمولاً این مورد رو صریحتر بهش میپردازه باز عرض میکنم علم اخلاق منهای دین بله ولی دین میاد میگه که نه اطاعت و همون کارهای اخلاقی مثلاً شما در علم اخلاق سخا چیز خوبی میدونید دیگه بله یه دفعه تو امتحانات دینی شما به جای اینکه سخاوت به خرج بدی الان باید بیای یه کار مهمتر انجام بدی حتی خساست بکنی! مثلاً به یک کسی میخوای سخاوت بکنی که آقا این کاری که شما سخاوتمندانه با او برخورد کردی او صرف دشمنی با دین میکنه نباید بگی نه من سخاوتمندم من به هر حال سخاوت خودم رو دارم آقا شما که میدونید این داره خرج ضد دین میشه ضد همون سخاوتمندانه توست. تو باید امساک بکنی اینجا حالا تبسط یدک کل البست یعنی همچین هم شما نباید دست و دلباز باشی یه جاهایی باید قبض بحث داشته باشی بله قبض ید داشته باشی پس هوای نفس خیلی تعبیر دقیقیه افرایت من اتخذ إلهه هواه دیدی بعضیها هواپرستند همیشه تو هر فضایی که باشن آدم خوب مسجدی ممکنه هوارست گاهی هواپرستی کن بله آدم ممکنه هیئتی باشه گاهی هواپرستی کنه آدم اخلاقی گاهی هواپرستی کنه خدا یه معادلهای در جهان تنظیم کرده. اگر کسی هواپرستی کنه این ریشه استکباره بما لا تهوى أنفسکم استکبرتم چرا یه چیزی رو نگه داشتی؟ چرا قد بازی در میاری چرا لج میکنی؟ وقتی که یه وضعیت بهتر هست بله باید تو انعطاف داشته باشی نسبت به امر خدا نسبت به اون شرایط بهتر حالا بحث امر خدا هم راهنمایی میکنه عقل آدم کار کنه عقل آدم میفهمه که این امر خدا بهتره حالا میگیم امر خدا فکر نکنن مردم ما خیلی سمت خدایی شدیم و دینی بابا این دعوت به عقله دیگه یعنی این یک عقلانیت ممکنه بعضیا زیاد دیندار نباشن فکر کنن ما حرفامون دینیه پس مثلاً بهش توجه نکنند نه عقلانیته. تو دانش مدیریت تو خیلی از موضوعات دیگه هم مسائل هست همینطوره و بارها و بارها عقلانیت و پیشنهاد میدن تو اون وضعیتی که قرار میگیریم میخوای مقایسه کنی باید بری سراغ چی؟ باید بری سراغ اون گزینه برتر اون گزینه برتر چیه؟ حضرت ابراهیم خلیل الرحمان مگه بیجا بود که پسرش رو دوست داشت. حضرت اسماعیل خودش ماشالله یه پیغمبر پیغمبرزاده هم نیست فقط درسته پسرشو دوست داشته باشه بله خدا فرمود یه امر بالاتر از دوست داشتن این پسر گل وجود داره و شما اون رو قربانی کن به امر خدای خالق این پسر؛ موند در واقع که آقا مگه پسر بدیه نه قربانی مگه آدم بدی هاش رو باید قربانی کنه؟ گاهی بهترین دارایش قربانی میکنه برای یه وضعیت بهتر... درسته پس ببینید هوای نفس مبارزه با هوای نفس معناش مبارزه با بدیها نیست فقط؛ مبارزه با بدیها نیست آره مبارزه با خوبیهای هم هست که مرتبهشون در مقایسه نسبت به خوبی دیگری که همین الان سر راه ما هست باید انتخاب کنیم مرتبش کمتره طرف وایمیسته سر یه حق طبیعی خودش بله میگه این حق طبیعی منه. راست هم میگه حق طبیعیشه ولی یه سری حقوق بالاتر اجتماعی رو در نظر نمیگیره درسته میشه تبعیت کردن از هوای نفس. مال منه دلم میخواد آقا چی خب بله من باید این کارو بکنم من وقتی که خب بله شما زندگی اجتماعی نیاموختید تو زندگی اجتماعی آدم مجبور میشه به خاطر جامعه پا روی هوای نفس خودش بگذاره. درسته؟ اصلاً بحث نمیرسه به اینجور مثالها که آیا بیحجابی خوب است یا بد است اصلاً بحث خوب و بد نیست. هواست وقتی که شما انتخاب بهتر دارید
اونوقت تمدن مبتنی بر هوای نفس میشه همین تمدنی که ما اصطلاحاً بهش میگیم تمدن غرب این مبتنی بر حقوقشون قانونشون، قوانین حقوقیشون خیلی از اوقات مبتنی بر دفاع از هوایسه من الان دیگه وارد توضیح بشم خیلی چالشبرانگیز میشه حتی قوانین اقتصادیشون مبتنی برهوای نفس است. به همین دلیل نتیجه نمیگیرند و نگرفتند و اندیشمندان خودشون گفتند که ما که میگفتیم لیبرال دموکراسی آخر دنیاست دیگه الان این رو نمیگیم ممکنه یه وضعیت بهتر از این پیش بیاد خانواده متلاشی میشه و دیگه اکثر خانوادهها در فرانسه تبدیل میشن به یک فرد با سگ و گربهاش با مثلاً جانورانی از این دست یا نمیتونه آدمی رو کنار خودش تحمل بکنه میگه با این مثلاً سگ باوفا راحتترم. بله آدم بخواد با کسی زندگی کنه باید پا بذاره رو هوای نفسش معلومه خب شما راحتترید با یه کسی که هیچ نظری بهت میده نه تغییری ازت میخواد مگر خیلی تغییرات جزئی همیشه تو رو تحمل میکنه همیشه برات صبر میکنه از بس آدم خودش درگیر هوای نفس باشه. یه که کسی میگفت من یه مثلاً خانمی میخوام با مختصات گفتم خیلی داری حرفای خطرناکی میزنی ویژگیهای خیلی خوبی رو میگفت یک خانم متواضع انعطافپذیر عالمه فاضله مثلاً از اینجور تعابیر مختلف گفتم نکنه تو یه آدمی هستی که تحمل نمیکنی یه صاحب نظری کنارت باشه؟ میگی همیشه به من چشم تا من راحت باشم! تو دنبال فضایل او نیستی دنبال هوای نفس خودتی بله ظاهر مطلب اینه آدم وقتی که دنبال هوای نفس خودش باشه خیلی عیب میذاره رو دیگران فرمود طوبی لمن شغله عیبه عن عیوب الناس خوبه کسی که در واقع مشغولش کنه عیب خودش و مشغول نشه به عیب دیگران اونوقت اینجوری همهگیرند یعنی تا آخر عمر کسی از اوج عرفان هم برخوردار باشه طرف تا آخر عمرش هی خدا در معرض امتحانهایی قرار میده که این بهتره یا اون مثلاً
یه جوونی اومد به من گفت من دو تا مسجد هست میخوام برم اعتکاف توی مسجد خب رفقای من هستن توی مسجد دیگه هم میگم بیا اینجا مثلاً به جوونای دیگه برس کوچیکترها کار بکن ولی خب برنامه درست حسابی نداره اونجا مداح و سخنان مشهور داره میان حال میکنیم اینجا گفتم خب معلومه دیگه سوال نداره که برو اونجایی که هوای نفست میگه نرو بله اونجا که وظیفه اونجا که مفیدتری بتونی بکنی بله اصلاً داستان همینه که آدم تو فضای خوب بودن مقابله بکنه با هوای نفس خودش و اگر خوبهای ما مقابله بکنند با هوای نفس خیلی موفق میشن. البته من الان این حرفایی که میزنم واقعاً اخیراً دیگه باید دکترای روانشناسی بیان این حرفا رو بزنند تو هوش هیجانی میگن هرکسی بخواد به رشد هوش هیجانی بشه برسه که مبناییست برای رشد انسان در همه هوشهای متنوع دیگه که برای انسان برشمردند به ویژه هوش شناختی باید بتونه این تعبیری که ما به کار میبریم مقابله کردن با هوای نفس رو بتونه این رو انجام بده. اونها تعابیر دیگهای به کار میبرند اصطلاحات روانشناسی درسته همینه هوش هیجانی کسی رشد کرده باشه میتونه مقابل بکنه با هوای نفس تمدن غرب مبتنی بر هوای نفس به طور کلی و کلانش تمدن اسلامی مبتنی بر مبارزه با هوای نفسه.
اینا همه در شرح این ماجرا بود که آقای قرآن فرمود بما لا تهوى أنفسکم استکبرتم هر پیغمبری حرفی زد که هوای نفس تو خوشش نیومد، اونوقت چیکار میکنی استکبرتم تکبر میورزید تکبر چی میشه فریقا کذبتم یعنی یه گروهی از شما تکذیب میکنید زورتون نمیرسه اونایی که زورشون میرسه چی و فریقا تقتلون میرید میکشید پیغمبران رو در هر دو صورت اینا نتایج اون استکبار که ریشهشم از یک هوای نفس آغاز میشه
ملایی: خیلی خب این شاید جواب سوال اول برنامهمون و فکر میکنم بحث تکبر و تاثیرش در مدیریت ذهن همچنان میتونه ادامه پیدا کنه چون بحث مهمیه حالا ببینیم در ادامه
حجت الاسلام پناهیان: تنها عامل اصلی مقابل دینداری تکبر قرار داده شده دیگه و الا نماز عمود خیمه دین فلسفش صریحاً ذکر شده شکستن تکبر اخراج لتکبر من قلوبهم تکبر رو میخواد از دلهای ما بیرون ببره
حجت الاسلام پناهیان: آره این روایتی که خوندید دو سه هفته پیش همین رو از حضرت زهرا سلام الله علیها از حضرت رسول هم ظاهراً نقل شده آقا خیلی متشکرم تا اینجای کار اعتکافی که حاج آقای پناهیان اشاره فرمودند از رویشهای انقلاب اسلامی از برکات انقلاب اسلامی هستش و اینها و رونقی گرفته برای بخش جوانان و نوجوانانش برنامه سمت خدا و دوستانمون در موسسه حضرت خدیجه کبری سلام الله علیها هم گامهای بزرگی دارن برمیدارن و اتفاقاتی قراره بیفته یه تشکیلاتی از همین نوجوانان توی کارهای مختلف علمی جهادی انشالله درست بشه همین ها بشن نسلهای سازنده بعدی کشورمون شما مگه دوست دارید مشارکت کنید کمکی برسونید برای برگزاری اعتکاف عدد ۱۳ رو بفرستید به ۲۰۰۰۰ ۳۳۳ انشالله و خیلی هم ممنون که توی اون پویش چله عهد دعای عهد همچنان مشارکت دارید به اوج خودش خواهیم رسوند این پویش رو تا نیمه شعبان المعظم به لطف آقامون امام زمان سلام الله و صلوات علیه انشالله یه میخوام بدم بهتون اگه قراره که از تلویزیون الان یا بازپخش یا از روی صفحات نورانی قرآن کریم صفحه ۶۵ قرآن کریم رو با ما قرائت بکنید ثوابش رو بیاید امروز تقدیم کنیم به محضر همه کارشناسانی که از روز اول این برنامه دهه ۸۰ تا الان اومدن تو این برنامه و همچنان هم حضور دارند. احیاشون و امواتشون برخی از کارشناسان عزیز ما رحمت خدا رفتن حالا دیگه الان اسم نمیبرم و برای سلامتی همشون باشه چرا اینو گفتم امروز سالروز ولادت یکی از کارشناسای خیلی دوست داشتنی برنامه ما هست. حجت الاسلام والمسلمین حاج آقای قرائتی عزیز ثواب تلاوت آیات تقدیم کارشناسهای بزرگوارمون و حاج آقای قرائتی برسونید بهشون حاضریم به ایشون برسونید ما ارادت ورزیدیم و براشون آرزوی سلامتی در سالروز تولدشون کردیم ۶۵ قرآن کریم روبروی ماست آیات مبارکه سوره آل عمران هست ۱۱۶ تا ۱۲۱م یه صلوات بفرستیم با هم اللهم صل علی محمد و آل محمد و عجل فرجهم
صفحه65 قران کریم
ملایی: تو ماه مبارک رجب یکی از توصیههای بزرگان دین سفارش به زیارت آقامون اباعبدالله الحسین علیه السلام هرکی که موفق شد به زیارت حضرت حتماً خدمتگزاران خودش در برنامه سمت خدا رو هم دعا کنه خیلی ازتون متشکرم پایانی برنامه امروز با هم انشالله محضر آقای بیکفن ارباب بزرگوار امام حسین مشرف میشیم حاج آقای پناهیان اینجا هستند یه زمانی هست که خدمتشون باشیم
حجت الاسلام پناهیان: خب روایاتی رو که هر کدوم شیرینی و نورانیت خاصی دارند بله صریحاً مرور کنیم بفرمایید ببینید چقدر این بحث تقویت میشه ذهن ما اولاً درباره زشتی کبر پرسیدند که عدنا مراتب الحاد چیه الحاد یعنی کفر بله یه نوع نوع بد کفر که طرف به انکار مستقیم میپردازه بهش میگن الحاد، کمترین مرتبه الحاد که کسی بگرده تو خودش ببینه آیا آدم ملحدی هست یا نه چیه؟ أن الکبر أدناه امام صادق علیه السلام فرمود تکبر مرتبه کوچیک الحاده. یعنی همین بزرگ میشه تبدیل میشه به الحاد به انکار و دیگه معلومه دیگه وضعش چگونه است یک روایت دیگه من بخونم درباره تعریف تکبر بله ما معمولا تکبر رو در روابط بین انسانها میدونیم. ولی تعریف کامل تکبر این است که امام صادق علیه السلام میفرماید الكِبرُ أن تَغمِصَ النّاسَ و تُسَفِّهَ الحَقَّ . کبر یعنی مردم را کوچک بشماری حق رو خوار بشماری. یعنی کبر در دو وجه قابل تعریفه در مقابل یه حرف حقی اون رو بیمقدار و بیارزش تلقی بکنی این تکبره یا نه فقط در مقابل حق در مقابل مردم هم همینطور اونها رو بشماره انسان این میشه تکبر پس دو وجهش رو ببینیم. بعضیها به مردم تواضع دارند ولی نسبت به حق ندا بعد بررسی که میکنید چرا به مردم تواضع داره ممکنه این از سر خصلت مهربانیش باشه ممکن هم هست از سر ترسش باشه و اتفاقاً از سر تکبرش باشه. میخواد بگن این آدم بزرگیه تواضع میکنه. این سبک نگاهها نگاههای حضرت امام در کتب اخلاقی و عرفانی حضرت امام هست که طرف تواضع میکنه از سر تکبر خب این تکبرش رو کجا میفهمه؟ اونجایی که مقابل حق می ایسته... دقت فرمودید یک نوع یعنی بدترین نوع تکبر چه نوع تکبریه که حالا من اینا رو بازم بخوام از روایات و اینا بگم خیلی طولانی میشه تکبر مقابل اولیا خداست. این فرد رو خدا برگزیده امام جواد علیه السلام امامی که در جوانی به شهادت رسید ۲۵ سالگی ۱۷ ساله امامت کرد و در سن نوجوانی هشت نه سالگی به امامت رسید واقعاً شیعیان رو متزلزل کرد خدا با این امتحان و بعضیا باختند. حتی با دنیا نیامدن امام جواد علیه السلام اگر شیعیان به ائمه هدی احترام بگذارند این عالیترین نوع تواضعه بعضی وقتها تکبر بعضیا چه جوری خودش رو نشون میده مثلاً تو محیط شیعی شما چه جوری میتونی تکبر کنید به امام معصوم جا نداره که از نظر کلامی و اینا جا نداره میان فرهنگی برخورد میکنند چیه شما انقدر گریه میکنید این گریههای شما به چه درد امام حسین میخوره انگار مثلاً کسی گفته بود که ما گریه میکنیم تا یه کاری از دردی مثلاً برای امام حسین بخوریم یا مثلاً میان این ابراز ارادتها رو تخفیف میدن حقیر میکنند خوار میکنند من دیگه اینا انواع اون تکبرهاست بله که برنمیتابه این همه ابراز ارادت رو به امام جواد علیه السلام. آدم میره توی هیئت مثلاً بچهها برای جواد ابراز ارادت میکنند برای حضرت سه ساله اباعبدالله الحسین دختر امام حسین را اسمشون رقیه است یا فاطمه بنت الحسین هرچی هست ابراز ارادت میکنند برای حضرت علی اصغر ابراز ارادت میکنند اینها عالیترین مراتب تأمین تواضع رو دارند طی میکنند. بعضی ها برنمتابند یعنی یه جور تکبر در قلبشون هست و میخوان همینا رو زیر آبشو بزنن آخرین روایت رو بخونم البته باز روایت دارم و دلم نمیاد اینا رو نخونم حالا ربط تکبر با در واقع مدیریت ذهن رو من بگم دو سه تا روایت إن الزرع ینبت فی السهل ولا ینبت فی الصفا کشت و زرع در سنگلاخ در روی تخته سنگ امکان نداره توی زمینی که نرمه بعد میفرماید فکذلک الحکمة تعمر فی قلب المتواضع حکمت آباد میشه در یک انسانی که قلبش متواضعه سنگ نباشه ولا تعمر فی قلب المتکبر الجبار لذا تو مدرسهها باید تواضع بچهها یاد بدن و الا علم بی علم. دو عبارت دیگه بخونم از امیرالمؤمنین خب پس باشه امیرالمؤمنین وقت نداریم جای خودش از امیرالمؤمنین علی علیه السلام باید وقت داشته باشیم
حجت الاسلام پناهیان: پس یه کاری کنیم انشالله دوشنبه هفته آینده که میشه بعد از ولادت حضرت دیگه اون ایام امیرالمؤمنینیه اینجا دیگه انشالله یه کاری بکنیم بلکه برسیم به همه ش من عذرخواهی میکنم. در جای خودش باید گفت که حیف نشه متشکرم ازتون خیلی از شماها ممنونم که همراهی فرمودید دوستان عزیز بریم محضر آقامون امام حسین الهی زیارت کربلای معلی به زودی نصیب همه باشه الهی به حق اباعبدالله امواتمون آمرزیده بشن و به حق اباعبدالله الحسین بیمارانمون همه شفا بگیرند دلها خوش باشه